KAMPONG SPEU, Cambodia (NV) – Hôm 30 Tháng Năm, tại lễ khai trương Trung Tâm Văn Hóa Phật Giáo ở tỉnh Kampong Speu, đề cập đến kênh đào Funan Techo (Phù Nam Techo), ông Hun Manet, thủ tướng Cambodia, thông báo dự án sẽ được khởi công vào Tháng Tám tới đây.
“Dự án là ước mơ của nhiều người [Cambodia] từ rất lâu. Chúng ta sẽ ngừng mơ mộng và bắt đầu triển khai. Dự án sẽ khởi công vào Tháng Tám,” báo VNExpress dẫn lời tuyên bố của ông Hun Manet.
Kênh đào Phù Nam Techo dự kiến dài 180 cây số, nối cảng sông Phnom Penh với vịnh Thái Lan ở phía Tây Nam Cambodia. Dự án này đi qua các tỉnh Kandal, Takeo, Kampot và Kep.
Chính phủ Cambodia cho biết dự án này là nhằm phục vụ giao thông đường thủy nội địa và kết nối đường thủy.
Dự án sẽ khởi công vào cuối năm nay với kinh phí dự kiến khoảng $1.7 tỷ do Trung Quốc tài trợ. Thời gian xây dựng khoảng bốn năm và dự trù hoạt động từ năm 2028.
Báo VNExpress dẫn lời ông Hun Manet cho biết Cambodia sẽ đóng góp phần lớn nguồn vốn đầu tư cho kênh đào, nhưng vẫn cần tiếp tục đàm phán với nhà đầu tư Trung Quốc hỗ trợ công nghệ và huy động phần vốn còn lại.
Ngoài ra, Cambodia “hoan nghênh bất cứ ai tới nước này để tham gia dự án xây dựng kênh đào, phục vụ lợi ích của người dân.”
“Khi người dân đoàn kết, Cambodia sẽ hoàn thành dự án kênh đào Funan Techo, dù nhà đầu tư nước ngoài có tham gia hay không,” ông Hun Manet nhấn mạnh.
Trước đó hôm 16 Tháng Năm, ông Hun Sen, chủ tịch Thượng Viện Cambodia và lãnh đạo đảng Nhân Dân Cambodia (CPP), kêu gọi con trai là ông Hun Manet, thủ tướng, cho khởi công kênh đào Funan Techo “càng sớm càng tốt,” để phát triển kinh tế đất nước và tránh những ý kiến bất lợi.
Trong khi đó, Bộ Ngoại Giao Việt Nam nhiều lần lên tiếng thúc giục Cambodia chia sẻ thêm thông tin về kênh đào nhưng không nhận được phản hồi.
Theo báo Tuổi Trẻ hôm 25 Tháng Năm, bên lề hội nghị Tương Lai Châu Á ở Nhật, ông Lê Minh Khái, phó thủ tướng Việt Nam, đã gặp ông Sun Chanthol, người đồng cấp Cambodia, bày tỏ mong nước này “phối hợp chặt chẽ với Việt Nam và Ủy Hội Sông Mekong Quốc Tế (MRC) trong việc chia sẻ thông tin về đánh giá tác động của dự án đối với tài nguyên nước và môi trường sinh thái của lưu vực sông Mekong, bảo đảm hài hòa lợi ích của các quốc gia ven sông.”
Đáp lời ông Khái, ông Chanthol nhấn mạnh dự án kênh đào này “sẽ làm giảm lũ lụt ở năm tỉnh của Cambodia và ngăn nước lũ chảy vào Việt Nam.”
Thậm chí, trước đó hôm 20 Tháng Năm, ông Sok Chenda Sophea, ngoại trưởng Cambodia, đã lên tiếng yêu cầu ông Nguyễn Huy Tăng, đại sứ Việt Nam tại Cambodia, “xác định những người đứng đằng sau các bình luận xúc phạm ông Hun Sen, cựu thủ tướng, trên mạng xã hội, liên quan đến kênh đào Funan Techo.”
Việc này được cho là làm theo yêu cầu của chính ông Hun Sen.
Sau đó, Bộ Ngoại Giao Việt Nam hồi đáp rằng những bình luận công kích ông Hun Sen trên mạng xã hội “không đại diện cho quan điểm của chính phủ và nhân dân Việt Nam” và điều này “gây chia rẽ quan hệ hai nước.”
Bày tỏ trên trang Facebook cá nhân, ông Ngọc Vinh, cựu thư ký tòa soạn báo Tuổi Trẻ, bất bình viết: “Hun Sen quyết tâm xây dựng kênh đào Phù Nam Techo để ghi tên mình trong lịch sử Cambodia bằng một công trình ‘vĩ đại.’ Tên của con kênh có chữ Techo, cũng là chữ lót trong tên của lão.”
“…Lão không thể không biết rằng không có Việt Nam thì không có lão và gia tộc của lão ngày nay. Giờ lão đu theo Tàu vì quyền lợi của lão và quốc gia lão để ‘đá giò lái’ Việt Nam vì quốc gia này không còn gì để lão lợi dụng. Vì vậy, để bảo vệ mình, Việt Nam phải gây áp lực đủ để cha con Hun Sen từ bỏ ý định làm con kênh này,” ông Vinh viết.
“Máu chúng ta đổ ra cho nước láng giềng bé nhỏ này quá nhiều rồi, phải làm sao để từng giọt máu đó có ý nghĩa và mang lại giá trị cho quốc gia, ít nhất là cứu vãn sự sống còn của đồng bằng sông Cửu Long cũng như cuộc sống của 17 triệu dân miền Tây,” ông Ngọc Vinh mong mỏi. (Tr.N) [qd]
