HÀ NỘI (NV) – Hệ thống các tập đoàn và công ty quốc doanh của CSVN từng được ca tụng là “những quả đấm thép” đã dựa thế vay nợ bừa bãi và lỗ ngập đầu lên hàng chục tỷ đô la và chưa có dấu hiệu sẽ dừng lại.
Trung Quốc bắt giữ tàu Global để đòi nợ gây nhiều thiệt hại cho Vinalines. Tàu này không phải duy nhất là tàu của Vinalines hiện đang bị giữ ở ngoại quốc. (Hình: VNExpress theo Marine Traffic)
Từ năm ngoái đến nay, nhà cầm quyền Việt Nam loan báo một số chương trình từ cứu thị trường bất động sản đang tê liệt đến hệ thống ngân hàng đầy ngập những nợ xấu, nhưng đến nay vẫn chưa thấy gì.
Nhiều báo ở Việt Nam loan tin về cuộc họp của ông Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng với các tập đoàn và tổng công ty quốc doanh hàng đầu của chế độ diễn ra vào buổi sáng 16 tháng 1, 2013 tại Hà Nội.
Bản báo cáo của ông Phạm Viết Muôn, phó chủ nhiệm Văn Phòng Chính Phủ (tức cấp thứ trưởng) kiêm “Phó trưởng ban thường trực Ban chỉ đạo Ðổi mới Doanh nghiệp” cho hay 10 “quả đấm thép” trong số 13 tập đoàn và 91 tổng công ty nhà nước có “lỗ lũy kế” 17,730 tỉ đồng hay khoảng 851 triệu USD).
Trong năm 2011, tổng số “lỗ lũy kế” của những đại gia quốc doanh này lên tới 48,988 tỉ đồng (hay khoảng 2 tỉ 351 triệu USD). Trong đó, Tập đoàn Ðiện lực Việt Nam (EVN) đã lỗ tới 38,104 tỉ đồng (hay khoảng 1 tỉ 828 triệu USD) chiếm tới 78% tổng số lỗ.
Theo bản báo cáo này, tổng số nợ phải trả của các tập đoàn quốc doanh hàng đầu của chế độ khoảng 1,334,903 tỉ đồng (hay khoảng $64 tỉ USD), tương đương với 1.82 lần vốn “chủ sở hữu,” tức tiền đi vay gần gấp đôi tiền vốn được nhà nước cấp phát.
Tất cả các tập đoàn, tổng công ty quốc doanh đều dựa vào thế lực “sân sau” của những kẻ cầm đầu chế độ để vay tiền thoải mái từ hệ thống ngân hàng. Trong số tiền vay, những năm gần đây, theo một phúc trình được báo Tiền Phong thuật lại hồi năm ngoái, có 24,000 tỉ đồng (hay khoảng 1 tỉ 152 triệu USD) được các đại gia “đầu tư ngoài ngành.” Một phần không nhỏ là ném vào thị trường địa ốc và chứng khoán, dẫn đến nguy cơ mất trắng rất cao. Còn các ngân hàng bị ôm những món nợ khó đòi này điêu đứng theo.
Những con số của ông Phạm Viết Muôn đưa ra cao hơn những con số mà ông Bộ Trưởng Tài Chính Vương Ðình Huệ nói đến theo một báo cáo được báo chí trong nước tường thuật hồi tháng 11 năm ngoái về tình hình công nợ và lỗ lã của các đại gia. Thời điểm đó, ông Huệ chỉ khai “các tập đoàn, tổng công ty quốc doanh đang nợ gần 1.3 triệu tỉ đồng” và tỉ số nợ phải trả so với vốn sở hữu là 1.77 lần.
Năm đại gia lỗ vốn nhiều nhất được điểm danh là Tập đoàn Ðiện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petro Vietnam), Tổng Công ty Hàng hải (Vinalines), Tổng Công ty Xây dựng Ðường Thủy, Tổng Công ty Xăng dầu Quân đội. Ðó là chưa kể “quả đấm thép” Vinashin không được nói tới với số nợ trên 4 tỉ USD.
Trong cuộc họp ngày 16 tháng 1, 2013 được báo chí tường thuật, ông Phạm Viết Muôn mô tả dù nợ ngập đầu như thế, nhưng các công ty này cả quyết số nợ “vẫn trong giới hạn cho phép.”
Theo một bài viết trên tờ Tiền Phong ngày 20 tháng 11, 2012, “Xét từng tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước, có 30 đơn vị với tỷ lệ nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu lớn hơn 3 lần. Trong đó, có 8 tập đoàn, tổng công ty trên 10 lần. Mười tập đoàn, tổng công ty từ 5-10 lần, 12 tập đoàn, tổng công ty từ 3-5 lần.”
Các định chế tài trợ quốc đã thường xuyên thúc hối chế độ Hà Nội phải cải cách triệt để, gồm cả cho phá sản, hệ thống kinh tài quốc doanh phần lớn “lời giả lỗ thật” vì tham nhũng và không có khả năng quản trị và kinh doanh. Tuy nhiên, cho đến nay, CSVN vẫn cả quyết lấy hệ thống quốc doanh làm “chủ đạo” cho nền kinh tế.
Các tập đoàn, tổng công ty này ăn chịu với một số công ty con được mô tả là “sân sau” của nhóm quan chức có quyền có thế trong chế độ, cấu kết với nhau để moi ruột, đội giá để chia nhau “tiền chùa.”
Khi những người cầm đầu hai “quả đấm thép” vào tù, một số bài viết được phép xì ra cho thấy những “phi vụ” mà các đại gia đã phù phép, dẫn tới thua lỗ, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước mà cũng là tiền thuế của dân đóng góp. (TN)
