WASHINGTON, Mỹ (NV) – Việt Nam có vẻ đang có những toan tính mới trên một số thực thể đang được họ bồi đắp tại quần đảo Trường Sa, gồm cả phi đạo cho máy bay.
Hồi tuần trước, người ta thấy có tin Việt Nam đang tiến hành xây dựng phi đạo trên đảo nhân tạo Thuyền Chài (Barque Canada Reef). Không ảnh do tổ chức vệ tinh thương mại Planet Labs cung cấp cho thấy một vùng đất dài khoảng 8,000 F (2,438m) được chuẩn bị cho việc xây dựng một phi đạo mà phần đường băng được hoàn thiện mới chỉ hơn 400m.
Nếu đúng như những gì người ta nhìn thấy và dự đoán, phi đạo đang hình thành này ít nhất dài gấp đôi phi đạo đã được Việt Nam xây dựng trên đảo Trường Sa Lớn từ nhiều năm trước. Rất có thể chiều dài của phi đạo còn được kéo dài hơn nữa để hầu hết các loại phi cơ có thể lên xuống vì đảo nhân tạo Thuyền Chài hiện đã được bồi đắp dài đến hơn 14,000 F (tức hơn 4,267m).
Theo một bài viết trên trang mạng của tổ chức Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Á châu (AMTI) ở Washington ngày 30 Tháng Mười, trong cách tính toán nào như vừa kể, Việt Nam cũng có thể sử dụng phi đạo này cho các loại phi cơ quân sự hoạt động ở quần đảo Trường Sa.
Tuy nhiên, theo AMTI, phi đạo trên đảo nhân tạo Thuyền Chài không phải là phi đạo duy nhất mà Việt Nam dự tính xây dựng thêm tại khu vực quần đảo Trường Sa. Ở đầu phía tây của đảo Phan Vinh (Pearson Reef) được cơi nới thêm, trước đây chỉ thấy được xây dựng một cấu trúc bằng xi măng hình chữ Y, những tháng gần đây đã được mở rộng nhanh chóng với chiều dài đáng chú ý lên tới 8,200 F (khoảng 2,500m). Với các hoạt động lắp đặt đang tiến hành ở đây, sẽ không ngạc nhiên khi người ta thấy thêm một phi đạo nữa xuất hiện tại đảo Phan Vinh.
Tương tự như vậy, tiền đồn nhỏ bé trên đảo Đá Lát (Ladd Reef) cũng đã được bồi đắp theo chiều dài khoảng 8,000 F (2,438m) những tháng gần đây. Nhưng không giống như tại đảo Phan Vinh, các công trình hiện tại ở trung tâm vùng đất mở rộng có vẻ cản trở việc xây dựng một phi đạo theo chiêu dài của nó. Nhưng tầm vóc và hình dáng của diện tích đất đã mở rộng đáng được chú ý hơn.
Theo AMTI, cùng với những tiến triển xây dựng kể trên, các dấu hiệu về những cơ sở quân sự đang hình thành tại nhiều thực thể mà Việt Nam trấn giữ ở khu vực. Các dải đê dài bao bọc và bảo vệ 6 khu vực thấy gần đây trên đảo nhân tạo Thuyền Chài, đảo Trường Sa Đông (Central Reef), đá Tiên Nữ (Tennent Reef), đảo Nam Yết (Namyit Island), Đá Núi Le (South Reef) và Đá Lát (Ladd Reef).
Dựa trên định hướng của hầu hết các cơ cấu được thiết lập, AMTI nói rất có thể những khu vực đó sẽ được dùng để đặt các hệ thống hỏa tiễn hay pháo binh chống tàu chiến địch.
Những nơi được mở rộng khác cũng đáng chú ý gồm cả tại đá Tiên Nữ (Tennent Reef), nơi vùng đất chính ở phía đông của nó đang được bồi đắp để nhập làm một với tiền đồn nhỏ hơn ở đầu phía tây. Cái cầu đất mở rộng này tạo thành một khu vực mới với một phi đạo tiềm năng dọc theo cạnh đông nam của đảo nhân tạo, đủ để phát triển một chiều dài thẳng đến 10,000F (3,048m).
Đá Núi Le (South Reef) đã được mở rộng về mặt bắc với diện tích dài hơn 3,000 F (hơn 914m). Còn Đá Tốc Tan (Alison Reef) thì trước đây không hề có diện tích đất nào ngoài tiền đồn nhỏ nay đã thấy một mảnh đất nhỏ chung quanh một trong 3 tiền đồn bảo vệ nó.
Theo AMTI, từ ba năm nay khi Việt Nam ráo riết bồi đắp và cơi nới, họ đã gây ngạc nhiên cho giới quan sát với mức độ và tầm vóc của các hoạt động mở rộng các đảo và bãi cạn họ kiểm soát tại quần đảo Trường Sa. Sự tiến triển trong vòng 5 tháng trở lại đây cho người ta cảm tưởng Hà Nội quyết tâm tối ưu hóa tiềm năng chiến lược của các thực thể mà họ trấn giữ.
Với các hoạt động bồi đắp vẫn còn đang khởi sự tại mấy bãi đá ngầm mới cũng như những hoạt động đang tiến hành mà người ta không biết rõ chiều hướng của chúng, rất là khó để nói khi nào thì các hoạt động này sẽ chấm dứt, cũng như những khả năng gì sẽ được Việt Nam thiết trí tại đó.(NTB)
