‘Truyện Tình,’ tuyển tập lung linh vầng trăng tình bạn

Du Tử Lê/Người Việt

Từ trái, Nguyễn Mạnh Hùng, Nguyễn Thế Toàn, Nguyễn Tường Giang, Đinh Cường. (Hình: Đinh Trường Chinh)

GARDEN GROVE, California (NV) – Nhà xuất bản Người Việt Books hợp tác với công ty Amazon, mới ấn hành tuyển tập thơ, văn, họa của ba tác giả tên tuổi: Nguyễn Mạnh Hùng, Nguyễn Tường Giang và Đinh Cường. Tuyển tập có tên “Truyện Tình.”

Tôi thấy, có dễ cần phải nói ngay rằng, tuyển tập có mặt, như một thể hiện lời hứa với người bạn đã qua đời, họa sĩ Đinh Cường, của Nguyễn Mạnh Hùng, và Nguyễn Tường Giang.

Tuyển tập này, cũng nên được nhìn như một ghi nhận tình bạn lấp lánh, thuở họ còn đủ ba người. Và tôi không nhìn nó thuần như những nén hương (thắp muộn) thêm cho sự ra đi của một người bạn, mà nó còn như một một vầng trăng lung linh tính văn học nghệ thuật riêng, của tình bạn, sau nhiều tháng, năm luân lạc, xứ người.

Ở phần mở đầu, giáo sư, dịch giả Nguyễn Mạnh Hùng có những lời mang tính giới thiệu tuyển tập thì ít, mà phần chính là những lời “tỏ tình,” được xác nhận một cách thấm thía của ông về tài hoa hội họa Đinh Cường, bạn ông đã sớm đi xa… Nhưng hương thơm kỷ niệm và dấu ấn năm truyện dịch của ông,  sẽ còn mãi mãi bảng lảng khắp thổ ngơi Virginia – nơi “căn phần” tình bằng hữu, đã được định mệnh tình cờ chọn làm chốn “lưu cư.”

Ông viết: “Cuốn sách nhỏ này là việc thực hiện muộn lời hẹn với một người bạn đã mất. Tôi biết Đinh Cường trước năm 1975, nhưng chỉ quen anh từ 1989 khi anh tới định cư ở Mỹ. Ba người chúng tôi – Đinh Cường, Nguyễn Tường Giang, và Nguyễn Mạnh Hùng – chơi thân với nhau một phần vì chúng tôi hợp tính và đồng cảm, phần khác vì chúng tôi ở gần nhau, nhất là Paris, một thành phố mà Đinh Cường rất thích từ hồi còn trẻ ở Việt Nam…”

Về bước chân “Từ Thức lạc thiên thai” tức Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng lạc vào cõi văn chương, ông cho biết, năm 1999, ông cao hứng dịch truyện ngắn “Ly Dị” (1) của nhà văn Tiệp Khắc Ivan Klíma cho nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng đăng trên tạp chí Văn, số 35, Tháng Mười Một, 1999. Nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng, bạn ông, rất thích truyện này, nên đã yêu cầu ông dịch thêm nữa, cho Văn những truyện ngắn khác.

Thế rồi, một năm sau, Nguyễn Mạnh Hùng dịch tiếp truyện ngắn “Gặp Gỡ Tháng Tám” của Gabriel Márquez (2), và Nguyễn Xuân Hoàng đăng trên Văn số đặc biệt Mùa Hè 2000. Trong số báo ấy, ông Hoàng cũng đăng thêm bài thơ “Đêm Nghe Người Chơi Đàn Contrebasse” của Nguyễn Tường Giang – – bài thơ đề tặng Đinh Cường, Nguyễn Mạnh Hùng.

Giáo Sư Nguyễn Mạnh Hùng tiết lộ, thuở đó, Nguyễn Tường Giang chưa biết dùng computer, vẫn viết trên giấy. Nên ông phải đánh máy vào computer gửi cho Văn của Nguyễn Xuân Hoàng và Thế Kỷ 21 của Phạm Phú Minh. Ông nói, thời gian ấy, thỉnh thoảng Đinh Cường cũng làm thơ tặng Nguyễn Mạnh Hùng. Bản viết tay, trao cho Hùng, giữ làm kỷ niệm; bản đăng báo, Đinh Cường tự gửi đi.

Dịch giả Nguyễn Mạnh Hùng nhớ lại, một hôm Đinh Cường bảo với ông: “…Sao ông không chịu khó dịch khoảng năm truyện thôi, gộp với thơ của Giang và tranh của tôi, in thành sách.”

