HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Theo chuyên gia hàng không, việc nhà chức trách xem xét cho phép máy bay Comac C909 “Made in China” hoạt động tại Việt Nam cần tính đến “an toàn bay” và sự công nhận của các cơ quan chuyên trách hàng không có uy tín trên thế giới.
Theo báo Dân Trí hôm 12 Tháng Ba, hãng hàng không VietJet Air của tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo liên tục đề nghị Bộ Xây Dựng (trước là Bộ Giao Thông Vận Tải) và Cục Hàng Không Việt Nam “hỗ trợ thủ tục phê chuẩn giấy chứng nhận loại máy bay (TC Type Certificate) cho C909 theo hoạch định phát triển lâu dài.”
Đồng thời, VietJet Air ra sức thúc đẩy chính phủ sửa đổi “Nghị Định 92” và “Thông Tư 01” phê duyệt cho phép đưa máy bay Comac C909 vào khai thác tại Việt Nam.
Trước đề nghị trên, hôm 5 Tháng Giêng, ông Trần Hồng Hà, phó thủ tướng Việt Nam, đã có buổi tiếp ông Tan Wangeng, phó chủ tịch tập đoàn Comac, Trung Quốc. Sau đó, ông Hà giao Bộ Giao Thông Vận Tải “chủ trì, phối hợp với các cơ quan rà soát, sửa đổi quy định hiện hành để tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình đưa máy bay của Comac vào khai thác tại Việt Nam.”
Trong bối cảnh trên, Phó Giáo Sư Tiến Sĩ Nguyễn Thiện Tống, cựu chủ nhiệm Bộ Môn Kỹ Thuật Hàng Không của Đại Học Bách Khoa TP.HCM, đã lên tiếng cảnh cáo.
Nói với báo Dân Trí, ông Tống cho biết “an toàn bay” là tiêu chí hàng đầu khi Cục Hàng Không Việt Nam cân nhắc có cho một dòng máy bay sản xuất ở ngoại quốc, nhất là máy bay Trung Quốc được hoạt động trong nước hay không.
Ông Tống nêu hai vấn đề cần lưu ý. Thứ nhất, máy bay Comac C909 chưa được kiểm chứng về tuổi thọ khai thác. Đây là thực tế khách quan do dòng máy bay này mới chỉ được khai thác thương mại trong khoảng 10 năm trở lại đây.
Trong khi đó, Airbus và Boeing đã tồn tại trên thị trường đủ lâu để cho thấy những máy bay của họ có độ bền và tuổi thọ như thế nào. Hiện nay, nhiều chiếc Boeing 737 và Airbus A320 có tuổi thọ 30-35 năm vẫn đang được khai thác.
Thứ hai, máy bay Comac C909 đến nay vẫn chưa nhận được sự công nhận rộng rãi trên thế giới. Ngoài Trung Quốc, chỉ có Indonesia là quốc gia đầu tiên khai thác máy bay của Comac.
“Việt Nam cũng có thể mở cửa cho máy bay Comac C909, nhưng cần làm rõ vì sao hai nhà chức trách hàng không lớn trên thế giới đến nay vẫn chưa đồng ý,” ông Tống nói và cho biết thêm, Cơ Quan Hàng Không Liên Bang Mỹ (FAA) và Cơ Quan An Toàn Hàng Không Âu Châu (EASA) đến nay vẫn chưa cấp chứng chỉ cho máy bay Comac C909.
Thậm chí, máy bay của Comac cũng chưa được Canada, Brazil và Nga công nhận về an toàn bay.
Trong năm 2024, máy bay Comac C909 ghi nhận 509 vụ gián đoạn khai thác, gồm 131 chuyến bay bị hủy vì lý do kỹ thuật. Tỷ lệ gián đoạn khai thác do kỹ thuật là 3.77 trên 1,000 chuyến; tỷ lệ hủy chuyến là 0.97 trên 1,000 chuyến.
Các lỗi kỹ thuật điển hình liên quan đến hệ thống hãm (Brake System), hệ thống dẫn khí từ động cơ (Engine Bleed Air), hệ thống gia nhiệt của ống Pitot (Heating Faults of Pitot Static Probe) … Các lỗi này được Comac “phối hợp với nhà sản xuất thiết bị theo dõi và khắc phục.”
Liên quan đến sự việc, trước đó hãng hàng không VietJet Air đã không thể đưa hai máy bay Comac C909 “thuê ướt” (thuê phi cơ kèm phi hành đoàn) để chở khách trong dịp Tết Ất Tỵ 2025, và phải mau chóng rời Việt Nam do bị Cục Hàng Không Việt Nam “tuýt còi” vì “vướng mắc nằm ở thủ tục” chứng minh độ an toàn, tin cậy của một dòng máy bay khi nhập cảng vào Việt Nam.
Theo giới chức Cục Hàng Không Việt Nam cho biết, họ “chưa nắm được thông tin chính thức về dữ liệu thiết kế, chế tạo và độ tin cậy khai thác, bảo dưỡng của phi cơ Comac nên chưa thể đưa ra đánh giá về độ an toàn, tin cậy trong khai thác.”
Phản ảnh trên báo Dân Trí về sự việc, nhiều độc giả tỏ ra lo lắng, bất an.
Độc giả “Bao An” đề nghị: “Nên để hành khách chọn chuyến bay, VietJet phải ghi rõ loại máy bay này khi bán vé.”
Còn độc giả “Tuan Khoa Pham” thẳng thắn: “Cảm giác không an tâm.” (Tr.N) [qd]
