HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Mười nước ASEAN và 5 nước gồm cả Trung Quốc ký bản “Hiệp Ðịnh Đối Tác Kinh Tế Toàn Diện Khu Vực” hôm Chủ Nhật 15 Tháng Mười Một ở Hà Nội.
“Hiệp Ðịnh Đối Tác Kinh Tế Toàn Diện Khu Vực” viết tắt RCEP (Regional Comprehensive Economic Partnership) là bản hiệp định kinh tế có quy mô lớn nhất của 10 nước trong khối ASEAN với 5 đối tác kinh tế lớn gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc và New Zealand.
Đúng ra gồm thêm cả Ấn Độ nhưng hồi Tháng Mười Một năm ngoái, Ấn Độ chính thức rút lui, lấy cớ một số vấn đề chưa được giải quyết, đặc biệt về vấn đề thuế nông nghiệp. Tuy nhiên, cửa vẫn mở để nước Ấn có thể đổi ý để gia nhập sau này.
Báo chí tại Việt Nam thuật lời ông Nguyễn Xuân Phúc, thủ tướng nước chủ nhà tổ chức hội nghị, ca ngợi “hiệp định RCEP sẽ sớm được các nước phê chuẩn và đưa vào thực thi trong thời gian tới, góp phần hỗ trợ quá trình phục hồi kinh tế sau dịch COVID-19, đem lại thịnh vượng chung cho người dân, cho doanh nghiệp của tất cả các nước thành viên,” theo tường thuật của VietNamNet.
Hiệp Ðịnh RCEP bao trùm một thị trường với 2.2 tỷ người (khoảng 30% dân số thế giới) với tổng sản lượng nội địa GDP (Gross Domestic Product) hơn $26 tỷ cũng khoảng 30% GDP toàn thế giới qua các cam kết về mở cửa thị trường trong lĩnh vực hàng hóa, dịch vụ và đầu tư, hài hòa quy tắc xuất xứ, đơn giản hóa thủ tục hải quan, tạo thuận lợi cho thương mại.
Một số nhà phân tích cho rằng hiệp định này là thắng lợi lớn của Bắc Kinh vì không có mặt của Mỹ. Tuy nhiên, cần phải có thêm thời gian sau khi RCEP có hiệu lực thi hành để có thể biết cặn kẽ được quan thuế biểu và luật lệ của 15 nước tham dự. Chẳng hạn, chi tiết của quan thuế biểu Nhật Bản dài tới 1,334 trang.
Hiệp Dịnh RCEP được coi như kết quả của các đàm phán của Trung Quốc với các nước khu vực sau khi Mỹ, từ khi ông Donald Trump đắc cử tổng thống năm 2016, đã lập tức rút ra khỏi nhiều hiệp định thương mại quốc tế, đặc biệt là Hiệp Ðịnh Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) mà Tổng Thống tiền nhiệm Barack Obama đã cố gắng đàm phán.
Bắc Kinh vội vã nắm lấy cơ hội này để tuyên truyền đả kích Mỹ, ca ngợi hợp tác mậu dịch đa phương và tự do thương mại toàn cầu được hiểu như cơ hội để Trung Quốc dùng sức mạnh kinh tế thương mại ảnh hưởng chính trị khu vực từ khối nhân lực khổng lồ 1.3 tỷ dân và một guồng máy sản xuất kỹ nghệ lúc nào cũng chỉ muốn làm trùm thế giới.
Bây giờ, ông Joe Biden được coi như thắng cử, chỉ còn chờ được xác nhận về mặt pháp lý. ASEAN và các nước khu vực ký RCEP chờ xem chính phủ mới của nước Mỹ có đảo ngược các chính sách thương mại của ông Trump hay không. Giới phân tích chính trị cho rằng nhiều phần ông Biden sẽ không thúc đẩy nhanh chóng việc đảo ngược các hiệp định thương mại đã bị hủy bỏ như TPP.
Tuy nhiên, rất có thể ông Biden cũng sẽ gia tăng hợp tác với các nước khu vực và ASEAN để đối lại với sự gia tăng ảnh hưởng kinh tế chính trị của Trung Quốc.
Theo gới chuyên gia, hiệp định RCEP tương đối dễ dãi để các nước có nền kinh tế và kỹ nghệ cao thấp khác xa nhau có thể gia nhập từ Myanmar, Việt Nam, Cambodia, Lào đến những nước kỹ nghệ cao như Hàn Quốc, Nhật Bản và ông trùm chuỗi cung ứng hàng hóa toàn cầu Hoa Lục. (TN) [kn]