Sợ bạn ngần ngại, Đinh Cường thêm: “Để ba đứa chơi chung ấy mà…”

Dịch giả nói, ông đồng ý, nhưng chần chừ chưa tiến hành, vì lúc đó ông có nhiều việc tưởng là quan trọng và cần thiết hơn.

“Đến khi Cường mất thì đã muộn,” Nguyễn Mạnh Hùng ân hận.

Về những nơi chốn quen thuộc, ba người vẫn tìm đến, vẫn ngồi với nhau, ngay cả thời gian Đinh Cường đã nhuốm bệnh, nhưng họ cùng thấy có vẻ không trầm trọng. Vì thế, nơi họ thường đến vẫn là cà phê Patisserie Poupon ở Georgetown vì nó… “tây.” Bayou Barkery vì nó… “bụi.” Hay, Restaurant Le Chat vì nó gợi không khí… “hẹn em quán nhỏ”… (theo cảm quan lãng mạn của Đinh Cường).

“Mấy năm sau,” Nguyễn Mạnh Hùng kể, bệnh của Đinh Cường trở nặng; ông đi đứng khó khăn, nhưng thỉnh thoảng dịch giả Hùng vẫn lái xe đưa người bạn họa sĩ tài hoa của mình đi ăn. Sau đó, ông lại chở bạn về khu thương mại Eden, ở thành phố Falls Church. Đinh Cường gọi nơi ấy một cách thương yêu là “bộ lạc” của người Việt. Nơi ấy chính là nơi một người bạn khác của họ, cựu Luật Sư Nguyễn Thế Toàn, hỗn danh “Toàn Bò” có tiệm phở Xe Lửa, nổi tiếng.

Về tương quan giữa “Toàn Bò” và Đinh Cường, Nguyễn Mạnh Hùng ghi rõ hơn: “Trong những tháng cuối đời của Cường, ông Toàn vừa là chân cẳng vừa là người bạn thân chăm sóc anh. Sáng sáng ông Toàn đến nhà ngồi cạnh Cường. Thỉnh thoảng Cường đòi Toàn lái xe ra ngoài cho anh nhìn ngắm và ghi sâu trong đầu những cảnh vật và màu sắc xung quanh mà anh nghĩ anh sắp mất…”

Nghĩ và nhớ bạn, từ Singapore, mùa Đông 2015, Nguyễn Mạnh Hùng điện thoại cho Đinh Cường. Cũng nhớ và nghĩ tới bạn, Đinh Cường sốt ruột, hỏi, bao giờ họ Nguyễn về lại Virginia? Nguyễn Mạnh Hùng hứa sẽ thu xếp công việc, để lại chở bạn đến những nơi chốn, bạn thích.

Đầu Tháng Giêng, 2016, họ Nguyễn về lại Virginia. Vừa bước vào nhà, ông đã gọi Toàn Bò, hỏi thăm về Đinh Cường. Toàn Bò bảo: “Mày nên đến ngay…”

Dịch giả Nguyễn Mạnh Hùng thuật: “Khi tôi tới Đinh Cường nằm trên giường, mệt mỏi nhưng còn minh mẫn và lạc quan. Cường nói ‘Hôm nay mệt, để tuần sau khỏe ông đưa tôi đi ăn ở Georgetown. Nhưng cái tuần sau ấy không bao giờ đến với Đinh Cường. Anh lìa đời ngày 7 Tháng Giêng, 2016. Cuộc chơi hẹn với Đinh Cường bị xếp xó! Cho đến khi tôi tìm thấy Đinh Trường Chinh…”

Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, Đinh Cường có hai người con trai tài hoa. Chinh là con thứ của Cường. Chinh có tài vẽ. Nếu hội họa đối với Đinh Cường là định mệnh thì đối với Chinh, nó chỉ là nghiệp dư.

Ông nói, ông quý Đinh Trường Chinh không phải vì tài vẽ mà vì lòng thương nhớ, xót xa da diết của một người con đối với người cha, không còn. Ông cảm nhận được điều này, qua tất cả những gì Đinh Trường Chinh, chọn, phổ biến trên Facebook của Chinh.

Chính vì thế mà Nguyễn Mạnh Hùng đã đề nghị Chinh chọn một số tranh của bố Đinh Cường, cộng thêm một số tranh của Chinh, góp vào cuốn sách mang tên “Truyện Tình” để tiếp tục cuộc chơi mà Đinh Cường bỏ dở.

Với Nguyễn Mạnh Hùng, nó như: “…Việc thực hiện muộn lời hẹn với một người ban đã mất.”

