Hữu Phước ca cà giựt là do… xe hơi


Ngành Mai


 


Mới nghe qua cái tựa đầu đề chắc ai cũng nghĩ rằng, vì tai nạn xe hơi đã khiến cho nghệ sĩ Hữu Phước có giọng ca cà giựt, cà giựt, nhưng sự thật thì không phải thế, dù rằng cũng do xe hơi mà ra, nếu đúng như lời của ông bầu một gánh hát lớn: Ông Ba Bản.









Một nét diễn xuất của nghệ sĩ Hữu Phước. (Hình: Bộ sưu tập của Ngành Mai)



Khán giả cải lương, và những người hâm mộ cổ nhạc nói chung, hầu như ai cũng nhận định được giọng ca Hữu Phước dù là trên sân khấu hay trong dĩa hát, hễ nghe là biết ngay. Làn hơi ca thiên phú, điêu luyện của Hữu Phước từng được các hãng dĩa hát mời thu thanh rất nhiều bộ dĩa thời thập niên 1950-1960 phát hành cùng khắp. Do đó nói đến Hữu Phước thì giới hâm mộ cổ nhạc, cải lương hầu như ai cũng biết tài nghệ ca diễn của ông, đặc biệt là vai Cậu Tư Kiên trong tuồng Con Gái Chị Hằng được thiên hạ đánh giá là vai trò để đời.


Theo nhận xét của một số người am tường về ca vọng cổ thì lối ca của Hữu Phước có đặc điểm ở chỗ xuống xề câu 5 hoặc câu 6 rất độc đáo, mà nhiều ca sĩ tài tử cố gắng học vẫn không được, đó là lối ca đi một mạch không ngừng và dứt câu rơi đúng chữ “xề.” Nhiều tay ca đã cố tình nhái giọng cà giựt ấy, mà trong số có Hoài Vĩnh Phước ở Mỹ Tho, đã nhái giọng ca y chang như Hữu Phước, nhưng mà những ai sành sỏi về vọng cổ thì phân biệt được ngay ở chỗ xuống “xề” này.


Nhiều người cho rằng giọng ca cà giựt của Hữu Phước là do bẩm sinh, tiếng ca trời cho là như vậy, nhưng đối với những người từng biết Hữu Phước từ lúc còn hàn vi, thì khoảng 1949-1950 Hữu Phước đã từng ca ở quán Họa My của cô Năm Cần Thơ trong khuôn viên Ðại Thế Giới, thì lúc ấy giọng ca Hữu Phước dài chứ không phải cà giựt như sau nầy.


Tôi có tìm hiểu thì được ông Ba Bản chủ hãng dĩa hát Hoành Sơn nói rằng, lúc Hữu Phước cầm tấm giấy giới thiệu của tướng Bảy Viễn đến gặp ông, ông thâu nhận thì lúc ấy Hữu Phước quá nghèo nên nói gì nghe nấy, luôn miệng dạ dạ thưa thưa. Rồi đến lúc ca vô 2 bộ dĩa bán chạy quá, các nhà buôn dĩa hát yêu cầu cho ra thêm dĩa tiếng ca Hữu Phước, thì chàng ta bắt đầu hoạnh hẹ, làm eo. Khi vô bộ dĩa thứ ba thì Hữu Phước đòi mua xe hơi chạy cho giống Út Trà Ôn, ông Ba Bản còn chần chờ chưa chấp thuận thì Hữu Phước nói rằng: “Nếu cậu ba không mua xe hơi cho con thì con đi qua hãng dĩa khác” (nghe nói lúc ấy hãng dĩa Việt Nam của bà Sáu Liên đã cho người bí mật kêu Hữu Phước về ca với điều kiện ưu đãi).


Thế là ông Ba Bản chấp thuận, bảo Hữu Phước đi tìm xe ông mua cho. Lúc ấy có một người Pháp chủ hãng hộp quẹt diêm đang đi chiếc xe Peugeot 203 décapotable mui trần màu trắng, ông ta về Pháp kêu bán và Hữu Phước chọn chiếc xe này.


