Muôn kiểu phá hoại di sản văn hóa ở Việt Nam

Cầu xây xuyên di sản Tràng An (ảnh lớn) và tượng Bà Chúa Xứ thứ hai xây gần hoàn thiện (ảnh nhỏ) nhưng chỉ có báo chí biết, còn lãnh đạo ngành văn hóa không biết. (Hình: Thanh Niên)

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Nhiều di sản văn hóa ở Việt Nam đã bị phá hoại bằng cách trùng tu bằng cuốc xẻng, sơn thếp cẩu thả cho tượng, liễn hoặc xây thêm công trình không phép…

Theo báo Thanh Niên, ngày 8 Tháng Ba, Bộ Văn Hóa Thể Thao Du Lịch đã gửi văn bản yêu cầu Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Ninh Bình “xử lý nghiêm minh đối với các hoạt động xây dựng trái phép tại khu vực núi Cái Hạ, thôn Trường An, xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, để hoàn trả mặt bằng, cảnh quan môi trường của di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới quần thể danh thắng Tràng An; đồng thời đình chỉ các hoạt động dịch vụ, du lịch chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép theo quy định hiện hành.”

Nguyên nhân là vì tại khu vực núi Cái Hạ, ông Nguyễn Văn Son, giám đốc công ty du lịch Tràng An, đã cho xây dựng cây cầu lên núi Cái Hạ với 2,234 bậc, chiều dài hệ thống bậc là 1,115 mét. Việc công ty này ngang nhiên xây dựng cây cầu dài cả nghìn mét đâm xuyên lõi di sản hỗn hợp Tràng An (Ninh Bình) khiến dư luận bất bình. Hơn nữa, “nguy cơ bị UNESCO cho vào danh sách cảnh báo về bảo tồn đối với di sản này đang rất gần,” Thanh Niên cho hay.

Mặc dù việc xây dựng đã được lập biên bản cấm từ Tháng Tám, 2017, nhưng chủ đầu tư vẫn cố tình xây tiếp mỗi khi đoàn kiểm tra rút. Sai phạm này được một chuyên gia địa chất đánh giá là “xâm hại rất nghiêm trọng đến tính toàn vẹn của di sản” và có thể gây chết người bất cứ lúc nào do đá vôi rất giòn và dễ nứt nẻ, đổ xuống lúc nào không biết.

Báo Thanh Niên cũng cho hay, trước đó, hồi năm 2014, khi đoàn kiểm tra của Bộ Văn Hóa Thể Thao Du Lịch tới di tích quốc gia chùa Sổ, huyện Thanh Oai, Hà Nội, chuyên viên của bộ này chỉ biết thở dài khi hiện trường của chùa như một đống đổ nát sau chiến tranh. Từng đám ngói đổ vỡ chồng lên nhau. Ngói rơi còn làm sập cả một hương án cổ đã vài trăm năm tuổi.

“Hiện trường có nét rất giống ở đình Hương Canh, một di tích quốc gia ở huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc. Thợ trùng tu dỡ ngói theo cách dùng cuốc xẻng cuốc vỡ ngói rồi gạt từ mái xuống,” ông Nguyễn Minh Khang, cán bộ Cục Di Sản, Bộ Văn Hóa Thể Thao Du Lịch, nói.

Nỗi sững sờ đó sau này lặp lại khi đoàn kiểm tra của Sở Văn Hóa Thể Thao Hà Nội tới di tích quốc gia chùa Hương hồi năm 2016. Tại đây, tòa nhà ba tầng “Hương Nghiêm pháp đường” được xây dựng không phép với nhiều trang trí, kiến trúc xa lạ với kiến trúc chùa Việt Nam. Chẳng hạn, để ngăn gian, người ta dùng cửa lửng – hình ảnh thường thấy ở các… quán rượu trong phim Mỹ.

Sơn móng chân tay cho tượng La Hán ở chùa Đậu, Hà Nội. (Hình: Thanh Niên)

Ấy là chưa kể đến nhiều sự việc khác, khi phát hiện thì việc đã rồi. Chẳng hạn, việc sơn phết ở di tích quốc gia chùa Đậu, Hà Nội, đã khiến các bức tượng La Hán tại đây rơi vào tình trạng móng chân móng tay đỏ chót và nước sơn bóng loáng.

Còn ở di tích quốc gia đặc biệt chùa Trăm Gian, đành phải chấp nhận công trình đã bị “cấy” vào, hay sau khi bị sơn thếp, di tích quốc gia đền Gióng, huyện Gia Lâm, Hà Nội, đã không thể phục hồi như cũ vì nếu bóc lớp sơn này đi sẽ làm hỏng mảng chạm tốt nhất, đẹp nhất… “Đấy là xu hướng đĩ thõa hóa tượng,” ông Trần Lâm Biền, một chuyên gia mỹ thuật cổ, ngao ngán nói.

