Hữu Phước ca cà giựt là do… xe hơi


Ngành Mai


 


Mới nghe qua cái tựa đầu đề chắc ai cũng nghĩ rằng, vì tai nạn xe hơi đã khiến cho nghệ sĩ Hữu Phước có giọng ca cà giựt, cà giựt, nhưng sự thật thì không phải thế, dù rằng cũng do xe hơi mà ra, nếu đúng như lời của ông bầu một gánh hát lớn: Ông Ba Bản.









Một nét diễn xuất của nghệ sĩ Hữu Phước. (Hình: Bộ sưu tập của Ngành Mai)



Khán giả cải lương, và những người hâm mộ cổ nhạc nói chung, hầu như ai cũng nhận định được giọng ca Hữu Phước dù là trên sân khấu hay trong dĩa hát, hễ nghe là biết ngay. Làn hơi ca thiên phú, điêu luyện của Hữu Phước từng được các hãng dĩa hát mời thu thanh rất nhiều bộ dĩa thời thập niên 1950-1960 phát hành cùng khắp. Do đó nói đến Hữu Phước thì giới hâm mộ cổ nhạc, cải lương hầu như ai cũng biết tài nghệ ca diễn của ông, đặc biệt là vai Cậu Tư Kiên trong tuồng Con Gái Chị Hằng được thiên hạ đánh giá là vai trò để đời.


Theo nhận xét của một số người am tường về ca vọng cổ thì lối ca của Hữu Phước có đặc điểm ở chỗ xuống xề câu 5 hoặc câu 6 rất độc đáo, mà nhiều ca sĩ tài tử cố gắng học vẫn không được, đó là lối ca đi một mạch không ngừng và dứt câu rơi đúng chữ “xề.” Nhiều tay ca đã cố tình nhái giọng cà giựt ấy, mà trong số có Hoài Vĩnh Phước ở Mỹ Tho, đã nhái giọng ca y chang như Hữu Phước, nhưng mà những ai sành sỏi về vọng cổ thì phân biệt được ngay ở chỗ xuống “xề” này.


Nhiều người cho rằng giọng ca cà giựt của Hữu Phước là do bẩm sinh, tiếng ca trời cho là như vậy, nhưng đối với những người từng biết Hữu Phước từ lúc còn hàn vi, thì khoảng 1949-1950 Hữu Phước đã từng ca ở quán Họa My của cô Năm Cần Thơ trong khuôn viên Ðại Thế Giới, thì lúc ấy giọng ca Hữu Phước dài chứ không phải cà giựt như sau nầy.


Tôi có tìm hiểu thì được ông Ba Bản chủ hãng dĩa hát Hoành Sơn nói rằng, lúc Hữu Phước cầm tấm giấy giới thiệu của tướng Bảy Viễn đến gặp ông, ông thâu nhận thì lúc ấy Hữu Phước quá nghèo nên nói gì nghe nấy, luôn miệng dạ dạ thưa thưa. Rồi đến lúc ca vô 2 bộ dĩa bán chạy quá, các nhà buôn dĩa hát yêu cầu cho ra thêm dĩa tiếng ca Hữu Phước, thì chàng ta bắt đầu hoạnh hẹ, làm eo. Khi vô bộ dĩa thứ ba thì Hữu Phước đòi mua xe hơi chạy cho giống Út Trà Ôn, ông Ba Bản còn chần chờ chưa chấp thuận thì Hữu Phước nói rằng: “Nếu cậu ba không mua xe hơi cho con thì con đi qua hãng dĩa khác” (nghe nói lúc ấy hãng dĩa Việt Nam của bà Sáu Liên đã cho người bí mật kêu Hữu Phước về ca với điều kiện ưu đãi).


Thế là ông Ba Bản chấp thuận, bảo Hữu Phước đi tìm xe ông mua cho. Lúc ấy có một người Pháp chủ hãng hộp quẹt diêm đang đi chiếc xe Peugeot 203 décapotable mui trần màu trắng, ông ta về Pháp kêu bán và Hữu Phước chọn chiếc xe này.


