HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Có những dấu hiệu cho thấy Tổng Bí Thư Tô Lâm của đảng CSVN đang cố thu gom hết quyền lực vào tay mình sau nhiều màn mặc cả trong hậu trường với các phe cánh khác.
Chỉ còn 2 ngày nữa, Đại hội đảng CSVN 5 năm một lần sẽ diễn ra ở Hà Nội, Thứ Hai 19 Tháng Giêng, chính thức hóa một danh sách dài, khóa mới 2026- 2030, từ tổng bí thư xuống tới 200 ủy viên trung ương đảng.
Về hình thức thì khoảng 1,600 đảng viên “đại biểu” tham dự đại hội đảng sẽ biểu quyết thông qua cái danh sách ấy cho có màu mè dân chủ giả hiệu. Thực chất, nó đã được Tổng Bí Thư Tô Lâm và các tay chân thân tín trong Bộ Chính Trị, sắp đặt, cài cắm phe cánh thân tín của mình.
Tin tức các cuộc đấu đá nội bộ giữa “phe Hưng Yên” của Tô Lâm, “phe quân đội” của Lương Cường, Phan Văn Giang, “phe Công an,”… giành giật, chia chác ghế ngồi được giới bình luận thời sự trong nước và quốc tế đề cập những ngày qua. Một trăm triệu dân tuy được xưng tụng là chủ nhân của đất nước nhưng không hề được hỏi ý kiến hay quyết định gì.
“Nếu ông ta, chiếm đoạt được cả hai ghế tổng bí thư và chủ tịch nước, mô hình cai trị của Việt Nam sẽ đổi từ đồng thuận (giữa nhóm chóp bu) hay lãnh đạo tập thể (của một nhóm cầm đầu đảng) sang mô hình cai trị độc tài hơn.” Nhà phân tích Lê Hồng Hiệp của Viện Nghiên Cứu Chính Trị ISEAS-Yusof Ishak Institute ở Singapore nói với thông tấn AFP.
Hiện giờ, mọi thông tin đều bị bưng bít chặt chẽ cho đến khi đại hội đảng diễn ra và kết quả “nhất trí” được công bố.
Mức độ quyền lực của ông Tô Lâm nhiều tới đâu tùy thuộc vào số lượng nhân sự phe cánh ông ta cài cắm vào các vị trí then chốt trong đảng và Bộ Chính Trị được công khai hóa trong đại hội đảng bắt đầu ngày Thứ Hai tới đây và kéo dài một tuần lễ. Theo nhận định của AFP, phe bảo thủ quân đội chống lại trò thu gom quyền lực và các cải cách của ông Tô Lâm.
Một nguồi tin nội bộ đảng về cuộc họp Trung Ương Đảng tháng trước cho AFP hay là đã thấy có “đề xuất” cho Tổng Bí Thư Tô Lâm ôm luôn ghế chủ tịch nước. Tuy nhiên tham vọng nắm trọn quyền lực này, tạm thời bị gác lại, vì ông ta muốn được các phe phái khác nhau hậu thuẫn cho chương trình cải cách của mình.
Ông Tô Lâm từng tạm thời làm chủ tịch nước hồi Tháng Năm 2024, thay cho ông Võ Văn Thưởng khi tay này bị đẩy xuống vì liên quan tham nhũng. Chỉ hai tháng sau, khi Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng chết, ông Tô Lâm được phe cánh đẩy lên thay vào cái ghế quyền lực nhất của CSVN, ông ta nhả cái chức chủ tịch nước cho tướng quân đội Lương Cường.
Nhưng những vị trí then chốt trong đảng từ Bộ Chính Trị đến Bộ Công An, thành ủy Hà Nội và một số chức vụ quan trọng đều do “phe Hưng Yên” được cài cắm nắm giữ. Theo truyền thống lâu nay, quyết định chính sách thường do “tứ trụ” đưa ra, gần đây thì thêm “thường trực ban bí thư” làm thành “ngũ trụ.”
Nếu ông Tô Lâm được đại hội đảng “nhất trí” cho gom cả hai chức vụ tổng bí thư và chủ tịch nước “một đít hai ghế” thì chế độ độc tài đảng trị sẽ “gần giống với Trung Quốc và Bắc Hàn hơn, thay vì duy trì phân chia quyền lực như trước,” Derek Grossman, phân tích gia chính trị tại đại học USC California nói với AFP. (NTB) [dt]
