HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bộ Trưởng Quốc Phòng CSVN, Tướng Ngô Xuân Lịch, nhắc nhở thuộc cấp “đề cao cảnh giác trước những diễn biến phức tạp” trên Biển Đông.
Tờ Quân Đội Nhân Dân, cơ quan tuyên truyền của Bộ Quốc Phòng CSVN, thuật lời ông Lịch nhắc nhở trong “hội nghị giao ban Tháng Năm, 2020” vào hôm 1 Tháng Sáu là, trước những diễn biến phức tạp trên Biển Đông, “các cơ quan, đơn vị theo chức năng, nhiệm vụ chủ động nắm tình hình mọi mặt, tham mưu, đề xuất các giải pháp, bảo đảm trong bất luận hoàn cảnh nào quân đội cũng không để bị động, bất ngờ, sẵn sàng về phương án, lực lượng, võ khí trang bị kỹ thuật, bảo đảm đấu tranh thắng lợi…”
Bình thường, người ta chỉ thấy CSVN cho phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao đưa ra lời tuyên bố lập đi lập lại về chủ quyền “không thể tranh cãi” và “có các bằng chứng lịch sử và thực tế” trên Biển Đông. Hiếm khi nào hệ thống tuyên truyền chính thức của chế độ cho các tướng tá đương quyền lên tiếng, vì nó có thể hiểu lầm như khiêu khích Bắc Kinh.
Lời ông Lịch phát biểu ở Hà Nội vào lúc chính phủ Philippines vừa thông báo với chính phủ Mỹ là hủy bỏ quyết định mà Tổng Thống Rodrigo Duterte đã đưa ra hồi Tháng Hai năm nay là “chấm dứt thỏa hiệp Visiting Forces Agreement (VFA) cho phép quân đội Mỹ hoạt động trên đất Philippines trên căn bản luân chuyển.”
Trên mạng Twitter, Ngoại Trưởng Philippines Teddy Locsin công bố công hàm ngoại giao gửi cho Tòa Đại Sứ Mỹ tại Manila thông báo việc đình chỉ quyết định nói trên. Nguyên nhân được nêu ra trong đó căn cứ trên các diễn biến thời gian gần đây ở khu vực.
Tuy nhiên, tuy cho thi hành lại thỏa hiệp VFA, công hàm vừa kể trên nói chỉ có hiệu lực 6 tháng và sau đó được cứu xét lại để triển hạn thêm 6 tháng nữa.
Hồi Tháng Hai vừa qua, ông Duterte đã quyết định hủy bỏ thỏa hiệp VFA, vốn đã có từ hai thập niên qua, như một cái dù bảo vệ an ninh quốc phòng cho Philippines trước sự hung hăng của Bắc Kinh trên Biển Đông.
Khi đó, ông Duterte tức giận vì Mỹ đã cấm nhập cảnh một cựu sĩ quan cấp cao của ông bị cáo buộc vi phạm nhân quyền trong chiến dịch trừ diệt ma túy đẫm máu làm hàng ngàn người bị giết chết.
Nhiều nhà phân tích thời sự khi đó cho rằng, nếu Philippines hủy bỏ thỏa hiệp VFA với Mỹ sẽ là một thắng lợi to lớn cho Bắc Kinh, “không cần đánh mà vẫn thắng,” như một trong những kế trong “binh pháp Tôn Tử.”
Cùng với việc Philippines ra dấu hiệu lo lắng về các hành động của Bắc Kinh, ngày 26 Tháng Năm vừa qua, chính phủ Indonesia gửi công hàm đến Liên Hiệp Quốc nói rằng tuyên bố chủ quyền “quyền lịch sử” vẽ theo 9 đoạn nối lại giống hình “lưỡi bò” của Trung Quốc trên Biển Đông “rõ ràng thiếu căn bản pháp lý quốc tế.” Cho nên, Indonesia “không bị ràng buộc bởi những tuyên bố chủ quyền vi phạm luật lệ quốc tế” được hiểu qua Công Ước Quốc Tế về Luật Biển (UNCLOS).
Việc Indonesia lâu nay vẫn kín tiếng trong chuyện tranh chấp Biển Đông đột nhiên gửi công hàm công khai xác định lập trường và cũng đồng thời xác nhận phán quyết hồi Tháng Bảy, 2016, của Tòa Trọng Tài Quốc Tế là tuyên bố “lưỡi bò” và “quyền lịch sử” của Trung Quốc là vô giá trị, được giới phân tích thời sự cho là một động thái rất đáng để ý.
Mấy năm gần đây, khi Philippines ngày càng tỏ dấu hiệu xích lại gần Bắc Kinh, người ta nhìn thấy CSVN trở nên lẻ loi trong cuộc tranh chấp Biển Đông.
Phần lớn các nước ASEAN được Bắc Kinh mua chuộc qua các viện trợ kinh tế và quân sự, đã hậu thuẫn cho Trung Quốc, nhìn thấy qua các cuộc họp đàm phán Bộ Quy Tắc Ứng Xử trên Biển Đông (COC).
Nay với hai quyết định của Indonesia và Philippines, Hà Nội có vẻ bớt lẻ loi hơn. (TN) [kn]
