ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Giới chức tỉnh Đắk Lắk công bố số người chết do mưu lũ, thực chất là thủy điện xả lũ, ở Phú Yên lên tới 113 người – gần gấp đôi so với con số 63 được loan báo hồi cuối tháng trước.
Theo tờ Thanh Niên, tại cuộc họp báo diễn ra hôm 19 Tháng Mười Hai, ông Trương Công Thái, phó chủ tịch tỉnh Đắk Lắk, xác nhận tại khu vực tỉnh Phú Yên trước đây, có 113 người thiệt mạng trong đợt mưa lũ.
101 người chết trong số này là “do thiên tai” và 12 người thiệt mạng “do nguyên nhân khác như người cao niên bệnh tật không được cấp cứu kịp thời.”
Trước đó, một bản tin khác của tờ Thanh Niên hôm 27 Tháng Mười Một cho biết, Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Đắk Lắk chỉ xác nhận có 63 người [tại Phú Yên] chết do mưa lũ hôm 19 Tháng Mười Một.
Ông Thái không giải thích vì sao con số người chết lại tăng gần gấp đôi so với công bố ban đầu.
Cũng tường thuật cuộc họp báo nêu trên, tờ Tuổi Trẻ cho hay, các phóng viên đặt câu hỏi về chuyện cảnh báo, di tản dân cũng như việc điều hành xả lũ của thủy điện Sông Ba Hạ trong thời điểm mưa lũ đạt đỉnh.
Ông Trương Công Thái trả lời vòng vo, nói việc vận hành xả lũ của các hồ chứa “phải tuân thủ quy trình, quy định rất chặt chẽ.”
Ông Thái nói thêm “việc thủy điện Sông Ba Hạ xả lũ có bất thường hay không, hiện Bộ Công An Việt Nam đã vào cuộc điều tra. Khi có kết luận chính thức, tỉnh Đắk Lắk sẽ công bố thông tin đến người dân và báo chí.”
Tờ Thanh Niên hôm 7 Tháng Mười Hai cho biết người dân Phú Yên có thể kiện các nhà máy thủy điện vì xả lũ gây thiệt hại, nhưng họ phải “chứng minh thiệt hại.”
Theo bản tin, hồi trung tuần tháng trước, thủy điện sông Ba Hạ xả lũ dẫn đến ngập lụt nặng nề, khiến nhiều người dân Phú Yên không kịp chạy thoát thân.
Luật Sư Hà Hải, phó chủ nhiệm Đoàn Luật Sư TP.HCM, được dẫn lời: “Nếu có căn cứ cho thấy những tổ chức, cá nhân có liên quan, chủ sở hữu đập là nguyên nhân gây ra thiệt hại thì người dân có quyền yêu cầu hỗ trợ, bồi thường thiệt hại cả vật chất lẫn tinh thần theo Bộ Luật Dân Sự.”
Luật Sư Hải viện dẫn một “nghị quyết” và nói thêm rằng người dân Phú Yên, Đồng Nai… có thể làm đơn đề nghị Viện Kiểm Sát tham gia đại diện khởi kiện các nhà máy thủy điện để yêu cầu bồi thường thiệt hại do vụ xả lũ.
Tuy vậy, Luật Sư Nguyễn Thị Kim Vinh, cựu thẩm phán, cho biết, nếu muốn kiện nhà máy thủy điện, trước tiên, người dân cần thu thập bằng chứng như chụp ảnh, quay video hiện trường thiệt hại (nhà cửa, cây trồng, vật nuôi).
“Người dân cần chứng minh thiệt hại thông qua các chứng cứ có giá trị pháp lý như: kết quả hội đồng định giá tài sản của nhà nước, hoặc tổ chức thẩm định giá độc lập; biên bản kiểm kê tài sản tài sản được lập; các tài liệu, giấy tờ chứng minh về giá trị tài sản, quyền sở hữu, sử dụng tài sản,” Luật Sư Vinh nói.
Theo giới quan sát, các yêu cầu nêu trên được coi là “bất khả thi,” vì đến nay chưa có tiền lệ thành lập hội đồng định giá tài sản của nhà nước để giúp dân vùng lũ khởi kiện nhà máy thủy điện.
Đó là chưa kể các nhà máy thủy điện đều có vốn góp của doanh nghiệp nhà nước. (N.H.K)[dt]
