Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát. Với các vấn đề cụ thể, chi tiết của từng bệnh nhân, xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp. Nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khỏe cũng được phát trên đài Radio Chuyện Sáng Chủ Nhật ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ Nhật từ 6 đến 9 giờ, trong chương trình “Câu Chuyện Sức Khỏe Sáng Chủ Nhật.” Nhiều thông tin sức khỏe bổ ích khác cũng có thể tìm thấy trên các website www.nguyentranhoang.com và www.radiochuyensangchunhat.com. Quý vị có thể liên lạc bác sĩ qua email: [email protected] hoặc điện thoại (714) 531-7930.
Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
Một buổi sáng tại một phòng khám ở Orange County, anh Minh ngồi chờ đến lượt. Anh khoảng 35 tuổi, ăn mặc gọn gàng, nhìn bên ngoài không có gì khác biệt so với những bệnh nhân khác trong phòng.
Anh đi làm đều, vẫn nuôi gia đình, vẫn sinh hoạt bình thường, nhưng bên trong, anh biết mình đang gặp vấn đề.
Anh nói với bác sĩ một câu rất thật:
-Tôi không còn muốn dùng nữa… nhưng tôi không tự ngưng được.
Đó là lúc quá trình điều trị bắt đầu.
Điều trị không phải là “ý chí mạnh lên”
Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất là nghĩ rằng người lệ thuộc chỉ cần “cố gắng hơn” là có thể ngưng.
Thực tế không đơn giản như vậy.
Những thay đổi trong não khiến việc ngưng thuốc trở nên rất khó khăn, đặc biệt trong giai đoạn đầu. Người bệnh có thể thực sự muốn dừng lại, nhưng cơ thể và não lại phản ứng theo hướng khác.
Vì vậy, điều trị không phải là vấn đề đạo đức, mà là một quá trình y khoa.
Giống như điều trị cao huyết áp hay tiểu đường, cần có phương pháp, theo dõi, và thời gian.
Ba trụ cột chính trong điều trị
Điều trị hiện nay thường dựa trên ba yếu tố chính: hỗ trợ bằng thuốc, hỗ trợ tâm lý, và hỗ trợ xã hội.
Ba yếu tố này không tách rời nhau.
Khi phối hợp đúng, khả năng hồi phục sẽ cao hơn nhiều.
Thuốc điều trị – một hiểu lầm cần được làm rõ
Nhiều người nghĩ rằng dùng thuốc để điều trị lệ thuộc là “thay thuốc này bằng thuốc khác,” nhưng các thuốc điều trị hiện nay hoạt động theo cách khác.
Hai thuốc thường được sử dụng là methadone và buprenorphine.
Những thuốc này giúp ổn định hoạt động của não, giảm cảm giác thèm thuốc và giảm các triệu chứng khó chịu.
Khi được sử dụng đúng cách, chúng không tạo ra cảm giác “phê” như các chất khác.
Mục tiêu không phải là tạo cảm giác dễ chịu.
Mục tiêu là giúp người bệnh trở lại trạng thái ổn định.
Theo National Institute on Drug Abuse, điều trị bằng thuốc kết hợp với tư vấn có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ tái sử dụng và cải thiện khả năng duy trì cuộc sống bình thường.
Một thay đổi quan trọng trong não
Khi điều trị bắt đầu, một trong những thay đổi đầu tiên là não dần trở lại trạng thái cân bằng hơn.
Người bệnh có thể: ngủ tốt hơn, ít lo âu hơn, ít bị ám ảnh bởi thuốc hơn.
Những thay đổi này không xảy ra ngay lập tức.
Nhưng chúng bắt đầu xuất hiện theo thời gian.
Đây là dấu hiệu của quá trình hồi phục.
Vai trò của tư vấn và hỗ trợ tâm lý
Thuốc giúp ổn định sinh học, nhưng cuộc sống của người bệnh không chỉ là sinh học.
Nhiều người bắt đầu sử dụng thuốc trong bối cảnh stress, cô đơn, hoặc những khó khăn trong cuộc sống.
Vì vậy, tư vấn tâm lý giúp người bệnh: hiểu rõ nguyên nhân, học cách đối phó với stress, và xây dựng thói quen mới.
Những buổi nói chuyện này không phải là để phán xét, mà là để hỗ trợ.
Môi trường sống – yếu tố quan trọng
Một yếu tố thường bị đánh giá thấp là môi trường xung quanh.
Người bệnh cần một môi trường ổn định, ít áp lực, và có sự hỗ trợ.
Điều này có thể bao gồm: gia đình hiểu và thông cảm; bạn bè tích cực; tránh xa những tình huống dễ kích thích thói quen cũ
Đôi khi, chỉ cần thay đổi môi trường cũng tạo ra khác biệt lớn.
Anh Minh: “Tôi có cơ hội”
Sau khi bắt đầu điều trị, anh Minh quay lại làm việc, nhưng lần này, anh có kế hoạch rõ ràng hơn.
Anh đến khám định kỳ.
Anh tham gia các buổi tư vấn.
Anh nói rằng điều khó nhất không phải là những ngày đầu, mà là những lúc bất ngờ.
-Một ngày căng thẳng.
-Một lần mệt mỏi.
-Một cảm giác quen thuộc xuất hiện.
Nhưng lần này, anh không phải đối mặt một mình. Anh có bác sĩ, anh có người để nói chuyện, anh có kế hoạch để giải quyết.
Anh nói: “Lần đầu tiên tôi thấy mình có cơ hội.”
Một điều cần hiểu rõ
Hồi phục không phải là một đường thẳng.
Có những ngày tốt.
Có những ngày khó.
Có những lúc người bệnh cảm thấy tiến bộ rõ rệt.
Và cũng có lúc họ cảm thấy mình quay lại điểm cũ.
Điều này là bình thường. Quan trọng là tiếp tục quá trình.
Vai trò của gia đình
Gia đình đóng vai trò rất quan trọng.
Không cần phải làm điều gì phức tạp.
Đôi khi chỉ cần: lắng nghe; không phán xét; khuyến khích điều trị, và kiên nhẫn.
Những điều này tưởng chừng đơn giản, nhưng có giá trị rất lớn.
Bước ngoặt lớn của anh Minh
Một buổi sáng, anh Minh lại ngồi uống cà phê, nhưng lần này khác.
Anh không còn lo lắng về việc có thuốc hay không.
Anh nói rằng cuộc sống của anh chưa hoàn hảo.
Nhưng ít nhất, anh không còn bị điều khiển bởi thuốc.
Đó là một bước rất lớn.
Thông điệp quan trọng
Điều trị có hiệu quả.
Hồi phục là có thật.
Và nhiều người đã làm được.
Điều quan trọng nhất là bắt đầu.
Đôi khi chỉ cần một quyết định nhỏ, như đến gặp bác sĩ, hoặc nói với một người tin tưởng, cũng có thể mở ra một con đường mới. [dt]
***
Kỳ tới, chúng ta sẽ nói về một vấn đề mà nhiều người gặp phải trên con đường hồi phục: tái nghiện. Vì sao điều này xảy ra, và làm sao để giảm nguy cơ quay lại.
