MANILA, Philippines (NV) – Gần 200 tàu dân quân biển Trung Quốc vẫn ở lì tại đá Ba Đầu trong khi Philippines lúng túng, chỉ đòi chúng rút đi, còn CSVN nín lặng.
Truyền thông Philippines hôm Thứ Ba, 23 Tháng Ba, cho hay Bộ Ngoại Giao Philippines đưa ra bản tuyên bố đòi hỏi Trung Quốc “rút ngay các tàu đánh cá và các phương tiện hàng hải đi khỏi vùng biển và phụ cận của nhóm đảo Kalayaan trong biển Tây Phi, đồng thời chấm dứt các hành động hủy hoại môi trường.”
Trước đó, hôm Chủ Nhật, chính phủ Philippines đã gửi một công hàm phản đối Bắc Kinh về sự hiện diện của khoảng 220 tàu đánh cá, thực chất là tàu dân quân biển, của Trung Quốc bỏ neo đầu tại bãi đá san hô mà Phi gọi là Julian Felipe Reef (tên quốc tế là Whitsun Reef, Việt Nam gọi là đá Ba Đầu, Trung Quốc gọi là Niu E jiao, âm Hán Việt là Ngưu Ách tiêu vì nó giống với cái ách trên cổ trâu bò để kéo cày).
“Philippines liên tục phản đối sự hiện diện bất hợp pháp và đông đảo của tàu cá Trung Quốc cũng như các phương tiện hàng hải (ám chỉ tàu Hải Cảnh, tàu chiến) ở khu vực,” bản tuyên bố viết tiếp.
Quân đội Philippines cho máy bay trinh sát tới theo dõi, đếm thấy tàu dân quân biển Trung Quốc vẫn còn đậu ở đó đến 183 tàu. Tuy nhiên, báo Rappler ở Manila cho hay dù ra bản tuyên bố đòi Trung Quốc rút đám tàu dân quân biển, chính phủ Philippines vẫn chưa biết phải làm gì khác ngoài chuyện phản đối.
Tướng Cirilito Sobejana, tham mưu trưởng quân đội Philippines, khi được hỏi sẽ đối phó thế nào thì chỉ trả lời nước đôi là “Chúng tôi theo dõi sát tình hình rồi (hợp với chính phủ) sẽ đưa ra các quyết định thích hợp nhất.”
Hôm Chủ Nhật, 21 Tháng Ba, ông Delfin Lorenzana, bộ trưởng Quốc Phòng Philippines cáo buộc rằng sự hiện diện của các tàu Trung Quốc đông đảo đó ở đá Ba Đầu là “hành động khiêu khích và quân sự hóa khu vực.”
Bãi san hô đá Ba Đầu mà Philippines gọi là Julian Felipe Reef rộng khoảng 10 cây số vuông mà cả Việt Nam và Trung Quốc cũng tuyên bố chủ quyền. Nó hình chữ V thuộc cụm đảo và bãi đá ngầm Sinh Tồn. Cụm này gồm 23 thực thể, Việt Nam đang trấn giữ bốn nơi gồm đảo Sinh Tồn và Sinh Tồn Đông, đá Cô Lin, đá Len Đao. Trung Quốc chiếm đá Tư Nghĩa, Tháng Hai, 1988, rồi đến Tháng Ba, 1988, đánh chiếm đá Gạc Ma, sát hại 64 lính CSVN. Gạc Ma hiện đã được bồi đáp thành đảo nhân tạo và căn cứ quân sự khổng lồ. Các bãi san hô còn lại hiện không có nước nào trấn đóng hay kiểm soát hoàn toàn.
Đảo Sinh Tồn, về mặt hành chính, trực thuộc huyện Trường Sa tỉnh Khánh Hòa cách đất liền 320 hải lý, cách đảo Sinh Tồn Đông 14 hải lý (26 km) về phía Tây. Đảo này chỉ cách đá Gạc Ma khoảng 10.5 hải lý (19.4 km). Đá Cô Lin Việt Nam trấn giữ cách đảo nhân tạo Gạc Ma chỉ hơn 3 km về phía Đông Nam.
Ngoài sự phản ứng mạnh mẽ của Manila, nhà cầm quyền CSVN vẫn thấy nín lặng, không phát biểu gì chính thức dù một vài tờ báo trong nước có đưa tin về vụ việc cùng với phản ứng của chính phủ Philippines. Nhóm thông tin “Đại Ký Sự Biển Đông,” hiểu ngầm là Bộ Ngoại Giao CSVN đứng đằng sau, có một bài viết về những diễn biến liên quan đến đá Ba Đầu từ mấy năm nay. Trong đó, cho người ta thấy Hà Nội cũng theo dõi sát tình hình ở khu vực cụm Sinh Tồn nói chung và đá Ba Đầu nói riêng, đặc biệt là hoạt động của hàng đoàn tàu dân quân biển Trung Quốc.
Khi bị Philippines phản ứng mạnh, Bắc Kinh cho tòa đại sứ ở Manila chống chế dối trá rằng các tàu đánh cá Trung Quốc tập trung ở đó để tránh gió lớn. Họ lại còn nói đá Ba Đầu là một phần của quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền Trung Quốc đã từng được Bắc Kinh thiết lập thành phố hồi năm ngoái. Hiện đang có một số giả thuyết khác nhau về mưu toan của Bắc Kinh.
Hôm Thứ Ba, 23 Tháng Ba, Bộ Ngoại Giao Mỹ cho phát ngôn viên Ned Price đưa ra bản tuyên bố nói: “Hoa Kỳ chung lập trường với đồng minh, Philippines, longại việc các tàu dân quân biển Trung Quốc tập trung tại khu vực Whitsun Reef. Chúng tôi yêu cầu Bắc Kinh chấm dứt dùng lực lượng bán quân sự đe dọa và khiêu khích các nước khác, gây xói mòn hòa bình và an ninh.” (TN) [qd]