Nhưng, với riêng tôi: “…Nó còn như một một vầng trăng ấm, êm mang tính văn học nghệ thuật riêng, của tình bạn, ba người, sau nhiều tháng, năm luân lạc…” (Du Tử Lê)


Chú thích:

(1) Tiêu đề “Ly Dị” do tạp chí The New Yorker, số ngày 416, Tháng Tám, 1999, đặt và chọn đăng. Nó chính là truyện  ngắn “Bên Ngoài Trời Đang Mưa/ It’s Raining Out,” nằm trong tập truyện cùng tên của Ivan Klíma, một nhà văn Tiệp Khắc nổi tiếng. Bản Anh Ngữ do Gerald Turner thực hiện từ bản tiếng Tiệp. Dịch giả Nguyễn Mạnh Hùng, dịch Gerald Turner, với nhan đề “Bên Ngoài Trời Đang Mưa” (chú thích của dịch giả).

(2) Gabriel Garcia Márquez là nhà văn gốc Columbia, nhưng sinh sống ở Mễ Tây Cơ. Ông có nhiều tác phẩm được dịch sang tiếng Anh. Trong đó có cuốn truyện nổi tiếng nhất “Trăm Năm Cô Đơn/ One Hundred Years of Solitude.” Ông được trao giải Nobel Văn Chương năm 1982. Truyện ngắn “Gặp Gỡ Tháng 8” (Meeting in August) được tạp chí The New Yorker, số đề ngày 6 Tháng Mười Hai, 1999, chọn đăng. Nguyên tác tiếng Tây Ban Nha, Edith Grossman chuyển sang Anh Ngữ. Bản Việt dịch, theo Grossman (chú thích của dịch giả).


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Trần Quốc Bảo và tình cảnh thương tâm của một số nghệ sĩ bất hạnh

Trần Quốc Bảo đã rất sớm, có trong máu huyết cái tinh thần ghi công, lòng biết ơn những văn nghệ sĩ làm thành lịch sử huy hoàng của nền tân nhạc Việt...

Văn học miền Nam ở hải ngoại

Văn Học Việt Nam Hải Ngoại trong những năm đầu tiên, sau khi miền Nam sụp đổ, là Một Nền Văn Học của Những Người Vắng Mặt.

Trần Quốc Bảo, trẻ mồ côi, 1985 và nghệ sĩ Saigon, 1996

(Tiếp theo kỳ trước) Đọc lại những gì đã viết xuống cách đây gần 40 năm, tôi ngạc nhiên khi  nhớ lại, thời gian đó, Trần Quốc Bảo mới dạt vào đất liền, từ trại đảo. Mới ghi tên...

Tháng Bảy, nhớ Nguyễn Mộng Giác

Nhớ Nguyễn Mộng Giác, tôi đọc lại một trong những truyện ngắn hay mà tôi thích của anh: “Ngày Về Không Nắng,” từ trong tập truyện “Xuôi Dòng.”

Viết và đọc hồi ký

Hồi ký danh nhân, hay các sách “nhân vật chí” là hai trong những thể loại cần thiết phải đọc trong “tủ sách học làm người” cho các thiếu niên tự học, dù thiếu niên ấy đang ngồi ở lớp nào trong các chương trình học vấn quy định.

Thắng cuộc và thua cuộc qua tô phở Tàu Bay!

Ngày 30 Tháng Tư. Cả nước nghỉ mừng ngày thống nhất. Tôi thấy những tấm “paneaux” lớn người ta dựng trên nóc các building ở vòng xoay ngã sáu Phù Đổng đối diện Starbucks.

Thơ Bùi Minh Quốc

Tất cả ngỡ qua rồi... /tất cả chẳng hề qua /phố xá xô bồ /ta bước đi /đâu đó vẫn bơ thờ một góc rừng hò hẹn /chỉ có gió và cây /và anh và em /hòa quyện

Sài Gòn giải phóng tôi

Mãi tới ngày 30 Tháng Tư, 1975, tôi mới biết thế nào là ngày sinh nhật. Quê tôi người ta chỉ quan tâm tới ngày chết, ngày sinh nhật là cái gì rất phù phiếm. Ngày sinh của tôi...

Thơ Nguyễn An Bình

Em về nghiêng nón /Mây nhẹ nương vai /Nắng tròn xoe bóng /Ngóng người qua đây.

Vì đâu dân trí thấp

Nguyên nhân rất nhiều tai họa của Việt Nam hiện nay được một số người quy về 2 nhóm: Những sai lầm trong lãnh đạo của ĐCS và dân trí thấp.