Nhất Anh/Người Việt
Tiến Sĩ Nguyễn Bá Tùng, trưởng Ban Phối Hợp Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam, nhận định về chuyến thăm Việt Nam của Tổng Thống Barack Obama. Phóng viên Nhất Anh thực hiện.
***
Nhất Anh (NA): Ông nghĩ sao về chuyến thăm Việt Nam của ông Obama, tốt, xấu, hay bình thường? Tại sao?
TS Nguyễn Bá Tùng (NBT): Đây là chuyện đương nhiên khi Mỹ xoay trục qua Đông Nam Á. Điều này có lợi cho chính sách ngoại giao của Mỹ. Hơn nữa, đối với Tổng Thống Obama thì đây có lẽ là chuyến đi chót, trước khi ông mãn nhiệm. Ông muốn để lại dấu tích gì đó cho thời gian làm tổng thống. Còn đối với Việt Nam, Việt Nam cũng là một trong những đề tài mà tổng thống sẽ lưu tâm trong chuyến đi này thôi, chứ không phải là tất cả. Tôi nghĩ việc tổng thống đến Việt Nam có lẽ chuyện quan trọng nhất là vấn đề vị trí của Việt Nam trong tương quan giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, nhất là vấn đề biển đảo, vấn đề lưu thông trên Biển Đông.
Tiến Sĩ Nguyễn Bá Tùng.
NA: Hiện nay, Mỹ và Việt Nam gia tăng giao thương rất nhiều. Liệu kinh tế Việt Nam và Mỹ có tăng trưởng thêm, sau chuyến đi của ông Obama, nhất là qua Hiệp Ước TPP?
NBT: Tôi nghĩ việc này sẽ giúp cho Việt Nam thoát được tình trạng khó khăn kinh tế. Nếu Việt Nam tham dự và đáp ứng các điều kiện về nhân quyền và chính trị thì đó là điều tốt trên phương diện kinh tế.
NA: Trung Quốc đang bành trướng tại Châu Á, nhất là ở Biển Đông. Vậy quan hệ khắng khít Mỹ-Việt có giúp gì Việt Nam trong việc chống lại ảnh hưởng của Bắc Kinh?
NBT: Điều này đáp ứng cả hai nước: Việt Nam muốn thoát Trung, theo nghĩa là không để Trung Quốc độc quyền ảnh hưởng đối với mình; Mỹ cũng vậy, muốn kéo Việt Nam vào vòng ảnh hưởng của mình. Tôi nghĩ, nếu Việt Nam được Mỹ chấp thuận là người bạn của Mỹ, một cách nào đó dù rằng Việt Nam vẫn nằm trong vòng lệ thuộc của Trung Quốc thì cũng có một đường mặc cả với Trung Quốc. Tôi nghĩ rằng có nhiều sự lựa chọn hơn là bắt buộc theo Trung Quốc.
NA: Có người nói chuyến đi của ông Obama có thể gây ngộ nhận là ông ủng hộ một quốc gia có thành tích tồi tệ về nhân quyền. Ông nghĩ sao về điều này?
NBT: Tôi không nghĩ như vậy, bởi vì chuyến đi này có tầm mức lớn hơn và chưa hẳn vấn đề nhân quyền là ưu tiên trong nghị trình làm việc của ông Obama. Cho nên nói rằng nếu chỉ xét khía cạnh nhân quyền thôi thì chưa đủ. Chúng ta nên mở rộng tầm nhìn, mục đích cũng như ảnh hưởng của chuyến đi Tổng Thống Obama qua nhiều lãnh vực khác, từ vấn đề chính trị, kinh tế, còn nhân quyền chỉ là một phần trong chuyến đi mà thôi. Bởi vì, đối với các cường quốc, nhân quyền trong ngoại giao chỉ là cái đòn bẩy, chứ không phải là mục tiêu tối hậu.
NA: Hoa Kỳ có nên hủy bỏ lệnh cấm vận vũ khí cho Việt Nam?
NBT: Nếu xét theo quyền lợi của người Mỹ thì đây là điều nên làm, bởi vì buôn bán vũ khí cũng là nguồn lợi kinh tế của các cường quốc. Nếu xét về phương diện chính trị thì Việt Nam có thêm vũ khí sẽ đủ khả năng để đương đầu với sự đe dọa của phương Bắc, khi đó Mỹ sẽ đỡ gánh nặng hơn.
NA: Xin cám ơn ông.
