BẮC KINH (NV) .- Tập đoàn dầu khí CNOCC của Trung Quốc vừa loan báo sẽ phát thông báo mời các tập đoàn ngoại quốc dự cuộc đấu thầu 33 lô dầu khí, trong đó có 25 lô ở biển Đông.
Bản đồ phác họa tranh chấp chủ quyền trên biển giữa Việt Nam và Trung Quốc. (Hình: VOA)
Theo thông báo vừa kể thì Trung Quốc sẽ tổ chức đấu thầu quyền thăm dò – khai thác dầu khí cả ở biển Hoa Đông (vùng biển đang có tranh chấp chủ quyền với Nhật) lẫn biển Đông (vùng biển đang có tranh chấp chủ quyền với Việt Nam và một số quốc gia khác trong khối ASEAN).
Diện tích của 33 lô dầu khí (trong đó có 25 lô nằm trong biển Đông) được đưa ra đấu thầu lên tới 126,000 cây số vuông.
Năm 2012, Tập đoàn dầu khí CNOCC của Trung Quốc cũng đã từng làm như thế nhằm củng cố các yêu sách về chủ quyền của Trung Quốc trên biển. Lúc đó, Tập đoàn dầu khí CNOCC mời thầu 9 lô dầu khí ở biển Đông, cả 9 lô này đều nằm sát bờ biển miền Trung và miền Nam của Việt Nam
Thông báo của Tập đoàn dầu khí CNOCC được xem như một hành động đáp trả nỗ lực gia tăng hoạt động hợp tác thăm dò, khai thác dầu khí ở biển Đông giữa Việt Nam và Ấn. Hồi cuối tháng 8, Việt Nam loan báo đã cho phép Công ty OVL thuộc Tập đoàn dầu khí ONGC của Ấn thăm do, khai thác dầu khí tại lô 128 thêm một năm nữa.
Trước đây, Việt Nam đã giao hai lô 127 và 128 nằm ở ngoài khơi miền Nam cho Công ty OVL thăm dò và khai thác. Sau đó OVL trả lại lô 127 vì không có tiềm năng. Khi Trung Quốc đưa ra đòi hỏi rằng việc thăm dò, khai thác dầu khí ở biển Đông phải thông báo và chỉ được thực hiện khi có sự đồng thuận của Trung Quốc, Việt Nam đã đề nghị giao thêm cho OVL 5 lô nữa ở biển Đông để OVL thăm dò, khai thác dầu khí.
Yêu sách và những hành động nhằm hỗ trợ yêu sách về chủ quyền trên biển Đông của Trung Quốc đã khiến nhiều tập đoàn dầu khí ngoại quốc ngần ngại, thậm chí tuyên bố rút lui, ngưng tiến hành thăm dò, khai thác dầu khí ở biển Đông.
Hồi tháng 6 năm 2007, Tập đoàn Dầu khí British Petroleum (BP) của Anh, tuyên bố tạm ngưng thăm dò tại lô 5.2 và 5.3 vì “áp lực từ tranh chấp chủ quyền giữa Việt Nam và Trung Quốc”. BP giải thích việc tạm ngưng thăm dò là “để cho các quốc gia có liên quan có cơ hội giải quyết vấn đề”.
Hồi tháng 7 năm 2008, Trung Quốc khuyên tập đoàn Exxon Mobil của Mỹ nên rút ra khỏi những dự án khai thác dầu với Việt Nam, sau khi có tin Exxon Mobil hợp tác với Petro Vietnam thăm dò các lô 135, 136, khu vực Tư Chính – Vũng Mây của bồn trũng Nam Côn Sơn. Exxon Mobil cho biết chưa ký thỏa thuận nào về việc thăm dò – khai thác dầu ở biển Đông, trừ việc cùng PetroVietnam lượng định kỹ thuật và thương mại cho một số địa điểm có triển vọng ở biển Đông. Tuy không rút lui nhưng Exxon Mobil không làm gì thêm.
Vào tháng 3 năm 2009, Tập đoàn BP của Anh chính thức tuyên bố rút khỏi dự án thăm dò dầu khí tại hai lô 5.2 và 5.3 ngoài khơi Việt Nam, sau gần hai năm tạm ngưng hợp tác thăm dò – khai thác.
Đến tháng 5 năm 2010, Việt Nam phải cử chiến hạm hộ tống tàu Aquila Expoler của Công ty thăm dò – khai thác dầu khí Neon Energy (Úc) khi tàu này tiến hành thăm dò địa chấn hai chiều ở lô 120 ngoài khơi Quảng Ngãi.
Một năm sau, vào tháng 5 năm 2011, ConocoPhillips – Tập đoàn Dầu khí lớn thứ ba tại Mỹ xác nhận kế hoạch bán cổ phần trong ba công trình khai thác dầu hỏa và khí đốt tự nhiên ở biển Đông.
Năm sau nữa, tháng 6 năm 2011, tờ South China Morning loan báo, Trung Quốc liên tục đe dọa Idemitsu (Nhật), BP (Anh) và ExxonMobil (Mỹ) nếu các tập đoàn này không rút khỏi những dự án hợp tác thăm dò – khai thác dầu với Việt Nam.
Tới tháng 10 năm 2011, Trung Quốc cánh cáo “các công ty nước ngoài không tham gia thăm dò và khai thác dầu khí tại các vùng biển đang tranh chấp” sau khi ExxonMobil loan báo đã phát hiện ra dầu khí sau mũi khoan thứ hai trong lô 119 ngoài khơi Đà Nẵng.
Tháng 2 năm nay, Lukoil – tập đoàn dầu khí lớn thứ hai của Nga tuyên bố rút khỏi dự án Hanoi Trough-02 (НТ-02), tại biển Đông. Lukoil mua 50% cổ phần trong dự án từ tháng 4 năm 2011. Ông Vagit Alekperov cho biết. Lukoil “phải rút khỏi dự án này” nhưng không cho biết lý do.
Gần đây, khi phát hành Frontier Energy Risk Index – Bản Chỉ số rủi ro về năng lượng của 14 quốc gia đang phát triển, Alliant – một tập đoàn bảo hiểm đã hạ điểm an toàn của Việt Nam xuống còn 19% vì các cơ hội đầu tư trong lĩnh vực dầu khí tại Việt Nam bị cản trở do tranh chấp chủ quyền trên biển Đông.
Ông Michel Léonard, một chuyên gia của Alliant, khuyến cáo các công ty dầu khí phải dự liệu về những thay đổi mà việc tranh chấp chủ quyền sẽ tác động đến các thỏa thuận với Việt Nam.
Trong bối cảnh như vừa kể, đại diện của OVL vẫn khẳng định, việc hợp tác thăm dò, khai thác dầu khí với Việt Nam là khả thi. Còn Ngoại trưởng Ấn Độ thì nhấn mạnh Ấn sẽ gia tăng sự hợp tác với Việt Nam về dầu khí. (G.Đ)