Rõ ràng là nhờ giọng ca Trời cho mà từ một chàng phổ ky tiệm nhậu, một bước nhảy lên địa vị một ca sĩ đi xe hơi. Cũng theo lời ông Ba Bản thì Hữu Phước cứ mỗi ngày ngồi xe mui trần đưa đầu dưới ánh nắng, mà ở Việt Nam thì phải biết là nóng kinh khủng, ánh nắng mặt trời chiếu mỗi ngày trên đầu nên ảnh hưởng đến “hai sợi dây ca” trên não và hậu quả là giọng ca trở nên cà giựt. Ðiều này có đúng hay không chắc chỉ có những nhà cơ thể học thuộc ngành y khoa mới có câu trả lời. Rất tiếc là lúc bấy giờ tôi quên hỏi ông Ba Bản tại sao lại “2 sợi dây ca” mà không phải là 4 sợi, 8 sợi hoặc nhiều hơn nữa.


Riêng tôi, người viết bài này năm 1990 được sang Hoa Kỳ định cư theo diện HO và bắt đầu viết tiểu thuyết, đến năm 1995 viết xong tác phẩm tình cảm xã hội, đặt tên tựa là “Cá Bóng Kèo Kho Tộ.”


Lúc đi mời bạn bè thân hữu tham dự buổi ra mắt sách, tôi gặp Hữu Phước tại tiệm cà phê gần Phước Lộc Thọ (ông từ Pháp mới sang). Tôi trao cho Hữu Phước tấm thiệp mời, ông tham dự và lên sân khấu ca bài Tình Anh Bán Chiếu. Tôi có nhờ chuyên viên thu video và chụp hình làm kỷ niệm. Thời gian sau thì nghe ông qua đời tại Pháp.


 

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Tuyển Tập 100 Năm Thơ Việt

Bài Thề Non Nước in trong truyện ngắn cùng nhan đề vào năm 1922, tới nay vẫn là một bài thơ giữ nguyên ý nghĩa và giá trị, và tác giả của nó vẫn là một thi bá trong làng thơ

Nguyễn Sỹ Tế, thơ, phao cứu sinh của người tù cải tạo?

Đa số thành viên nòng cốt nhóm Sáng Tạo, căn bản vốn là nhà văn, họa sĩ hay lý luận văn học như Mai Thảo, Ngọc Dũng, Duy Thanh, Doãn Quốc Sỹ, Trần Thanh Hiệp,... không phải là nhà thơ...

Những người xa khuất dịp Xuân sang

Những người vĩnh biệt dương gian vào Tháng Hai Dương Lịch là những người ra đi vào dịp nhân gian đang bận rộn mừng Xuân đón Tết.

Hà Nội, những mùa Xuân phai

Tôi chưa hề nghe ai nói “yêu muốn khóc” bao giờ, chỉ độc nhất có một người làm thơ là Hoàng Anh Tuấn. Yêu đến như thế là... yêu quá là yêu.

Những cánh hoa cuối năm

Vào những ngày cuối tháng của năm, tôi có dịp lên thành phố Saigon, không khí sinh hoạt trông nhộn nhịp hẳn lên, bao hình ảnh xem như đã chuẩn bị trước từ nhiều tháng qua, những sắc màu,những...

Em có hay xuân về! – Thơ Mặc Phương Tử

Em có hay!/ Những chiếc lá thức tàn canh/ Cây chuyển mạch,/ Dòng đời thay sắc áo/ Hoa đương nụ dưới ngàn sương huyền ảo/ Cánh chim về chở trĩu ước mơ xanh.

Sương chiều ngồi nhớ bằng hữu – Thơ Trần Tuấn Kiệt

Sương lạnh chiều vây phủ/ Ngồi rồi nhớ cố nhân/ Độc ấm trà ra khói/ Thời gian quyện lững lờ.

Sắc màu tình yêu – Thơ Lê Minh Hiền

mùa đông lá đỏ/ mùa hạ lá vàng/ xuân hồng thấp thoáng/ thu nay mắt huyền

Dấu vết dòng sông – Thơ Phan Nam

Những con sông rời xa bến đợi/ Nặng trĩu nỗi niềm cỏ hoa/ Mùa chạp bay trong nhang khói/ Tháng giêng lặng lẽ đưa thoi.

Mùa Xuân đến – Thơ Nguyễn Thị Khánh Minh

Ban mai đến/ Ngày đưa tôi đến/ Lời hôm qua mối đùn/ Lời hôm qua xanh cỏ/ Mớ ý nghĩ nháo nhào tiếng sấm