BẮC GIANG, Việt Nam (NV) – Một người từng bị 4 lần kết án tử hình sau đó được trả tự do vì thiếu chứng cớ buộc tội, đòi bồi thường oan sai nhưng nhà cầm quyền vẫn không hồi đáp.
Ông Hàn Đức Long, năm nay 64 tuổi, người nổi tiếng trong dư luận tại Việt Nam mấy năm trước vì bị kết án tử hình với tội hiếp dâm và giết người ở một làng quê tỉnh Bắc Giang, “chờ mòn mỏi” tiền bồi thường oan sai mà vẫn không thấy đâu.
Báo Thanh Niên ngày Thứ Hai 20 Tháng Hai kể sơ lại vụ án, từ hai lần sơ thẩm đến hai lần phúc thẩm bắt đầu năm 2005 và các năm sau đó đều kết tội tử hình ông Hàn Đức Long, cư dân xã Phúc Sơn, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang, với cáo buộc hiếp dâm rồi giết con nhà hàng xóm là bé gái Nguyễn Thị Yến, 5 tuổi, và vất xác ở cánh đồng gần nhà.
Tại các phiên xử, ông Hàn Đức Long đều kêu oan và nói ông bị điều tra viên bức cung, tra tấn khủng khiếp, không chịu đựng nổi, ông đành nhận tội mà ông không hề phạm. Các chứng cứ thu thập tại hiện trường từ lông, tinh trùng và một vài thứ khác đều “không rõ ràng” và chẳng có gì để làm chứng cứ buộc tội. “Hội đồng xét xử” chỉ căn cứ vào lời khai của bị cáo để kết án.
Trước áp lực của dư luận, một phiên tòa “giám đốc thẩm” được thiết lập, đòi các tòa cấp dưới đưa các chứng cứ kết tội nhưng không có nên bản án tử hình đã bị hủy bỏ và ông Hàn Đức Long đã được trả tự do năm 2016 sau 11 năm bị tù oan ức, chờ bị hành hình. Nhiều luật sư đã tham gia bào chữa cho ông Hàn Đức Long, nêu ra các mâu thuẫn và vô lý của bản án.
Tỉnh Bắc Giang từng xảy ra vụ công an bắt người, tra tấn đến chết rồi đổ cho nghi can “tự tử”. Gia đình nghi can cùng lối xóm biểu tình đập phá trụ sở nhà cầm quyền tỉnh này hồi năm 2010.
Trước đó, năm 2006, công an Bắc Giang đã bắt và tra tấn đến chết sư cụ trụ trì chùa Khâm Lạng, huyện Lục Giang vì nghi ông là thủ phạm trộm cổ vật. Một số sư thầy thoát chết đã khai tại tòa về những trò tra tấn khủng khiếp mà họ đã phải chịu đựng
Năm 2017, ông Hàn Đức Long yêu cầu bồi thường ông 20 tỉ đồng cho những thiệt hại vật chất và tinh thần mà ông và gia đình phải chịu đựng suốt nhiều năm trời. Tuy nhiên, “tòa án cấp cao” của CSVN lại buộc ông phải chứng minh qua hơn 200 loại giấy tờ khác nhau về những sự thiệt hại đó mới cứu xét bồi thường thế nào.
Đó chỉ là cách gây khó khăn tối đa nhằm tránh né bồi thường. Đòi một nông dân không hề giữ sổ sách kế toán về lợi tức hàng ngày, hàng tháng hay hàng năm, của hơn chục năm trước, mới bồi thường thì giống như buộc ông ta làm một việc không có khả năng làm được.
Vụ án Hàn Đức Long là một trong một số vụ tử hình khác xôn xao dư luận buộc phải hủy án. Các tử tù Nguyễn Thanh Chấn, Huỳnh văn Nén cũng bị buộc trả tự do vì không có chứng cứ buộc tội ngoài lời khai nhận “phạm tội” sau những trận đòn thừa sống thiếu chết khi bị giam giữ, điều tra. Luật tố tụng hình sự CSVN cấm bức cung, nhục hình nghi can nhưng vẫn diễn ra trong thực tế.
Hiện một tử tù khác là Hồ Duy Hải, năm nay 38 tuổi, đang chờ bị hành hình dù không có bằng chứng nào xác định người này phạm tội giết hai cô nhân viên của trạm bưu điện Cầu Voi, xã Nhị Thành, huyện Thủ Thừa tỉnh Long An, năm 2008.
Một số chứng cớ dùng để kết án lại là những thứ cơ quan điều tra mua ở chợ, tức ngụy tạo, không phải chứng cứ thật được thu thập tại hiện trường vụ án. Vân tay, vết máu thu thập được lại không phải của Hồ Duy Hải.
Dù vậy, trong phiên “giam đốc thẩm” tổ chức ngày 8 Tháng Năm năm 2020 lại vẫn “y án sơ thẩm”. Một số nhân chứng xác nhận khi án mạng xảy ra, Hồ Duy Hải có mặt ở nơi khác, không phải tại bưu điện Cầu Voi. Mẹ Hồ Duy Hải suốt nhiều năm trời kiên trì đi từ Long An ra Hà Nội kêu oan cho con trai nhưng đến nay tính mạng anh ta vẫn lơ lửng chưa biết ra sao.(TN) [kn]
