Thương tiếc Luật Sư Trần Danh San (1937-2013)


Ðoàn Thanh Liêm


Luật Sư Trần Danh San vừa từ trần vào sáng sớm ngày 11 tháng 11 năm 2013 tại tư gia ở thành phố Westminster, California, vào độ tuổi 76. Mặc dầu biết rõ được căn bệnh nan y của anh từ nhiều năm gần đây, các bạn bè thân thiết cũng đã không nén được nỗi bùi ngùi thương tiếc đối với một con người đầy nghị lực và khẳng khái dũng cảm này.

Anh San là một thành viên năng nổ nhất trong nhóm luật sư ở miền Nam đã dám công khai lên tiếng tranh đấu cho nhân quyền vào năm 1977 – giữa lúc chính quyền cộng sản còn đang rất bạo ngược ngoan cố sau cuộc chiến thắng tại miền Nam vào năm 1975. Thay mặt cho nhóm, vào ngày 23 tháng 4 năm 1977 Luật sư San đã dùng loa phóng thanh tuyên đọc bản “Tuyên Ngôn Nhân Quyền của Những Người Việt Nam Khốn Cùng” ngay trước bậc thềm Nhà Thờ Ðức Bà – nơi có Công trường Kennedy ngay giữa trung tâm thành phố Sài Gòn.

Sự kiện này đã gây cho nhà nước cộng sản nổi giận điên cuồng đến độ họ đã ra tay truy bắt toàn bộ nhóm luật sư vào trại giam để thẩm vấn với những đòn trả thù đánh đập hành hạ đê tiện. Người lớn tuổi nhất trong nhóm, thì phải kể đến Luật Sư Vũ Ðăng Dung, nguyên thủ lãnh Luật sư Ðoàn Tòa Thượng Thẩm Huế, rồi đến các luật sư có tên tuổi khác như Triệu Bá Thiệp, Nguyễn Hữu Giao, v.v.

Theo nhiều nhân chứng là các cựu tù nhân chính trị sống cùng trại giam như Ðỗ Thái Nhiên, Vũ Ánh, Hồ Thành Ðức cho biết, thì anh San đã bị đánh đập tra khảo dữ dội nhất – nhưng anh San vẫn giữ được thái độ hiên ngang kiên cường trước mặt đám người đã nặng tay hành hạ đối với bản thân mình. Và anh San đã bị giam giữ đến trên 10 năm trong nhiều trại tù khắc nghiệt nhất – cụ thể như trại giam số 4 Phan Ðăng Lưu (tức Khám Lớn, Gia Ðịnh cũ), trại A20 ở Xuân Phước, Tuy Hòa.

Trước đó, thì tại miền Bắc một vị luật sư danh tiếng là Nguyễn Mạnh Tường đã công khai phê phán những sai lầm của nhà nước cộng sản trong chiến dịch Cải Cách Ruộng Ðất ngay trong một phiên họp khoáng đại của Mặt Trận Tổ Quốc tại Hà Nội vào ngày 30 tháng 10 năm 1956. Luật Sư Tường đã phải trả một giá quá đắt cho cái hành động can đảm này – như ông đã ghi lại chi tiết những khốn khổ mà ông và gia đình đã phải gánh chịu ròng rã bao nhiêu năm dưới chế độ cộng sản – trong cuốn hồi ký viết bằng tiếng Pháp có nhan đề là: “Mémoires d’un Excommunie’” (Hồi ký của một Kẻ Bị Khai Trừ) xuất bản ở Pháp vào đầu thập niên 1990.

Và trong hơn 10 năm gần đây, thì giới luật sư thuộc thế hệ rất trẻ ở tại Việt Nam cũng đang tiếp nối công cuộc tranh đấu cho Tự Do, Dân Chủ và Nhân Quyền – mà các bậc đàn anh như Nguyễn Mạnh Tường, Trần Danh San, Triệu Bá Thiệp, v.v. đã khởi xướng từ nhiều thập niên trước. Ðiển hình như các luật sư Nguyễn Văn Ðài, Lê Thị Công Nhân, Lê Công Ðịnh, Cù Huy Hà Vũ, Nguyễn Bắc Truyễn, Lê Trần Luật, Lê Quốc Quân, v.v. Và tất cả đều bị bắt giam trong các trại tù nữa.

