QUẢNG TRỊ, Việt Nam (NV) – Không chỉ là bụi và tiếng ồn, hơn 260 gia đình ở xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị, sống gần các mỏ đá còn đang đối mặt với nỗi lo về sự an toàn.
Theo ghi nhận của báo VnExpress hôm 17 Tháng Sáu, trên đường liên xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị, hàng loạt xe vận tải chở đá nối đuôi nhau, cuốn theo bụi phủ kín mặt đường.
Cách đó không xa, từ mỏ đá của công ty Thế Thịnh, tiếng máy nghiền đá, khoan đục vọng ra không ngớt, cuốn theo khói bụi bốc lên thành từng cột lớn, bị gió Lào thổi tràn đến khu dân cư.
Có nhà nằm cách khu khai thác đá của công ty Thế Thịnh hơn 300 mét, anh Hồ Văn Hùng, 32 tuổi, ở bản Khe Dây, cho biết trước đây nơi này yên bình với những vườn cây ăn quả và dòng suối trong veo chảy qua bản.
Cách đây gần 20 năm, từ khi các mỏ đá hoạt động, cuộc sống của người dân đảo lộn.
Từ 7 giờ sáng, các dây chuyền nghiền đá bắt đầu hoạt động. Tiếng động cơ gầm rú, tiếng đá va đập vang vọng khắp thung lũng. Nhiều hôm, họ hoạt động đến tận 10 giờ tối.
Người dân cho biết, để chống bụi, họ phải mua lưới quây kín bốn phía, lắp thêm cửa kính và đóng kín ngày đêm. Tuy nhiên, bụi vẫn len lỏi vào từng ngóc ngách.
“Ngày nào cũng vậy. Quét rồi lại bụi, lau rồi lại bẩn,” anh Hùng chán nản nói.
Đặc biệt, những ngày gió Lào thổi mạnh, bụi từ mỏ đá theo gió bay xa hàng trăm mét, tràn vào khu dân cư như một màn sương đặc quánh. Nhà cửa, vườn tược đều đổi màu. Rau trồng sau nhà muốn ăn phải rửa nhiều lần. Trong khi đó, dòng suối chảy qua thôn Khe Dây không thể sử dụng vì dầu mỡ, chất thải từ hoạt động khai thác mỏ.
Ngoài bụi và tiếng ồn, người dân còn lo lắng đá rơi trúng người gây thương tích.
Còn tại thôn Rào Trù, từ sáng sớm đến đêm, ước tính cả ngàn lượt xe vận tải chở đá liên tục qua lại trên đường liên xã. Mỗi khi xe chạy qua, bụi bốc lên thành từng đám dày đặc.
“Hàng ngày tôi ngồi trong nhà, đóng cửa kính nhìn ra chỉ thấy một màu trắng,” ông Nguyễn Đức Cảnh, 49 tuổi, nói.
Ông Cảnh chuyển đến thôn Rào Trù sinh sống đã 18 năm qua. Những ngày đầu, ông mở cửa hàng tạp hóa trước nhà nhưng việc kinh doanh không kéo dài được lâu.
“Bụi bám lên tất cả hàng hóa. Bánh kẹo, nước ngọt, đồ gia dụng ngày nào cũng phải lau. Khách ngại vào mua nên tôi đóng cửa,” ông Cảnh cho biết thêm.
Theo thống kê của chính quyền xã Trường Sơn, có 261 gia đình bị ảnh hưởng bởi các mỏ đá, trong đó 45 gia đình bản Khe Dây, 132 hộ ở bản Khe Ngang và 84 hộ ở thôn Rào Trù.
Nói với báo đài về tình trạng trên, ông Hoàng Mạnh Hà, chủ tịch xã Trường Sơn, cho biết hiện ở xã có bốn doanh nghiệp khai thác đá vôi, gồm các công ty Hòa Phát, Thục Linh, Thế Thịnh và Bảo Ninh.
Theo ông Hà, tuy các doanh nghiệp đã lắp đặt hệ thống phun sương tại khu vực khai thác đá, tưới nước trên các tuyến đường nhằm hạn chế bụi. Song, “hiệu quả chưa cao do thời tiết nắng nóng kéo dài.”
Kết quả quan trắc của cơ quan chuyên môn cho thấy, tại một số gia đình gần khu vực mỏ đá, hàm lượng bụi vượt quy chuẩn cho phép tới năm lần. Người dân đã nhiều lần gửi kiến nghị đến các cơ quan hữu trách để mong có giải pháp khắc phục, nhưng tình trạng này đã kéo dài gần 20 năm khiến môi trường sống bị suy giảm phẩm chất rõ rệt. (Tr.N)
