SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – “Việt Nam đang đối mặt với tình trạng rối loạn tâm thần có xu hướng gia tăng.” Đó là nhận định của Bộ Y Tế Việt Nam tại “Ngày hội chăm sóc sức khỏe tâm thần cho gia đình Việt” do Trường Đại Học Sư Phạm ở Sài Gòn tổ chức hôm 23 Tháng Ba.
Báo Tuổi Trẻ dẫn thống kê từ Bộ Y Tế cho biết, có khoảng 14 triệu người dân ở Việt Nam đang gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần, nhưng chỉ một phần nhỏ trong số đó có cơ hội được tiếp cận dịch vụ hỗ trợ chuyên môn.
Có nhiều loại rối loạn tâm thần với các biểu hiện khác nhau bao gồm: trầm cảm, rối loạn cảm xúc lưỡng cực, tâm thần phân liệt và các rối loạn tâm thần khác, mất trí nhớ, thiểu năng trí tuệ và rối loạn phát triển bao gồm tự kỷ.
Nguyên nhân do việc sử dụng mạng xã hội ngày càng phổ biến, kéo theo nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần, đặc biệt là ở thanh thiếu niên và phụ nữ, với tỉ lệ tác động lên đến 32.4%.
Ngoài ra, các yếu tố như bắt nạt trên mạng, giấc ngủ kém và giảm hoạt động thể chất làm gia tăng lo âu, trầm cảm và giảm cảm giác hạnh phúc.
Theo Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO), sức khỏe tâm thần là trạng thái mà một cá nhân có thể nhận thức và phát huy tiềm năng của bản thân, đối phó với căng thẳng trong cuộc sống, làm việc hiệu quả và đóng góp cho cộng đồng.
Do vậy, rối loạn tâm thần không chỉ gây gánh nặng bệnh tật, còn dẫn đến tình trạng nghèo đói cho cá nhân và gia đình, giảm nguồn lực phát triển kinh tế xã hội.
Mỗi năm trên thế giới có hơn 800,000 ca tự sát, trong đó 80% các vụ tự sát diễn ra tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình. Đây cũng là nguyên nhân thứ hai gây tử vong cho trẻ em, thiếu niên và thanh niên từ 15-24 tuổi.
Thế nhưng, tại Việt Nam không có chính sách về sức khỏe tâm thần cung cấp “tầm nhìn, giá trị, nguyên tắc, mục tiêu và mô hình hành động rộng rãi,” như định nghĩa theo tiêu chuẩn của WHO.
Bên cạnh đó, tỷ lệ bác sĩ, điều dưỡng trong lĩnh vực tâm thần ở Việt Nam còn rất thấp. Hiện cả nước chỉ có 143 nhà tâm lý lâm sàng và tâm lý trị liệu trong các bệnh viện công, tỷ lệ này trên 100,000 dân, thấp hơn gần 10 lần so với trung bình chung toàn cầu.
Đáng lưu ý, số giường bệnh cho người bị tâm thần tại Việt Nam là hơn 9,400 và chỉ tuyến tỉnh và trung ương mới có chuyên khoa tâm thần cung cấp dịch vụ chăm sóc, điều trị.
Các chuyên gia cho rằng, Việt Nam cần tăng cường các dịch vụ sức khỏe tâm thần để luôn sẵn có và dễ dàng tiếp cận ở những nơi cần thiết nhất.
Về mặt xã hội, hiện người Việt trong nước vẫn còn thiếu hiểu biết, sợ hãi và thái độ phân biệt đối xử về các vấn đề sức khỏe tâm thần và bệnh tâm thần. Do đó, giới hữu trách cần nỗ lực nâng cao nhận thức cho người dân, xóa bỏ sự kỳ thị, khuyến khích các cá nhân liên hệ với bạn bè, gia đình và các chuyên gia khi đối mặt với những thách thức về sức khỏe tâm thần. (Tr.N) [kn]
