Trần Yên Hòa
Nghe tin nhà văn Nguyễn Ðình Toàn mới được Người Việt Books cho in lại 2 tập: Nguyễn Ðình Toàn – tiểu thuyết 1 & 2. Chỉ đọc những giới thiệu trên nhật báo Người Việt và Web Diễn Ðàn Thế Kỷ, nhưng tôi chưa được nhìn qua hai đứa con tinh thần này bằng xương bằng thịt. Ðịnh trong lòng một ngày đẹp trời nào đó sẽ đến thăm ông, vấn an sức khỏe của ông, và sẽ mua 2 cuốn sách này.
Tôi vốn mê văn (thơ, nhạc) của Nguyễn Ðình Toàn từ ngày mới lớn… Trên web Diễn Ðàn Thế Kỷ, có một bài viết của Lưu Na, bài “Riêng Chữ Với Người”. Ðọc qua, tôi tự nhiên thương cảm: “…Nguyễn đình Toàn nói, người ta sống chỉ để chờ chết. Với ông, cái chết chính là sự lớn lao thứ 2 của cuộc sống, nó rõ ngay trong dòng nhạc, trong lời thơ, và ẩn hiện trong những truyện ông viết.” (Riêng Chữ Với Người – Lưu Na)
Ðiều này như thôi thúc tôi mau đến thăm ông. Nhưng rất may, tôi được phôn của nhà thơ Thành Tôn, anh nói: Nguyễn Ðình Toàn nhắn TYH tới nhà ảnh chơi, ảnh vừa in 2 quyển sách: Nguyễn Ðình Toàn – Tiểu Thuyết 1, và 2 đó.” Tôi nói với anh Thành Tôn: “Tôi sẽ gọi điện thoại tới ảnh, mai mình đến thăm nhe.” Thành Tôn đồng ý.
Ðịnh sáng mai sẽ gọi Nguyễn Ðình Toàn hẹn giờ tới thăm, nhưng buổi tối anh đã gọi: “Mai nhớ đến anh, anh gởi cho 2 quyển sách mới in về đọc.”
Tôi và Thành Tôn tới ngôi nhà đó, căn Apt, số 10B, một căn Apt như nhiều căn Apt khác ở Mỹ mà tôi đã có dịp đến nhiều lần. Lần nào đến cũng đều có ông và bà cùng ra mở cửa, ông trước bà sau. Nhìn Nguyễn Ðình Toàn sau gần một năm chưa gặp lại, thấy ông vẫn thế, có thể ông mạnh hơn lần tôi đến thăm trước đây, lần trước ông bị cúm thường ho sù sụ. (Lần trước, vì bị cảm và ho mà ông không phát biểu được trong buổi ra mắt sách truyện dài Ði Mỹ của tôi, làm tôi tiếc hùi hụi). Ông bà rất vui vẻ chào đón tôi và Thành Tôn. Tôi muốn nói đến căn Apt 10B này. Căn chung cư dĩ nhiên là nhỏ, phải đi chung thang gác với những người chung quanh, nhưng một căn nhà nhỏ mà là nơi sinh sống và làm việc của một con người lớn: một nhà văn lớn, một nhà thơ lớn và một nhạc sĩ lớn. Tất cả chứa chất trong một con người, đó là Nguyễn Ðình Toàn. Tôi cũng có quen biết với một (hay hai, ba) người viết, cũng có đến thăm một (hay hai, ba) căn nhà của họ, nó rộng bao la, gần biển, với đầy đủ tiện nghi như một biệt thự… Nhưng một (hay hai, ba) người viết này lại có tâm hồn nhỏ xíu, chỉ biết chê bai, chỉ trích, châm biếm… Cho nên tạo hóa thường có sự đặt để trái chiều nhau như vậy. Tôi nhìn ông ngồi trên chiếc ghế dựa, thật sự ông đã già rồi: với số tuổi 78 oằn trên thân thể ông, ông như lún sâu vào lòng ghế… Ông khoe với tôi và Thành Tôn, là có một người bạn trẻ ở VN là Nguyen Truong Trung Huy (Huy Vespa) đã thực hiện một trang web, có bài chủ đề về Nguyễn Ðình Toàn với những tác phẩm của ông và hình ảnh những sách ông đã xuất bản. Ông lại giới thiệu thêm về một tập nhạc dày với những bản nhạc do ông sáng tác và tự ông mày mò học để ghi nốt (chép) nhạc trên computer.
Tập nhạc được trình bày rất công phu và giá trị. “Nhạc của tôi không chỉ để nghe mà còn để đọc nữa, phải đọc từng lời… mới sâu, mới thấm được,” ông nói. Nhà thơ Thành Tôn có đề nghị ông làm sao thực hiện riêng một DVD hay CD những bản nhạc trong tập nhạc này, để phát hành… Ông bảo đó là ước muốn của ông, nhưng chuyện đó quá khó, vì muốn thực hiện phải có vốn bỏ ra, như là phải mời ca sĩ, ban nhạc, phòng thâu, phòng quay… đủ mọi chuyện, mà ông bây giờ đã già, không đủ sức nữa.
Nhìn Nguyễn Ðình Toàn cười nói, tôi chợt thấy như ông trẻ hẳn ra, như thuở còn là thanh niên, với chương trình Nhạc Chủ Ðề trên đài phát thanh Sài Gòn trước 1975, giọng đọc của ông đã làm tôi mê mẩn. Và lần gặp (thấy) đầu tiên của tôi với Nguyễn Ðình Toàn là khoảng năm 1992, khi Nghiêu Ðề từ Mỹ về Sài Gòn. Chúng tôi đang ngồi uống cà phê ở chỗ đình ông Súng, Tân Ðịnh, thì Nguyễn Ðình Toàn đi chiếc xe PC tới… Lúc đó ông trẻ trung và phong độ lắm. Mới ngày nào như hôm qua…
Ông biếu tôi 2 cuốn sách. Cầm trên tay tôi cảm động vô cùng. 2 cuốn sách này là một phần gia tài văn học của ông. Ðó là:
Tiểu thuyết 1 gồm: Áo Mơ Phai, Con Ðường, Tro Than;
Tiểu thuyết 2 gồm: Ðồng Cỏ, Giờ Ra Chơi, Ngày Tháng.
Ngoài tập Ðồng Cỏ viết sau 1975, xuất bản lần thứ nhất tại Úc, 1994, còn lại những truyện khác đều viết trước 1975. Truyện dài Áo Mơ Phai được giải thưởng Văn Học Nghệ Thuật Toàn Quốc, Việt Nam Cộng Hòa, 1973. 2 quyển sách, tạm gọi là đồ sộ, lay out đẹp và in đẹp, bằng giấy vàng rất sang, cùng hình bìa Nguyễn Ðình Toàn ngồi trầm tư bên điếu thuốc.
Tôi đã đọc truyện của nhà văn Nguyễn Ðình Toàn từ ngày còn trung học với những rung động đầu đời của một cậu học trò tỉnh lẻ qua những trang sách ấy. Rồi vào lính… rồi vật đổi sao dời, mãi đến bây giờ, tôi vẫn tiếp tục đọc truyện của Nguyễn Ðình Toàn với Giờ Ra Chơi, với Áo Mơ Phai. Những rung động cũ vẫn còn y sì, nguyên vẹn… Xin giới thiệu cùng quý độc giả xa gần.
Liên lạc: [email protected]; Ðiện thoại: (657) 400-9655.
