BRUXELLES (NV) – Ðó là ý chính trong một khuyến cáo mà Ủy Ban Châu Âu – cơ quan điều hành Liên Hiệp Châu Âu vừa phát hành.
Theo khuyến cáo vừa kể thì vì tất cả các quốc gia đều có quyền tự do lưu thông tại Biển Ðông và biển Hoa Ðông nên Liên Hiệp Châu Âu cần “cổ vũ Trung Quốc” gìn giữ trật tự quốc tế bằng cách tuân thủ luật pháp quốc tế, bảo vệ sự ổn định ở khu vực Ðông Á.
Hoạt động bồi đắp, xây dựng của Trung Quốc tại Biển Ðông khiến nhiều bên lo ngại và cảm thấy không thể đứng ngoài. (Hình: U.S Navy)
Ủy Ban Châu Âu giải thích, sở dĩ cơ quan này quan tâm đến việc bảo vệ quyền tự do lưu thông là vì tầm quan trọng đặc biệt của khối lượng hàng hóa lưu thông trên các hải lộ này đối với Liên Hiệp Châu Âu.
Ðây là lần đầu tiên, Ủy Ban Châu Âu bày tỏ sự lo ngại về quyền tự do lưu thông ở khu vực Ðông Á, đặc biệt là tại Biển Ðông.
Giống như Hoa Kỳ, Liên Hiệp Châu Âu từng khẳng định không đứng về phía nào trong số những quốc gia đang có tranh chấp về chủ quyền tại Biển Ðông. Tuy nhiên trước chuỗi hành động trong thời gian vừa qua của Trung Quốc ở Biển Ðông: Mở rộng các đảo tự nhiên, bồi đắp hàng loạt bãi đá thành đảo nhân tạo, xây dựng hàng loạt công trình, bài bố các thiết bị quân sự, cảnh cáo phi cơ và tàu của nhiều quốc gia di chuyển ngang hoặc trên Biển Ðông rằng họ đang xâm phạm lãnh thổ Trung Quốc,… thái độ của Liên Hiệp Châu Âu đã thay đổi.
Càng ngày, Liên Hiệp Châu Âu càng tỏ ra lo âu về các diễn biến tại Biển Ðông. Ý kiến của Liên Hiệp Châu Âu về Biển Ðông không còn là những khuyến cáo và đề nghị chung chung mà nhăm thẳng vào Trung Quốc.
Hồi cuối tháng trước, khi tham gia Hội Nghị Thượng Ðỉnh G7 (liên minh giữa bảy cường quốc công nghiệp: Hoa Kỳ, Canada, Anh, Pháp, Ðức, Ý và Nhật) để phát triển kinh tế, diễn ra ở Nhật, ông Donald Tusk, chủ tịch Hội Ðồng Châu Âu (cơ quan hoạch định đường hướng hoạt động của Liên Hiệp Châu Âu), khuyến cáo G7 nên có “lập trường cứng rắn” đối với vấn đề Biển Ðông, bởi tình hình tại đó càng ngày càng tồi tệ hơn do sự thái quá của Trung Quốc.
Cũng dịp đó, ông David Cameron, thủ tướng Anh, nhấn mạnh là Trung Quốc phải tôn trọng phán quyết của Tòa Trọng Tài Quốc tế Về Luật Biển trong vụ Philippines kiện yêu sách của Trung Quốc về chủ quyền tại Biển Ðông. Ông Cameron bảo rằng, cần khuyến khích Trung Quốc trở thành một phần của thế giới có luật lệ.
Ðến đầu tháng 6, Ðại Tướng Petr Pavel, chủ tịch Ủy Ban Quân Sự NATO (Khối Minh Ước Bắc Ðại Tây Dương mà đa số thành viên là các quốc gia Châu Âu), tuyên bố, tuy sẽ không can thiệp vào những vấn đề của các khu vực khác nhưng NATO sẵn sàng hỗ trợ các quốc gia ven Biển Ðông phát triển khả năng quốc phòng, chia sẻ thông tin tình báo và thực hành bảo vệ an ninh hành hải.
Tướng Pavel còn nói thêm là NATO sẽ theo dõi các hành động của Trung Quốc ở Biển Ðông một cách cẩn trọng và ủng hộ việc giải quyết bất đồng dựa trên các giải pháp ngoại giao. Ðối với tranh chấp chủ quyền tại Biển Ðông, Tướng Pavel đề nghị các bên tuân thủ luật pháp quốc tế.
Kế đó, khi đến thăm Trung Quốc, bà Angela Merkel, thủ tướng Ðức lập lại sự lo ngại về các diễn biến tại Biển Ðông và cho rằng, cần phải sử dụng một loạt cơ chế, kể cả đàm phán đa phương.
Ông Jean-Yves Le Drian, bộ trưởng Quốc Phòng Pháp, không thích những lời kêu gọi chung chung, ông cho rằng Liên Hiệp Châu Âu nên tiến hành các cuộc tuần tra thường xuyên tại Biển Ðông.
Giống như nhiều viên chức ngoại giao khác của Trung Quốc, bà Yang Yan Yi, đại sứ Trung Quốc tại Liên Hiệp Châu Âu, mới khẳng định, giải quyết bất đồng về chủ quyền tại Biển Ðông là chuyện… nằm ngoài phạm vi chi phối của Công Ước về Luật Biển. Bởi tranh chấp về chủ quyền tại Biển Ðông liên quan đến lợi ích thiết yếu của Trung Quốc nên Trung Quốc đã quyết định đàm phàn trực tiếp với từng quốc gia đang có tranh chấp với Trung Quốc về chủ quyền tại Biển Ðông và không muốn có sự can dự của bên thứ ba. Ðại sứ Trung Quốc tại Liên Hiệp Châu Âu, khuyên khối này nên tiếp tục giữ thái độ trung lập trong vấn đề Biển Ðông. (G.Ð)
