Đỗ Dzũng/Người Việt (tổng hợp)
WESTMINSTER, Việt Nam (NV) – Năm 2024 là một năm đầy biến động ở Việt Nam, nhất là “thượng tầng” lãnh đạo, người mất chức, người bị bắt vì tham nhũng. Dưới đây là 10 sự kiện đáng chú ý của Việt Nam trong năm 2024 do nhật báo Người Việt bình chọn.
1. Huy Đức bị bắt
Ngày 7 Tháng Sáu, công an Việt Nam xác nhận bắt tạm giam ông Trương Huy San (tức nhà báo Huy Đức và là blogger Osin), 62 tuổi, với cáo buộc “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước.” Trước khi bị bắt, ông viết một số bài trên trang Facebook của mình, và được dư luận cho là “nặng ký” và “đụng chạm” tới “thượng tầng” lãnh đạo Việt Nam, đặc biệt là ông Tô Lâm vừa nhậm chức chủ tịch nước, và ông Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư đảng Cộng Sản Việt Nam. Ông cũng chỉ trích việc Việt Nam ngày càng chuyển dần từ một “nhà nước pháp quyền” sang “nhà nước đảng quyền.” Nhà báo Huy Đức từng đi bộ đội, và làm việc cho báo Tuổi Trẻ, tiếp đó là các báo Thanh Niên, Diễn Đàn Doanh Nghiệp, Nông Thôn Ngày Nay, Sài Gòn Tiếp Thị.
2. Tô Lâm làm tổng bí thư, nhường ghế chủ tịch nước cho Lương Cường
Chiều 21 Tháng Mười, ông Lương Cường, 67 tuổi, thường trực Ban Bí Thư, cựu chủ nhiệm Tổng Cục Chính Trị Quân Đội Nhân Dân Việt Nam, được bầu làm chủ tịch nước nhiệm kỳ 2021-2026. Điều này đồng nghĩa với việc ông Tô Lâm bị “cưa” mất một ghế, và chỉ còn lại ghế tổng bí thư đảng sau khi làm chủ tịch nước vỏn vẹn năm tháng. Trước đó, ngày 3 Tháng Tám, ông Tô Lâm, 67 tuổi, cựu bộ trưởng Bộ Công An, đương kim chủ tịch nước, được bầu làm tổng bí thư đảng, chính thức cùng lúc giữ hai chức vụ cao nhất trong “tứ trụ” của Việt Nam, giống như ông Nguyễn Phú Trọng trước đó. Ngoài ra, đây là lần đầu tiên một nhân vật gốc công an làm tổng bí thư.
3. Nguyễn Phú Trọng qua đời
Ngày 19 Tháng Bảy, ông Nguyễn Phú Trọng, 80 tuổi, qua đời sau một thời gian bị bệnh, để lại một khoảng trống quyền lực, do chiến dịch “đốt lò” của ông “bứng mất” nhiều người do chính ông chọn vào những vị trí cao nhất của đảng. Với 13 năm 182 ngày, ông Trọng là một trong những tổng bí thư lâu đời nhất của Việt Nam. Năm 2015, ông là tổng bí thư đầu tiên bước vào Tòa Bạch Ốc nhân chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ. Ông cũng là tổng bí thư duy nhất tiếp ba tổng thống Mỹ tại Hà Nội.
4. Tô Lâm làm chủ tịch nước
Ngày 22 Tháng Năm, ông Tô Lâm, bộ trưởng Bộ Công An, được bầu làm chủ tịch nước, thay thế ông Võ Văn Thưởng vừa từ chức. Đây là lần thứ nhì một bộ trưởng Công An làm chủ tịch nước. Trước đó, năm 2016, Đại Tướng Công An Trần Đại Quang được bầu giữ chức vụ này. Tuy nhiên, ông Tô Lâm lập một kỷ lục là chủ tịch nước ngắn ngày nhất trong lịch sử Việt Nam, chỉ có 152 ngày.
5. Võ Văn Thưởng từ chức
Ngày 20 Tháng Ba, ông Võ Văn Thưởng, 53 tuổi, chủ tịch nước, từ chức theo nguyện vọng cá nhân. Tuy nhiên, đảng cũng cho biết ông Thưởng “vi phạm quy định về những điều đảng viên không được làm…” Sau ông Thưởng, đến lượt ba ủy viên Bộ Chính Trị khác cũng bị “vào lò,” đó là ông Vương Đình Huệ (chủ tịch Quốc Hội), bà Trương Thị Mai (thường trực Ban Bí Thư kiêm trưởng Ban Tổ Chức Trung Ương), và ông Đinh Tiến Dũng (bí thư Hà Nội).
