HÀ NỘI (NV) – Kinh tế Việt Nam tăng trưởng chậm nhất trong suốt 13 năm qua, dù quý thứ tư có khá hơn 3 quý trước, bởi những cái kẹt trong vấn đề tín dụng ngân hàng và nhu cầu tiêu thụ nội địa xuống thấp.
Một phụ nữ bán hàng trên hè phố Hà Nội, che nón ngủ ngồi khi vắng khách hôm 21 tháng12, 2012. (Hình: AP Photo/Chris Brummitt)
Tổng Cục Thống Kê của Bộ Kinh Tế CSVN cho hay hôm Thứ Hai, 24 tháng 12, 2012 là tổng sản lượng quốc gia (GDP) cả năm nay tăng được 5.03%, giảm xuống từ 5.89 năm ngoái và là mức tăng trưởng kinh tế chậm nhất kể từ năm 1999 với mức tăng trưởng 4.77%.
Quý thứ tư có mức tăng trưởng 5.44% so với cùng thời kỳ này của năm ngoái trong khi quý thứ ba chỉ tăng trưởng được có 5.05%, theo cơ quan nói trên.
Nền kinh tế Việt Nam khựng lại vì hệ thống ngân hàng đầy ngập nợ xấu và thiếu thanh khoản. Lãi suất rất cao và cho vay khó khăn đã đẩy hàng chục ngàn công ty xí nghiệp sản xuất phá sản. Báo chí ở trong nước nhiều lần đề cập tới tình trạng “chết lâm sàng” của hàng loạt công ty. Tuy ngừng hoạt động nhưng những công ty đó không hề khai phá sản hay thông báo là đóng cửa.
Nhằm kích thích hoạt động kinh tế bớt trì trệ, Ngân Hàng Nhà Nước CSVN đã hạ lãi suất 6 lần trong năm nay hầu giúp cho các xí nghiệp “đối phó với các khó khăn trong sản xuất và kinh doanh.”
Mấy năm trước, kinh tế của Việt Nam tăng trưởng nhiều hơn nhờ hệ thống ngân hàng thương mại cấp tín dụng ào ạt bất chấp lạm phát. Bây giờ, tín dụng bị siết lại nên tăng trưởng kinh tế chậm lại.
Hồi đầu năm, nhà cầm quyền trung ương dự báo tăng trưởng kinh tế năm nay khoảng 6.2% nhưng hai quý đầu năm chỉ đạt được 4.4%. Ông Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng loan báo hồi tháng 10 vừa qua là kinh tế tăng trưởng 5.2% cho cả năm, nhưng con số thật sự do Tổng Cục Thống Kê đưa ra còn thấp hơn.
Giữa tháng 9, phân tích gia của tổ chức tư vấn đầu tư Moody’s cho rằng trở ngại chính của nền kinh tế Việt Nam là sự yếm kém của hệ thống ngân hàng.
“Hệ thống ngân hàng thương mại đóng vai trò hết sức quan trọng trong nền kinh tế vì nó là trung tâm điều tiết tín dụng qua vai trò của bên cho vay, cung cấp thanh khoản cũng như dịch vụ thay toán.” Bản phân tích của Moody’s viết. “Tuy nhiên, việc các ngân hàng không muốn cho vay đã làm u ám nỗ lực biến những lần hạ lãi suất thành các hoạt động kinh tế và đầu tư mạnh mẽ hơn.”
Cho đến hết tháng 10, tín dụng của ngân hàng thương mại tại Việt Nam chỉ tăng trưởng 3.84% so với chỉ tiêu đề ra cho cả năm từ 8% đến 10%, theo một bản tường trình ngày 26 tháng 11, 2012 của tạp chí Ðầu Tư, cơ quan tuyên truyền của Bộ Kế Hoạch và Ðầu Tư Hà Nội. Chẳng bù với mấy năm trước, tín dụng bơm vào thị trường cao hơn 25% dù các định chế tài trợ quốc tế đều báo động.
Các ngân hàng thương mại tại Việt Nam bị kêu ca là chỉ cho vay dựa vào tài sản thế chấp và mối quan hệ “thân hữu” chứ không căn cứ trên thương vụ kinh doanh hiệu quả.
Hiện Ngân Hàng Nhà Nước CSVN đang được lệnh sử dụng một ngân khoản từ 100,000 tỉ đồng đến 150,000 tỉ đồng để đối phó với cái núi nợ xấu khổng lồ của hệ thống ngân hàng. Các ngân hàng thương mại, gồm cả đám quốc doanh, đã cấp tín dụng bừa bãi cho các công ty quốc doanh đầu tư địa ốc những năm qua. Biệt thự, chung cư xây xong, bán không được nên hàng chục ngàn căn xây dở dang bị bỏ hoang cho cỏ mọc.
Theo chuyên viên của Ngân Hàng Thế Giới, nếu không nhờ xuất cảng tương đối khả quan, nền kinh tế Việt Nam còn tăng trưởng chậm hơn nữa.
Xuất cảng cả năm đạt $114.6 tỉ USD, tăng 18.3% so với năm ngoái trong khi nhập cảng $114.3%. Năm nay mậu dịch của Việt Nam không thâm thủng mà thặng dư được $284 triệu USD chỉ vì nhu cầu nhập cảng nguyên liệu và trang bị máy móc, phụ tùng để sản xuất xuất cảng giảm sút cũng như nhu cầu tiêu thụ nội địa ít đi.
Mấy lần Ngân Hàng Nhà Nước CSVN hạ lãi suất, WB đều khuyến cáo không nên vội vã thay đổi chính sách vì phải đặt trọng tâm kiểm soát lạm phát là chính. Lạm phát tại Việt Nam mấy năm gần đây có lúc cao hơn 21% vì tín dụng cấp bừa bãi cho đám kinh tài đảng đoàn. Dân chúng chạy đuổi không kịp với vật giá nên kêu rên thảm thiết. Tháng 12 năm nay, lạm phát chỉ tăng 6.81% so với cùng thời gian năm ngoái sau khi tăng 7.08% trong tháng 11. Ðây là mức độ lạm phát thấp nhất trong 4 tháng qua, theo Tổng Cục Thống Kê Hà Nội.
“Nhà cầm quyền đang hy vọng rằng nếu lạm phát vẫn trong vòng kiểm soát, họ có thể nới lỏng chính sách tiền tệ và tăng trưởng kinh tế có thể quay trở lại mức độ 6%.” Ông Jonathan Pincus, giáo sư kinh tế của Ðại Học Harvard tại Việt Nam, nhận xét. “Nhưng nếu hệ thống ngân hàng không sửa chữa các khuyết tật mà họ vẫn cứ nới lỏng (hạ lãi suất), lạm phát sẽ quay lại ngay rồi họ lại phải siết chặt trở lại.” (TN)
