WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump đã đọc bài diễn văn cập nhật cuộc chiến Iran vào khung “giờ vàng” đúng ngày Cá Tháng Tư. Những gì các hãng thông tấn và truyền thông lớn đưa ra sau đó đều có cùng nội dung: Iran, nhiệm vụ bất khả thi của tổng thống.
Tại Tòa Bạch Ốc, tổng thống đã đọc diễn văn dài 19 phút, trong bối cảnh giá dầu toàn cầu đang ở mức cao, tỷ lệ ủng hộ dành cho chính ông lại đang ở mức thấp, 36%, theo thăm dò mới nhất của Reuters.
Không có gì mới
Ngay sau Tổng Thống Trump cầu “Chúa phù hộ nước Mỹ” và gửi lời “chúc người dân ngủ ngon,” xướng ngôn viên Chris Hayes của MS Now tuyên bố trong chương trình trực tiếp: “Nếu các bạn chờ đợi một tuyên bố mới hoặc thông tin mới, thì điều đó đã không xảy ra.”
Ký giả Helene Cooper của NYTimes, chuyên phụ trách tin tức về Ngũ Giác Đài, nhận định trong bài tường thuật: “Ông Trump đã kết thúc bài phát biểu sau 19 phút. Tối nay không có điều gì mới mẻ được đưa ra. Đây chỉ là sự nhắc lại những bài đăng của ông trên Truth Social trong suốt tháng qua.”
Tổng Thống Trump tuyên bố quân đội Mỹ đang tiến gần đến việc hoàn thành sứ mệnh của mình. Đồng thời lặp lại nội dung đã đăng trên Truth Social buổi sáng cùng ngày, đó là những lời đe dọa sẽ ném bom đưa quốc gia Cộng Hòa Hồi Giáo này trở lại thời kỳ đồ đá.
Và sau đó, “cuộc chiến sẽ đi đến hồi kết trong vòng ba tuần tới,” theo lời ông Trump nói.
Nhưng sáng Thứ Năm, 2 Tháng Tư, NBC loan tin cho biết Iran đã phản hồi rằng Hoa Kỳ chưa phá hủy các mục tiêu trọng yếu và quốc gia này sẽ không mở eo biển Hormuz.
Các chuyên gia về quân sự và chính sách đối ngoại nhận định với NBC News, dù quân đội Hoa Kỳ đã đạt được các mục tiêu trong việc làm suy giảm năng lực tấn công và phòng thủ của Iran, tuy nhiên, vẫn còn một câu hỏi bỏ ngỏ lớn hơn.
Trong trường hợp tàn dư của chế độ Iran vẫn tiếp tục nắm quyền, kiểm soát eo biển Hormuz, vẫn sở hữu uranium được làm giàu ở mức độ cao và duy trì khả năng đe dọa các đồng minh của Mỹ trong khu vực?
Đó là câu hỏi chưa có câu trả lời trong bài diễn văn “giờ vàng” dài 19 phút của Tổng Thống Trump, theo NBC.
Đại tá Lục Quân đã nghỉ hưu Steve Warren, một nhà phân tích quân sự của NBC News, cựu phát ngôn viên Ngũ Giác Đài, nhận định, trong cuộc phỏng vấn với NBC.
“Tôi cho rằng, xét theo các tiêu chuẩn thông thường, chúng ta sẽ phải nhận định rằng đây không phải là một thành công chiến lược nếu Iran vẫn nắm giữ những quân bài đó. Tuy nhiên, vị tổng thống này dường như lại không tuân thủ các tiêu chuẩn thông thường ấy.”
Nhận xét của tờ USA Today, “vị tổng thống đang khao khát chấm dứt cuộc chiến này và muốn làm điều đó thật sớm,” cho thấy rõ hơn về việc ông Trump đang thiếu “những tiêu chuẩn thông thường.”
Trong bài phát biểu, và cả trong những gì đã đăng trên Truth Social, ông Trump đã bày tỏ ý tưởng muốn “nhường lại” cho các quốc gia khác nhiệm vụ mở lại eo biển Hormuz, nơi hiện đang nằm trong thế kìm kẹp của Iran, khiến giá năng lượng leo thang.
Mặc dù, eo biển này hoạt động bình thường trước khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến vào Iran.
