HÀ NỘI 29-8 (NV) .- Nợ công của Việt Nam trong năm 2012 vào khoảng 1 triệu 650 ngàn tỉ đồng, tăng thêm khoảng 250 ngàn tỉ so với năm 2011 hay khoảng 80 tỉ đô la tùy theo hối suất.
Đó là số liệu do Cục phó Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại của Bộ Tài chính Việt Nam, cung cấp tại hội thảo “Tài chính Việt Nam 2013”.
Trong khối nợ công vừa kể, nợ của chính phủ Việt Nam chiếm 79%, nợ do chính phủ Việt Nam bảo lãnh chiếm 20%, 1% còn lại là do nợ của chính quyền các địa phương.
Nếu tính khối nợ công theo chủ nợ thì nhà cầm quyền CSVN nợ các nhà đầu tư trái phiếu 28%, nợ chính phủ Nhật Bản 17%, nợ Ngân hàng Thế giới 13%, tiền đã vay nhưng còn giữ trong kho bạc là 9%, nợ Ngân hàng phát triển châu Á 8%, nợ quỹ Bảo hiểm xã hội 5% và nợ nhiều nguồn khác nữa là 20%.
Nếu so với GDP, tỷ lệ nợ công của Việt Nam hiện chiếm 57% GDP qua những con số thấy được loan báo.
Cũng theo viên Cục phó Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại của Bộ Tài chính CSVN, việc giám sát nợ công và nợ nước ngoài của Việt Nam còn mang tính thủ công, chưa có các nhu liệu chuyên biệt để giải quyết công việc theo hướng tự động. Đến nay, Việt Nam vẫn chưa có hệ thống dữ liệu chung phục vụ việc giám sát nợ công và giám sát việc sử dụng nợ công.
Cách nhìn nhận về nợ công của Việt Nam giữa chính phủ và Quốc hội CSVN có nhiều khác biệt. Trong khi chính phủ cả quyết, tổng số nợ công của Việt Nam chỉ chừng 57% GDP thì hồi tháng 5 vừa qua, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Hà Nội nhận định, nợ công của Việt Nam đã lên tới 95% GDP.
Trong khi nhà cầm quyền Hà Nội định nghĩa, tổng nợ công là nợ trong nước và nợ nước ngoài của khu vực công, bao gồm nợ của chính quyền trung ương và chính quyền địa phương nhưng không bao gồm nợ của doanh nghiệp nhà nước (DNNN). Chỉ có nợ của các DNNN được chính phủ bảo lãnh mới được tính vào tổng nợ công thì Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Việt Nam tin là cách tính toán nợ công của chính phủ chưa chính xác.
Để có con số chính xác, cần phải cộng thêm cả nợ của hệ thống ngân hàng, nợ của các DNNN, nợ bằng trái phiếu không được chính phủ bảo lãnh. Với cách tính mà Quốc hội CSVN tin là “như thế mới đúng”, nợ công của Việt Nam hiện chiếm khoảng 95% GDP.
Trong một báo cáo, ghi nhận kết quả nghiên cứu về “Nợ công và tính bền vững ở Việt Nam”, Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội CSVN nhận xét, rủi ro lớn nhất đối với nợ công của Việt Nam không nằm ở những khoản nợ được ghi nhận trên sổ sách, mà tiềm ẩn trong những khoản nợ xấu của khu vực DNNN và rất có thể Việt Nam sẽ phải xuất công qũy để trả.
Đây chính là mầm mống đe doạ tính bền vững của nợ công ở Việt Nam. Hiện nay, khoản nợ của khu vực tư nước ngoài, mà chủ yếu là nợ của các DNNN, không được nhà cầm quyền Hà Nội bảo lãnh đang chiếm chừng 10,6% GDP.
Bên cạnh đó, vào năm 2012, Đề án Tái cấu trúc DNNN của Bộ Tài chính còn ghi nhận, nợ trong hệ thống ngân hàng của các DNNN xấp xỉ khoảng 16,5% GDP. Nếu tính hết những yếu tố này, cộng với các khoản DNNN nợ bằng trái phiếu trong nước, không được chính phủ bảo lãnh thì nợ công của Việt Nam xấp xỉ 95% GDP.
Tỷ lệ đó rõ ràng đã vượt xa ngưỡng an toàn (60% GDP) mà các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (World Bank) hay Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) khuyến cáo. (G.Đ.)