Rõ ràng là đã và đang có sự chuyển giao cái ngọn Lửa Truyền Thống trong giới Sĩ Phu Trí Thức – như cha ông chúng ta đã từng thực hiện được từ bao nhiêu thế hệ trước đây trong lòng dân tộc Việt Nam hào hùng của chúng ta.

-Quả thật, Luật Sư Trần Danh San đích thực là một tiêu biểu, một đại diện thật xứng đáng cho giới luật gia miền Nam thời kỳ chế độ Việt Nam Cộng Hòa vậy.

-Xin vĩnh biệt Anh San, người bạn thân thiết và kiên cường của tất cả anh chị em chúng tôi.

-Và xin cầu chúc Anh San luôn an nhiên thanh thản nơi Cõi Vĩnh Hằng. RIP.

Westminster California, ngày 18 tháng 11 năm 2013



Ðoàn Thanh Liêm


 


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Tưởng nhớ ông Phan Võ Viên

  Mười năm tù cải tạo, cộng với những bệnh đang mang, gia đình cứ ngỡ ông ra đi sớm hơn, không ngờ ông sống thêm 3 năm nữa với con cháu. Có được điều này, gia đình tin rằng...

Tưởng nhớ Bà Quả Phụ Maria Nguyễn Văn Lân

  Sinh trưởng trong một gia đình lễ giáo ở Nam Định, nơi sản sinh rất nhiều nhân tài về quân sự cũng như lãnh vực văn hóa. Sử sách ghi lại, Nam Định là quê hương của nhà Trần...

Tưởng Nhớ Họa Sĩ Lê Văn Đệ

Lê Văn Đệ (1906-1966) là Giám Đốc đầu tiên của trường Quốc Gia Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định. Sau khi trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Đông Dương thành lập tại Hà Nội năm 1925 dưới quyền Giám Đốc...

Tưởng nhớ Thầy Di Như – Võ Văn Khoa

Xuất thân Thầy Di Như tên thật là Võ Văn Khoa, sinh ngày 24 tháng 2, 1938 (tuổi Đinh Sửu), tại Làng Khánh Thiện, Mũi Né, Bình Thuận. Ngay trước mặt nhà là Đình Làng Khánh Thiện, và chỉ cách...

Tưởng nhớ Bà Phạm Thị Hồng Ngọc

Bà Phạm Thị Hồng Ngọc sinh ngày 21 tháng 1 năm 1935 tại Hà Nội. Bà có một người anh và hai người em, nhưng đều mất sớm, nên bà trở thành con duy nhất của gia đình. Tuy được...

Tưởng nhớ cụ ông Ma Phiếu

Xuất thân từ một gia đình địa chủ giàu có, với gia sản cò bay thẳng cánh, gia đình ông trở nên mục tiêu để chiến dịch đấu tố địa chủ nhắm đến. Chính quyền thời đó đã bắt...

Tưởng nhớ ông Vanson Nguyễn Nhật Dũng

  Xuất thân từ một gia đình gia giáo và có Đạo gốc từ bao đời. Năm 1954 ông theo gia đình vào Nam, lúc ấy ông ở độ tuổi thiếu niên. Vào Nam, ông tiếp tục đi học và...

Nhớ thương Dì Phạm Dư Mỹ Hoa

Theo sách Phật, người chết sẽ trải qua một vùng ánh sáng trong suốt, thời gian trụ vào vùng ánh sáng trong suốt này tùy thuộc vào khả năng định tâm của người quá cố. Nếu có định lực...

Tưởng nhớ Ông Trần Tất Quýnh

  Nhắc về kỷ niệm xưa, anh Châu, trưởng nam bùi ngùi nói về bố mình: Tôi rất nhớ ơn ông cụ, nhất là những ngày thơ ấu, anh em phá phách, hư đốn, cãi lời bố mẹ, lười biếng...

Điếu văn tiễn biệt Mẹ, Nguyễn Thị Lan

Tôi là Ánh Tuyết - con gái út của Mẹ. Hôm nay trước giờ di quan, tôi xin được thay mặt toàn thể đại gia đình bày tỏ lời trần tình tiễn biệt Mẹ về cõi vĩnh hằng. Mẹ của chúng...