VIỆT NAM – Ông Hoàng Văn Thắng, thứ trưởng Bộ Nông Nghiệp-Phát Triển Nông Thôn Việt Nam vừa loan báo, Việt Nam đề nghị Trung Quốc xả nước để giảm thiệt hại do hạn hán.
Thiệt hại do hạn hán tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long càng lúc càng lớn. Do mực nước trên hệ thống sông rạch tụt xuống, nước mặn từ biển đã xâm nhập sâu vào đất liền. Không chỉ có lúa và các loại cây trồng chết khô vì thiếu nước hoặc vì độ mặn trong nước quá cao mà còn hàng triệu người khốn khổ do thiếu nước ăn uống.
Chở rơm đi bán. Khô hạn, nước mặn xâm nhập sâu, lúa chết trên diện rộng nên giá rơm càng ngày càng cao. (Hình: Người Lao Ðộng)
Trừ thành phố Cần Thơ, Ðồng Tháp, và An Giang, những tỉnh còn lại ở đồng bằng sông Cửu Long đều bị thiệt hại nghiêm trọng vì khô hạn trầm trọng kèm nước mặn xâm nhập sâu vào đất liền. Theo ước tính của Bộ Nông Nghiệp-Phát Triển Nông Thôn Việt Nam thì có thể có tới 340.000 hecta lúa không gặt hái được gì trong vụ Ðông-Xuân này vì hạn và mặn. Cần lưu ý rằng Ðông-Xuân là vụ lúa chính của đồng bằng sông Cửu Long.
Ðáng ngại là cũng theo ước đoán của giới hữu trách tại Việt Nam, sau vụ Ðông Xuân, sẽ có 500.000 hecta lúa không thể xuống giống trong vụ Hè-Thu vì thiếu nước ngọt, dư nước mặn. Số người thiếu đói do hạn han và nước mặn chưa từng thấy rong cả trăm năm qua có thể lên đến năm triệu.
Tin mới nhất cho biết là bởi lúa chết trên diện rộng, rơm trở thành hiếm nên giá rơm đang tăng. Nông dân nhiều vùng vốn đã không còn trông mong gì vào lúa, giờ phải bán bò với giá rẻ bởi giá rơm quá cao. Ông Võ Thành Hạo, bí thư tỉnh Bến Tre, nơi có khoảng 150,000 con bò vừa xác nhận, nông dân tỉnh này đang bán bớt bò, giá bán thấp hơn trước tới hàng chục triệu/con vì thiếu rơm cho chúng ăn.
Theo các chuyên gia khí tượng-thủy văn và thủy lợi của Việt Nam thì tình trạng khô hạn và nước mặn xâm nhập đồng bằng sông Cửu Long càng ngày càng trầm trọng là do hai nguyên nhân: (1) Vì tác động của El Nino (trời khô nóng nhiều ngày, ít mưa, lưu lượng nước trong vùng giảm từ 30% đến 60%) kéo dài từ 2014 đến nay và (2) Do Trung Quốc trữ nước để vận hành các công trình thủy điện ở thượng nguồn sông Mekong, nước vốn đã thiếu lại còn thiếu trầm trọng hơn nên nước biển ồ ạt tràn vào thế chỗ.
Trong một công hàm vừa gửi cho chính phủ Trung Quốc, chính phủ Việt Nam đề nghị Trung Quốc yêu cầu bộ phận điều hành các công trình thủy điện ở thượng nguồn sông Mekong xả khoảng 43 tỷ khối nước để giảm thiệt hại do khô hạn tại đồng bằng sông Cửu Long.
Ông Thắng cho biết, Bộ Ngoại Giao Trung Quốc đã hứa “sẽ làm việc ngay với các cơ quan hữu trách của Trung Quốc” nhưng không biết “các cơ quan hữu trách của Trung Quốc” có đáp ứng hay không (?).
Ở thượng nguồn sông Mekong, đoạn chảy qua lãnh thổ Trung Quốc hiện đã có ba đập thủy điện chắn ngang dòng chính. Sau đó Trung Quốc tiếp tục vươn tay ra hỗ trợ Lào vắt kiệt sông Mekong ở đoạn kế tiếp, bất chấp hậu họa đối với môi sinh, môi trường và tương lai của dân chúng các quốc gia thuộc khu vực hạ nguồn.
Tháng 10 năm ngoái, sau khi có tin Trung Quốc tiếp tục đổ tiền để Lào xây dựng thủy điện Pak Beng, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế Hoa Kỳ (CSIS) cảnh báo, Trung Quốc đang giúp Lào hủy diệt sông Mekong.
Thủy điện Pak Beng sẽ tạo ra con đập thứ ba trên đoạn sông Mekong chảy ngang lãnh thổ Lào. Trước đó, Tập đoàn Ðầu tư Hải ngoại Ðại Ðường (Datang) của Trung Quốc vừa cam kết cho Lào vay tiền, vừa đảm trách việc xây dựng thủy điện Pak Beng, sau đó sẽ bán khoảng 90% sản lượng (chừng 4.700 gigawatt/giờ điện một năm) cho Thái Lan.
Bất chấp phản ứng và những lo ngại về tác hại mà các đập thủy điện trên lãnh thổ Lào sẽ gây ra cho môi trường, sinh kế, sinh hoạt của cư dân các quốc gia ở hạ nguồn sông Mekong, Lào vẫn tiếp tục xây dựng thủy điện Xayaburi (dự kiến sẽ hoàn tất vào năm 2019), khởi công thủy điện Don Sahong và sẽ xây dựng thủy điện Pak Beng. Các chuyên gia nhận định, sở dĩ Lào thản nhiên xây dựng các thủy điện trên sông Mekong là vì có Trung Quốc hậu thuẫn.
Việc thi nhau xây dựng hàng loạt đập thủy điện trên dòng chính của sông Mekong, dòng sông được xem là lớn nhất trên thế giới, bắt nguồn từ Trung Quốc, chảy qua Lào, Miến Ðiện, Thái Lan, Cambodia, Việt Nam rồi đổ ra biển Ðông, từng được báo động liên tục bởi tác động tiêu cực tới cuộc sống của khoảng 60 triệu người và hủy diệt môi trường của bốn quốc gia nằm ở hạ lưu con sông này là Lào, Thái Lan, Cambodia, Việt Nam. Trong đó, Việt Nam là quốc gia bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất. Tuy nhiên những báo động này chẳng đem lại được kết quả nào tích cực. (G.Ð)
