ÐÀ NẴNG (NV) – Hai chiếc đầu tiên trong số vài chiếc tàu đánh cá xa bờ vỏ sắt mà nhà cầm quyền tài trợ, giúp ngư dân “bám biển,” “khẳng định chủ quyền” và làm giàu, bị mang trả lại chủ nợ.
Hồi năm 2014, nhà cầm quyền CSVN loan báo sẽ dành riêng ra 14,000 tỉ đồng đóng mới khoảng 3,000 tàu đánh cá xa bờ vỏ sắt, vừa lớn hơn, vừa trang bị tối tân hơn, giúp ngư dân khai thác thủy sản hiệu quả hơn, an toàn trên biển hơn. Ðồng thời, đội tàu này cũng giúp ngư dân yên tâm hơn khi “bám biển” khẳng định chủ quyền đất nước.
Tàu cá vỏ thép Sang Fish 1 nằm bờ vì hỏng hóc. (Hình: VNExpress)
Tuy nhiên, cuối tuần qua, Phan Bé, một trong hai người làm chủ tàu cá vỏ thép “Sang Fish 1” nói với báo Tuổi Trẻ là về lý do tại sao ông giao lại con tàu cho công ty đóng tàu Nha Trang: “Tôi quá mệt mỏi với tàu này rồi, 10 chuyến đi thì có đến 6 chuyến gặp sự cố. Giờ thì hết kiên nhẫn rồi.”
Theo tường thuật trên tờ Tuổi Trẻ, hơn sáu tháng nay, tàu Sang Fish 01 phải nằm ụ tại âu thuyền Thọ Quang (Sơn Trà, Ðà Nẵng) vì hư hỏng. Con tàu cao lừng lững nằm kẹp giữa các tàu cá vỏ gỗ đang hư hỏng do phải nằm bờ quá lâu. Mặc dù chủ tàu đã dùng bạt che chắn cẩn thận tránh gió biển nhưng nhiều phần trên tàu đã ngả màu đỏ quạch, các khớp nối trục tời cũng nằm lăn lóc trên tàu.
Trên tàu, cả một hệ thống điện tử như máy dò luồng cá, giàn đèn pha hiện đại… trị giá cả tỉ đồng cũng phải bỏ không khiến nhiều người tiếc nuối. Tàu Sang Fish 1, trị giá 12 tỉ đồng, là tàu được nhà cầm quyền tài trợ ưu đãi cho ngư dân vay đến 90% vốn.
“Từ khi nhận tàu đến nay, tôi đi 10 chuyến trên biển thì có tới 6 chuyến gặp sự cố hỏng hóc. Tời hỏng liên tục. Hết tời đến máy chính bị mất tải không hoạt động được nên phải đưa tàu vào bờ khắc phục. Mỗi đợt như thế năng suất đánh bắt không đủ bù tổn phí nên bạn chài bỏ đi hết. Ðợt cuối cùng máy chính quá tải không hoạt động được, tôi kéo về nằm đây đến giờ,” ông Bé than thở trên tờ Tuổi Trẻ.
Sang Fish 01 là tàu cá vỏ thép thứ hai trên cả nước được hạ thủy vào tháng 7, 2014 với công suất lên tới 750CV, từng được kỳ vọng sẽ vươn khơi làm chủ Biển Ðông. Tuy nhiên, sau khi đi vào hoạt động, con tàu này liên tục gặp trục trặc. Ngay trong chuyến đi biển đầu tiên, tàu Sang Fish 01 đã ba lần gãy tời khiến đội tàu mất đi một số lưới, riêng tiền khắc phục lên tới hơn 500 triệu đồng.
Ðồng chủ tàu Sang Fish 1 là Lê Văn Sang cũng cho biết tàu nằm bờ là do “chỉ thấy bỏ tiền ra chứ không có thu vô.”
Nhiều bộ phận trên tàu không sử dụng bị vứt lăn lóc. (Hình: VNExpress)
Hai tháng trước, tàu vỏ sắt Hoàng Anh 1, tàu đầu tiên đóng theo chương trình của nhà cầm quyền giúp ngư dân bám biển cũng đã được chủ tàu trả lại cho công ty đóng tàu Nha Trang vì những lý do tương tự.
Hồi năm 2014, sau khi ra biển một hai chuyến và tàu gặp hư hỏng từ tời kéo lưới đến máy chính, chủ các tàu này đã kêu rằng thiết kế không đúng nhu cầu của ngư dân.
Ngày 8 tháng 4, 2014, khi bàn giao tàu Hoàng Anh 1 cho ngư dân Mai Thành Văn, cư dân huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, tờ Tuổi Trẻ thuật lời ông Lê Văn Toàn, phó chủ tịch công ty đóng tàu Nha Trang khoe rằng, “Nếu tuổi thọ trung bình của tàu gỗ là 10 năm thì tuổi thọ của tàu vỏ thép lên đến 20 năm. Một năm tàu gỗ phải bảo dưỡng, bảo trì ít nhất hai lần, còn tàu vỏ thép thời gian bảo dưỡng định kỳ là ba năm một lần, nên sẽ tiết kiệm chi phí đáng kể cho ngư dân.”
“Trong 5 chuyến ra khơi, có đến 3 chuyến tàu bị hỏng hóc, lúc thì hư tời, khi thì hỏng máy buộc phải gọi tàu bạn kéo vào bờ, chẳng làm ăn gì được. Nhận tàu về tôi phải bỏ thêm 2 tỉ đồng để mua ngư cụ. Vậy mà đánh bắt không hiệu quả, không có chuyến nào lời nên đành mang tàu trả lại cho nhà máy,” ông Văn cho biết trên tờ Tuổi Trẻ ngày 26 tháng 3, 2016.
Cho đến nay, số tàu cá vỏ sắt được các công ty đóng và giao lại cho ngư dân Ðà Nẵng, Quảng Ngãi được đếm trên đầu ngón tay trên tổng số 3,000 tàu dự trù sẽ đóng.
Ngay khi chương trình đóng tàu vỏ sắt mới bắt đầu, đã có nhiều lớn cảnh cáo về những con tàu sẽ không được đóng theo đúng nhu cầu của ngư dân, với những kiểu thiết kế của những người không quen biết nghề biển. Bên cạnh đó, để có thể vay được tiền của nhà cầm quyền, ngư dân phải chung chi cho những kẻ có quyền chấp thuận.
Nếu không được thi hành một cách đứng đắn, kế hoạch đóng tàu sắt cho ngư dân rồi cũng giống như kế hoạch đổ ra 1,400 tỉ hồi năm 2006, đóng mới hàng ngàn tàu gỗ thay thế cho ngư dân bị chìm tàu, mất tàu vì bão. Ðại đa số tiền này chui vào túi quan chức các cấp ở địa phương qua các trò ma mãnh.
Quan chức các tỉnh, quận, huyện, phương xã có 29 tỉnh có ngư dân thiệt hại vì bão vừa kể, đã thi nhau dựng lên các công ty ma, hợp tác xã ma, để rút bằng hết các số tiền “ưu đãi” đó chia nhau. Ngư dân hoặc không được hưởng gì, hoặc được giao cho những con tàu tồi tàn, không sử dụng được. (TN)
