ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Nhiều chủ sở hữu nhà cổ ở Hội An, thành phố Đà Nẵng, có giá hàng triệu đô la, đang phải sống trong cảnh khổ sở vì nhà dột nát, bị mối mọt nhưng không thể tự ý sửa chữa.
Theo ghi nhận của báo VnExpress hôm 24 Tháng Mười, bà Ngô Thị Gần, 87 tuổi, chủ một căn nhà cổ xuống cấp trên đường Trần Phú, Hội An, cho hay, hai chị em bà nương tựa nhau trong căn nhà rộng 200 mét vuông do cha mẹ để lại, nhưng chưa một ngày có được giấc ngủ trọn vẹn.
Một góc khoảng 30 mét vuông được bà Gần cho thuê bán khăn lụa lấy tiền trang trải thuốc men tuổi già. Phần diện tích còn lại dành cho bàn thờ gia tiên và nơi sinh hoạt thường nhật.
Nhìn từ bên ngoài, căn nhà cổ kính rêu phong, nhưng bên trong là những trụ gỗ mới được lắp chống đỡ thay cho kèo cũ đã hư hại.
Căn nhà bắt đầu hư hỏng nặng từ sau trận lụt lịch sử hồi năm 1964, khi nước lũ dâng ngang ngực người trưởng thành. Theo thời gian, hệ thống mái ngói âm dương xô lệch, vỡ nát.
Những năm sau này, dưới mái ngói được phủ những lớp bạt, từ lớp bạt cũ kỹ gần chục năm trước cho đến lớp bạt mới giăng năm ngoái che chỗ kê giường nằm.
Mỗi khi mưa lớn, nước lại luồn qua kẽ bạt chảy khắp nhà. “Bất kể ngày hay đêm, hai chị em già bưng đủ thứ thau chậu ra đặt khắp nơi để hứng, nhìn lộn xộn chẳng khác nào gánh hàng rong,” bà Gần nói.
Hồi năm ngoái, giữa trưa nắng ráo, thanh đòn tay từ trên trần nhà bất ngờ rơi xuống ngay trước bàn thờ, may mắn không trúng ai. Vào mỗi mùa mưa lũ, hai chị em bà đều phải di tản, ở tạm tại các trường học.
Tình cảnh của bà Ngô Thị Gần tương tự những chủ nhà cổ khác tại Hội An.
Theo bản tin, ước tính chi phí trùng tu mỗi căn nhà cổ khoảng 2 tỷ đồng ($77,392) nhưng chủ nhà không được tự ý sửa chữa, mà phải thông qua chính quyền và đóng góp “kinh phí đối ứng khoảng 40-60%.”
Do hầu hết chủ nhà cổ đều là người cao niên, sống dựa vào kinh doanh nhỏ lẻ nên khoản chi phí nêu trên được coi là “vượt quá khả năng chi trả.”
Trong khi đó, những căn nhà cổ này cũng không thể sang nhượng do có đất thuộc nhà thờ dòng họ với nhiều đồng thừa kế. Việc thiếu một chủ hộ đại diện làm thủ tục khiến giao dịch mua bán nhà không thể hoàn tất.
Khu phố cổ Hội An rộng 130 hécta, nằm bên bờ Bắc hạ lưu sông Thu Bồn, được UNESCO công nhận là “Di sản văn hóa thế giới” hồi năm 1999.
Hiện khu này có 1,000 nhà và di tích cổ, trong đó 80% di tích thuộc sở hữu tư nhân và tập thể.
Mỗi năm phố cổ trải qua 2-3 đợt lũ, khiến tốc độ xuống cấp của các công trình trăm tuổi ngày càng nhanh. (N.H.K) [dt]
