HÀ TĨNH, Việt Nam (NV) – Công ty Formosa Hà Tĩnh “đã chi $2 tỷ để khắc phục và xây dựng các công trình bảo vệ môi trường.” Sau năm năm, doanh nghiệp này được cho là “đã khắc phục được ô nhiễm môi trường biển tại bốn tỉnh miền Trung.”
Tờ Thanh Niên hôm 1 Tháng Bảy dẫn nguồn Bộ Tài Nguyên-Môi Trường công bố thông tin này nhưng không có bất kỳ cơ quan độc lập nào xác nhận mức độ khả tín của khoản tiền nêu trên.
“Sau hơn năm năm triển khai, hiện vấn đề môi trường của Formosa Hà Tĩnh đã được kiểm soát chặt, các nguồn nước thải, khí thải phát sinh được xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật về môi trường trước khi xả ra ngoài môi trường. Hội Đồng Giám Sát của Bộ Tài Nguyên-Môi Trường đánh giá Formosa đã hoàn thành việc khắc phục vi phạm và thực hiện đầy đủ các cam kết về bảo vệ môi trường…,” tờ báo cho biết.
Báo Thanh Niên cũng dẫn giải rằng con số “$2 tỷ” bao gồm tiền bồi thường người dân bốn tỉnh miền Trung (Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế) $500 triệu (khoản này đưa cho chính phủ Việt Nam), tổng kinh phí đầu tư cho các công trình bảo vệ môi trường của dự án đến nay khoảng $1.4 tỷ và thêm $350 triệu chi cho các hạng mục cải thiện, bổ sung công trình bảo vệ môi trường đầu tư sau vụ cá chết.
Như vậy tương tự như chuyện bồi thường cho các ngư dân vụ cá chết, chính phủ Việt Nam tự quyết định và thỏa thuận với Formosa về khoản tiền, đến nay thì tự công bố toàn bộ các điểm quan trắc quanh nhà máy này “đều đạt quy chuẩn Việt Nam” và rằng phẩm chất nước biển trong khu vực “ngày càng được cải thiện.”
Hồi Tháng Mười Hai năm ngoái, trong chuyến thăm nhà máy Formosa Hà Tĩnh, ông Nguyễn Xuân Phúc, chủ tịch nước CSVN, được báo Hà Tĩnh dẫn lời: “Formosa đóng góp lớn cho sự phát triển kinh tế, xã hội của Hà Tĩnh và cả nước.”
Ông Phúc còn hết lời ca ngợi nhà máy này “đã sản xuất ra sản phẩm thép chất lượng cao, xuất cảng giúp Việt Nam giảm nhập siêu, đóng góp to lớn cho nguồn ngân sách nhà nước.”
Trong một diễn biến khác, hồi trung tuần tháng trước, Tối Cao Pháp Viện Đài Loan ra phán quyết cho phép một số nạn nhân Việt Nam trong vụ án Formosa Hà Tĩnh được tiếp tục theo đuổi vụ kiện 13 công ty có trách nhiệm liên đới.
Từ Tháng Sáu, 2019, Hội Công Lý Cho Nạn Nhân Formosa (JFFV) nhận vai trò đại diện 7,875 nạn nhân của công ty thép Formosa gây ra thảm họa môi trường lớn nhất lịch sử Việt Nam, bắt đầu nộp đơn kiện công ty này ra Tòa Sơ Thẩm Đài Loan để đòi đền bù thỏa đáng, và cải tạo môi trường.
Tuy vậy, nói với phóng viên nhật báo Người Việt, bà Triều Giang Nancy Bùi, hội phó đặc trách ngoại giao và cũng là phát ngôn viên JFFV, cho biết hiện năm tổ hợp luật sư của nguyên đơn, đang chuẩn bị hồ sơ khiếu nại tại Bộ Tư Pháp Đài Loan.
Nguyên do là tòa Đài Loan đòi hỏi các nạn nhân xuất hiện trước cơ quan công quyền tại Việt Nam để xin chữ ký và đóng dấu công chứng về việc kiện Formosa. Đây là việc mà họ không thể thực hiện được do đối mặt với nguy cơ bị bắt bớ, tù đày, vì ở Việt Nam, kiện Formosa tức là dám “đụng đến chính quyền.” (N.H.K) [qd]