Rõ ràng là nhờ giọng ca Trời cho mà từ một chàng phổ ky tiệm nhậu, một bước nhảy lên địa vị một ca sĩ đi xe hơi. Cũng theo lời ông Ba Bản thì Hữu Phước cứ mỗi ngày ngồi xe mui trần đưa đầu dưới ánh nắng, mà ở Việt Nam thì phải biết là nóng kinh khủng, ánh nắng mặt trời chiếu mỗi ngày trên đầu nên ảnh hưởng đến “hai sợi dây ca” trên não và hậu quả là giọng ca trở nên cà giựt. Ðiều này có đúng hay không chắc chỉ có những nhà cơ thể học thuộc ngành y khoa mới có câu trả lời. Rất tiếc là lúc bấy giờ tôi quên hỏi ông Ba Bản tại sao lại “2 sợi dây ca” mà không phải là 4 sợi, 8 sợi hoặc nhiều hơn nữa.


Riêng tôi, người viết bài này năm 1990 được sang Hoa Kỳ định cư theo diện HO và bắt đầu viết tiểu thuyết, đến năm 1995 viết xong tác phẩm tình cảm xã hội, đặt tên tựa là “Cá Bóng Kèo Kho Tộ.”


Lúc đi mời bạn bè thân hữu tham dự buổi ra mắt sách, tôi gặp Hữu Phước tại tiệm cà phê gần Phước Lộc Thọ (ông từ Pháp mới sang). Tôi trao cho Hữu Phước tấm thiệp mời, ông tham dự và lên sân khấu ca bài Tình Anh Bán Chiếu. Tôi có nhờ chuyên viên thu video và chụp hình làm kỷ niệm. Thời gian sau thì nghe ông qua đời tại Pháp.


 


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Ðoàn Hữu Tâm về quê hương Bạc Liêu hát Tết Canh Tý 1960

Cặp vợ chồng đào kép Ba Khuê, Ái Hữu và Bảy Cao cùng quê quán ở Bạc Liêu, từng tham gia đờn ca tài tử nhiều năm nên được bà con ở tỉnh này quen mặt biết tên.

Nửa thế kỷ Khởi Hành, 1969-2019

Tháng Năm, 1969, tuần báo Khởi Hành, cơ quan ngôn luận của Hội Văn Nghệ Sĩ Quân Đội, số 1, ra mắt độc giả miền Nam Việt Nam, với chủ đề “Nhân Vật Người Lính trong Văn Chương.”

Vĩnh Quyền, nhà văn vượt trên chính mình

Có người hỏi tôi, đâu là lý do đưa tôi tới cụm từ (thậm xưng): Vĩnh Quyền một “tín đồ sẵn sàng ‘tử đạo’ chữ nghĩa?”

Tháng Hai-Ba và Thiếu Tá Phạm Văn Hồng

Là kẻ rất muộn màng, tôi thấy hiện lên hình ảnh của anh Phạm Văn Hồng qua nhiều phóng sự đã được rất nhiều người xem... Và hôm nay thì bao nhiêu hình ảnh cũ liên quan tới anh lại hiện về...

Cả mùa xuân hương – thơ Mặc Phương Tử

Bốn mùa như thế... chuyện đầy vơi./ Non xanh mây nổi hình vân cẩu/ Ráng đỏ chiều nghiêng giấc mộng đời

Nắng Mùa Xuân – Thơ Trần Vấn Lệ

Hôm qua nắng/ và hôm nay cũng nắng!/ Nắng mùa Xuân/ Mồng Bốn Mồng Năm!

Tản mạn về ngày Tết Nguyên Đán

Chẳng biết tự bao giờ người ta chia ra một năm gồm có bốn mùa và bao giờ mùa Xuân cũng là mùa mở đầu và là mùa đẹp nhất. Mùa Xuân được đánh dấu và bắt đầu bằng Tết Nguyên Đán.

Lời của mùa Xuân – thơ Nguyễn Minh Phúc

nghe tiếng ai cười ngoài ngõ/ tưởng mùa xuân ngập ngừng sang/ cành mai thẹn thùng đón gió/ mây trôi đầy giấc mơ màng

Trần Tuấn Kiệt và bộ Thi Ca Việt Nam Hiện Đại

Năm 1973, nhà văn Nguyễn Đông Ngạc thực hiện một cuốn sách “lịch sử” “Hai Mươi Năm Văn Học Việt Nam, 1954-1973,” sách vừa xuất bản thì Miền Nam cũng rơi vào chương kết thúc.

Về quê ăn Tết với cái bụng đói

Nhớ cái thời “ăn độn” thập niên 80, có những cái Tết đầy khó khăn, thiếu thốn đã để lại trong tâm khảm tôi dư vị thật chua chát, nay ngồi chợt nhớ lại mà không khỏi chạnh lòng áy náy, sượng sùng, tội nghiệp cho chính mình...