Ông Trump thúc giục các quốc gia vốn phụ thuộc vào nguồn dầu mỏ vận chuyển qua tuyến đường thủy này nhiều hơn so với Hoa Kỳ nên “tích lũy chút dũng khí còn thiếu bấy lâu” và hãy “cứ việc nắm lấy, bảo vệ và sử dụng nó cho chính mình.”
Hơn nữa, ông dự đoán eo biển này sẽ “tự nhiên mở” một khi cuộc chiến kết thúc.
Tổng thống cũng khẳng định rằng “nước Mỹ không cần” lượng dầu đi qua huyết mạch này. NYTimes cho rằng đúng là Hoa Kỳ nhập khẩu rất ít dầu từ khu Vùng Vịnh, nhưng lập trường của ông Trump lại phớt lờ thực tế kinh tế. Giá dầu được định đoạt trên phạm vi toàn cầu, và bất kỳ sự gián đoạn nguồn cung nào tại Trung Đông cũng sẽ tác động lan truyền đến Hoa Kỳ.
Hôm Thứ Ba, 31 Tháng Ba, giá xăng dầu bán lẻ trung bình toàn quốc đạt $4/gallon, lần đầu tiên trong hơn ba năm.
Trong bài diễn văn, tổng thống đã ca ngợi thành công của quân đội Hoa Kỳ trong cuộc xung đột này, đã phá hủy năng lực quân sự quy ước của Iran. Nhưng truyền thông đều cho hay, Iran đã chứng minh số tên lửa và máy bay không người lái còn lại của họ vẫn có thể được sử dụng để nhắm vào Israel, cũng như các đồng minh Vùng Vịnh của Hoa Kỳ và các cơ sở quân sự Mỹ đóng trên lãnh thổ của những nước này.
‘Nhiệm vụ bất khả thi’
Đặc biệt, ông Trump có thực sự đạt được mục tiêu chính mà ông đã đề ra ngay từ khi cuộc chiến mới bắt đầu, “chặn đứng con đường dẫn tới vũ khí hạt nhân của Iran” hay không?
Reuters cho hay, hơn một tháng sau đó, Iran vẫn nắm giữ một kho dự trữ uranium được làm giàu ở mức độ cao. Nhưng phần lớn số nguyên liệu này được cho là đã bị chôn vùi dưới lòng đất do các đợt ném bom của liên quân Mỹ-Israel hồi Tháng Sáu.
Ngoài ra, lời kêu gọi của ông Trump về việc lật đổ giới lãnh đạo thần quyền tại Iran đã không thành hiện thực. Giới tình báo Hoa Kỳ nhận định rằng bộ máy chính quyền Iran về cơ bản vẫn còn nguyên vẹn, theo Reuters.
Các cuộc không kích của liên minh Mỹ-Israel đã tiêu diệt nhiều lãnh đạo cấp cao, bao gồm cả lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Tuy nhiên, những người này đã được thay thế bởi các nhân vật kế nhiệm thậm chí còn cứng rắn hơn, trong đó có cả con trai của ông Khamenei.
Thay vào đó, 13 binh sĩ Hoa Kỳ đã thiệt mạng.
Ít nhất 11 căn cứ hoặc cơ sở quân sự trọng điểm của Mỹ ở khắp khu vực bị hư hại nặng do hỏa tiễn và máy bay không người lái của Iran bắn vào.
Hàng trăm quân nhân khác bị thương, khi cuộc chiến bước sang ngày thứ 33.
Hãng thông tấn Reuters gọi bài diễn văn 19 phút của Tổng Thống Trump là một cơ hội quý giá để tiếp cận lượng khán giả đông đảo vào khung giờ vàng, cũng như cơ hội để làm mới lại hình ảnh trong mắt cử tri.
Tuy nhiên, trong suốt 19 phút đó, ông Trump phát biểu với chất giọng trầm lắng, đôi lúc “hụt hơi.” Ông chỉ lặp lại những luận điểm đã quá quen thuộc thay vì làm rõ lý do đưa nước Mỹ bước vào cuộc chiến và sẽ kết thúc cuộc chiến như thế nào.
Qua đó cho thấy, có thể Tổng Thống Trump muốn trấn an người dân Mỹ rằng cuộc chiến sẽ sớm kết thúc, nhưng rõ ràng, nhiệm vụ này là bất khả thi, không thể “nhanh, gọn” như khi ông cho nó bắt đầu. (K.L)
