ÐỒNG NAI (NV) – Râm ran tung dư luận, chính thức hoặc bán chính thức vẫn không có kết quả, một số chuyên viên nghiên cứu đã tham dự cuộc hội nghị sáng 16 tháng 12 để yêu cầu nhà nước Cộng Sản Việt Nam dẹp bỏ dự án thủy điện Ðồng Nai.
Một góc vườn quốc gia Cát Tiên. (Hình: VNExpress)
Hội nghị này do “Mạng Lưới Sông Ngòi Việt Nam,” viết tắt là VRN tổ chức tại Ðồng Nai. Hầu hết các phúc trình trình bày tại hội nghị này đều nói rằng dự án thủy điện Ðồng Nai 6 và 6A đã được chính quyền Cộng Sản Việt Nam chấp thuận sẽ gây tổn thất trầm trọng cho môi sinh và để lại hậu quả “không thể nào cứu vãn”.
Ðây là dự án được “trình làng” giữa năm 2007 với tổng chi phí lên tới 5,700 tỉ đồng, tương đương 285 triệu đô. Một đại công ty ở Gia Lai đề nghị được thực hiện dự án này với cam kết sẽ cung cấp một sản lượng điện khoảng 1 tỉ kwh mỗi năm.
Tại hội nghị nói trên, phần lớn các chuyên viên nghiên cứu đều kịch liệt phản đối dự án xây dựng thủy điện Ðồng Nai 6 và 6A. Bản nghiên cứu về tác động môi trường của dự án bị nhiều chuyên viên tố cáo là gian dối, phản khoa học.
Ông Lê Anh Tuấn, đại diện viện nghiên cứu về sự biến đổi khí hậu thuộc trường Ðại Học Cần Thơ cho rằng dự án này sẽ phá hủy 50ha của Vườn Quốc Gia Cát Tiên, làm ngập nhiều vùng hiện nay còn khô ráo. Ông Tuấn nói rằng nước lụt thường xuyên vì thủy điện sẽ làm cây rừng bị chết ngộp mỗi lúc một nhiều thêm.
Một số chuyên viên của VRN còn cho rằng kế hoạch di chuyển các loài sinh vật đang sinh sống tại rừng Cát Tiên là “phản khoa học”. Cũng theo họ, việc xây dựng đập thủy điện Ðồng Nai 6 và 6A sẽ có thể khiến UNESCO của Liên Hiệp Quốc xếp lại hồ sơ của một tổ chức thế giới đệ trình để công nhận Vườn Quốc Gia Cát Tiên là “di sản thiên nhiên của thế giới”.
Còn ông cựu giám đốc Vườn Quốc Gia Cát Tiên – Trần Văn Mùi thì cho rằng đập thủy điện Sông Tranh 2 đang làm xáo trộn cuộc sống của hàng ngàn người ở tỉnh Quảng Nam vẫn “chưa đủ làm bài học lớn” cho những người chủ trương xây đập thủy điện ở Vườn Quốc Gia Cát Tiên.
Từ giữa tháng 10 năm 2012 đến nay, có 2 dự án thủy điện thuộc loại cò con ở Quảng Trị và Ðắc Nông đã vỡ vì nhà thầu làm ăn gian dối. Ðập thủy điện Dak Rông 3 ở Quảng Trị bị vỡ ngày 7 tháng 11, 2012 chỉ 15 ngày sau khi được “nghiệm thu” cho lệnh phát điện. Còn đập thủy điện Dak Mek 3 ở tỉnh Kon Tum đang xây dựng dở dang thì sập ngày 22 tháng 11, 2012 cả một đoạn thân đập dài hơn 100 mét, đổ vạ cho một chiếc xe tải đụng vào.
Ðập thủy điện Ðăk Mek 3 (Kon Tum) vỡ ngày 22 tháng 11 khi đang thi công lại một lần nữa báo động về chất lượng và hiệu quả của các công trình thủy điện nhỏ. (Hình: Tuổi Trẻ)
Cuối tuần qua, báo Tuổi Trẻ nói Bộ Công Thương đề nghị “loại khỏi quy hoạch” 324 dự án thủy điện nhỏ với lý do “quy mô nhỏ, hiệu quả thấp, chưa thuận lợi về giao thông và đấu nối điện…”
Các dự án này chỉ là các dự án được các quan chức địa phương cố gắng “chạy” để có cơ hội tham nhũng.
Cho đến nay, theo tờ Tuổi Trẻ ngày 14 tháng 12 năm 2012, “Tính đến tháng 10 năm 2012, trong số 66 đập thủy điện đến kỳ kiểm định chỉ có 22 đập đã kiểm định xong, 7 đập đang kiểm định, 37 đập chưa kiểm định (chiếm 56%)”. Sự an toàn, phẩm chất của các đập thủy điện tại Việt Nam là dấu hỏi rất lớn.
Các đập thủy điện đua nhau xả lũ vội vàng gây ngập lụt, chết người ở nhiều tỉnh miền Trung Việt Nam năm ngoái bị dân chúng kêu ca nhiều nhưng không thấy dân được bồi thường và cũng không ai chịu trách nhiệm.
Hiện hàng ngàn người dân ở khu vực đập thủy điện Sông Tranh 2 đã chạy vào rừng dựng lều ở tạm vì động đất liên miên từ khi có đập thủy điện này.