6. Thích Minh Tuệ ngưng khất thực
Ngày 3 Tháng Sáu, Sư Thích Minh Tuệ (tên thật là Lê Anh Tú) ngừng đi bộ khất thực, chấm dứt một “cơn sốt” chú ý đến ông trên mạng xã hội và trong đời sống người dân Việt Nam. Theo cổng thông tin của Ban Tôn Giáo Chính Phủ, “sau khi một số người đi bộ theo ông Tú gặp vấn đề sức khỏe, cơ quan chức năng đã gặp gỡ, trao đổi… ông Lê Anh Tú đã nhận thức rõ quyền và nghĩa vụ của công dân, tự nguyện dừng việc đi bộ khất thực.” Là một tu sĩ Phật Giáo, ông Tú có thời gian ngắn tu tại chùa sau khi từ bỏ công việc địa chính viên. Ông quyết định “tập học theo lời Phật dạy” bằng cách giữ 13 hạnh đầu đà theo Phật Giáo Thượng Tọa Bộ và Bộ Hành Khất Thực khắp đất nước trong nhiều năm.
7. Putin thăm Việt Nam
Ngày 20 Tháng Sáu, ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, thăm chính thức Việt Nam, giữa lúc ông bị Tòa Hình Sự Quốc Tế truy nã vì bị tố cáo bắt cóc trẻ em. Đây là lần thứ năm ông Putin đến Việt Nam và cũng là lần đầu tiên ông đến Hà Nội kể từ sau khi Nga xâm lăng Ukraine hồi Tháng Hai, 2022. Đến Hà Nội lần này, ông Putin được gặp đủ lãnh đạo “tứ trụ” của Việt Nam và chứng kiến hai nước ký 11 văn kiện hợp tác.
8. Bão Yagi gây thiệt hại nặng
Bão Yagi ập vào miền Đông Bắc Việt Nam, sau đó tạo ra mưa lớn đổ lên vùng núi Tây Bắc, gây ra lụt lội, đất chuồi, và nước sông dâng cao, làm ít nhất 345 người thiệt mạng và mất tích. Ngoài ra, còn có 1,908 người bị thương. Bão Yagi cũng làm 168,253 căn nhà bị hư hỏng và 73,248 căn nhà bị ngập. Về nông nghiệp, bão Yagi làm 183,394 hécta lúa bị ngập úng, thiệt hại. Theo Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư, bão Yagi gây thiệt hại vật chất tại Việt Nam khoảng $3.3 tỷ.
9. Ngư dân Quảng Ngãi bị Trung Quốc đánh đập
Ngày 29 Tháng Chín, tàu cá QNg 95739 TS, có 10 người, ở xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, đang đánh bắt tại khu vực quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam thì bị tàu Trung Quốc tấn công khiến các ngư dân bị thương. Phản ứng của phía Việt Nam qua vụ này mạnh mẽ một cách bất ngờ, khi phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao nói: “Hành động nêu trên của lực lượng thực thi pháp luật Trung Quốc đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa… Việt Nam kiên quyết phản đối cách hành xử thô bạo của lực lượng thực thi pháp luật Trung Quốc đối với ngư dân và tàu cá Việt Nam đang hoạt động tại khu vực quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, gây thương tích, đe dọa đến tính mạng và gây thiệt hại về tài sản của ngư dân Việt Nam.”
10. Cảnh vệ của Lương Cường bị Chile bắt và trục xuất
Ngày 10 Tháng Mười Một, ông Lại Đắc Tuấn, 59 tuổi, phó trưởng Phòng Hậu Cần, Bộ Tư Lệnh Cảnh Vệ, Bộ Công An Việt Nam, bị cảnh sát Chile bắt tại khách sạn Sheraton ở thủ đô Santiago de Chile vì bị tố cáo lạm dụng tình dục. Khi bị bắt, ông đang tháp tùng phái đoàn Chủ Tịch Nước Lương Cường thăm chính thức Chile trước khi đến Lima, Peru, dự hội nghị thượng đỉnh APEC. Theo báo chí Chile, nữ nhân viên khách sạn khai rằng ông Tuấn yêu cầu cô mang thức uống lên phòng. Khi cô bước vào phòng, ông Tuấn, lúc đó mặc đồ lót, đóng cửa lại và yêu cầu cô đấm bóp (massage). Ông Tuấn sau đó bị trục xuất khỏi Chile, không được tiếp xúc nạn nhân, và không được trở lại quốc gia Nam Mỹ này trong ít nhất hai năm. [qd]
