VINH, Việt Nam (NV) – Nguyên nhân ngập lụt trôi nhà, người chết, đồng ruộng cầu đường thiệt hại nặng nề tại tỉnh Nghệ An vì hầu hết các đập thủy điện địa phương “không thể cắt lũ.”
VietNamNet hôm Thứ Bảy, 19 Tháng Mười Hai dẫn lời chức sắc địa phương nêu lý do tại sao các khu vực có đập thủy điện xây dụng trong tỉnh Nghệ An đều bị thiệt hại nặng nề từ tài sản đến nhân mạng mỗi khi có mua bão xảy ra.
Theo nguồn tin, tài tỉnh Nghệ An có 21 nhà máy thủy điện đang vận hành phát điện thì chỉ có 2 nhà máy là có khả năng “điều tiết, cắt lũ,” tất cả các nhà máy còn lại “được vận hành theo chế độ điều tiết ngày đêm. Hồ không có dung tích phòng lũ, không có chức năng cắt, giảm lũ cho hạ du.”
Nguồn tin chỉ liệt kê ra 7 nhà máy thủy điện tại Nậm Mô, Nậm Nơn, Bản Ang, Khe Bố, Chi Khê, Châu Thắng, Đồng Văn là “nhà máy cột nước thấp, nhà máy sau đập.” Các hồ tích nước vào giờ thấp điểm và phát điện vào giờ cao điểm.
VietNamNet dẫn văn bản của Bộ Công Thương CSVN xác nhận: “Nhà máy không thể điều tiết, giữ nước giúp vùng hạ du. Vào mùa lũ khi mực nước hồ về lớn hơn bình thường, nhà máy sẽ cho xả tràn mà không có chức năng điều tiết lũ.”
Trên nguyên tắc, các đập thủy điện được xây dựng với mục tiêu kép là vừa tích nước phát điện, vừa giúp vùng hạ du cắt lũ vào dịp bão lớn, điều tiết nước vào mùa khô giúp canh tác và nước sinh hoạt. Nay thì khai ra sự thật là “không có chức năng cắt lũ.” Mùa mưa bão, các nhà máy thủy điện sợ vỡ đập nên hối hả xả nước, gây thảm họa trôi nhà, người chết hàng năm.
Theo nguồn tin trên, tỉnh Nghệ An còn có “3 dự án với tổng công suất 276MW đang thực hiện công tác đầu tư xây dựng gồm: Tiền Phong, Nậm Mô 1, Mỹ Lý” bên cạnh thêm 3 dự án nữa “chưa giao cho chủ đầu tư” trên tổng số 32 dự án thủy điện đã được “phê duyệt.”
Chỉ riêng Tháng Mười, 2020 vừa qua, Tổng CụcThống Kê CSVN cho hay có 153 người chết và mất tích, thiệt hại tài sản 2.7 ngàn tỉ đồng (khoảng $116 triệu) chỉ do mưa bão dẫn đến các thủy điện xả lũ gây ra.
Riêng tại các tỉnh miền Trung, nơi chi chít các đập thủy điện nhỏ bé, có 129 người chết và mất tích, 214 người bị thương; 111.2 ngàn ngôi nhà bị sập đổ, cuốn trôi, ngập và hư hỏng; hơn 1 nghìn hécta lúa và 7.2 ngàn hécta hoa màu bị ngập, hư hỏng.
Xây dựng các đập thủy điện, một phần do “chủ trương” của Bộ Công Thương CSVN, một phần do “chủ trương” của các quan đầu tỉnh. Nói chung đều là cơ hội để đám đảng viên chấm mút mỗi khi có dự án đầu tư.
Ngày 16 Tháng Mười, 2020, tờ Tuổi Trẻ thuật lời ông Tô Xuân Bảo, phó cục trưởng Cục Kỹ Thuật An Toàn và Môi Trường Công Nghiệp của Bộ Công Thương CSVN nhìn nhận: “Nhiều hồ thủy điện dung tích nhỏ tại miền Trung không có khả năng phòng lũ, cắt lũ, khi nước về qua các tổ máy phát điện sẽ trực tiếp tràn xuống hạ lưu.”
Hệ lụy này, bi kịch đời thường này do “nhân tai” mang lại cứ diễn đi diễn lại hàng năm mà ông Đỗ Đức Quân, phó cục trưởng Cục Năng Lượng Tái Tạo, Bộ Công Thương CSVN phân bua: “Việc xây dựng thủy điện tập trung vào một số khu vực cũng không tránh khỏi một số ảnh hưởng…” (TN) [kn]