Không chỉ ở miền Bắc, công trình ở suối Khe Thẻ, huyện Mỹ Sơn, tỉnh Quảng Nam, cũng gây kinh ngạc cho giới bảo tồn vào năm 2013. Khi đó, dòng suối thiêng ở ngay vùng lõi của di sản thế giới này đã bị bê tông hóa.

Thế mà ông Nguyễn Công Hường, trưởng Ban Quản Lý Khu Di Tích Mỹ Sơn, cho rằng: “Việc làm kè là cần thiết trong khi chờ đợi các biện pháp xử lý chống nghiêng cho các tháp.” Tuy nhiên, Cục Di Sản cho biết, không hề có văn bản nào cho phép cứng hóa, kè xi măng ở con suối cổ này.

Một di sản UNESCO khác là vịnh Hạ Long cũng bị xâm hại theo cách khác hồi năm 2014. Tại hang Đầu Gỗ, khoảng 150 người tham dự hòa nhạc, đốt 20 bát nến quanh nơi biểu diễn, trên những cái chảo bằng tôn lớn có phản xạ ánh sáng, có thể gây cháy nổ.

Thống kê đến năm 2014, Việt Nam có hơn 40,000 di tích, thắng cảnh, trong đó hơn 3,000 di tích được xếp hạng di tích quốc gia và hơn 7,000 di tích được xếp hạng cấp tỉnh. Song, các vi phạm trên hầu hết đều diễn ra trong thời gian dài, nhưng cơ quan quản lý văn hóa cao nhất là Bộ Văn Hóa Thể Thao Du Lịch lại không biết. “Các sự việc chỉ được biết khi báo chí đưa tin,” ông Tống Trung Tín, ủy viên Hội Đồng Di Sản Quốc Gia, thừa nhận. (Tr.N)

Mời độc giả xem chương trình du lịch “Thành phố tình yêu Venice”(Phần 1)

Bài liên quan

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

  • Ba Gai

    Kế tiếp là bắt buộc toàn dân xử dụng bộ chữ B Hiền thay thế bộ chữ quốc ngữ hiện dụng.

Phó bí thư thành ủy Sài Gòn ‘nhập viện’ trong lúc bị điều tra

Ông Cang đang là tâm điểm trong vụ Công Ty Đầu Tư và Xây Dựng Tân Thuận (100% vốn thuộc Văn Phòng Thành Ủy Sài Gòn) bán khu đất hơn 30 ha tại xã Phước Kiển, huyện Nhà Bè cho Công Ty Quốc Cường Gia Lai.

Cháo ếch Singapore ở Sài Gòn

Từ mấy năm trở lại đây, các hàng quán cháo ếch Singapore xuất hiện ngày một nhiều tại Sài Gòn, thêm vào thực đơn của các nhà hàng, quán tiệm về các món ăn ngon lạ và độc đáo...

Báo Tuổi Trẻ ‘tạm đình chỉ’ nhà báo nghi hiếp dâm cộng tác viên

Mạng xã hội dấy lên sự phẫn nộ quanh nghi án ông Tuấn hiếp dâm một nữ sinh viên báo chí là cộng tác viên của ông Tuấn. Cô này sau đó được cho là “tự tử bất thành và hiện đang nằm bệnh viện.”

Gia Lai: Phó bí thư xã chiếm thác nước, mở khu du lịch trái phép

Đó là khu du lịch sinh thái thác Ia Rsai, ở thôn Tân Lập, nằm ngay sau trụ sở xã Ia Rsai, huyện Krông Pa, cách quốc lộ 25 khoảng 5 cây số.

Luật Sư Phạm Công Út lên tiếng vụ bị khai trừ

Truyền thông Việt Nam hồi Tháng Ba, 2018, đăng cáo buộc của Đoàn Luật Sư Sài Gòn nói Luật Sư Phạm Công Út bị khai trừ vì “nhận 1 tỷ đồng (hơn $43,900) của một khách hàng nhưng không có khả năng thực hiện hợp đồng.”

Công an xã dùng roi điện ‘mời’ dân lên trụ sở, đánh dập não

Gia đình một cư dân ở xã Tân Đông, huyện Tân Châu, đã tố cáo một nhóm công an và dân quân xã này giữa đêm khuya đã “mời” người thân lên trụ sở xã rồi dùng roi điện chích, đánh đến dập não.

Hơn 3 tấn cà phê trộn pin Con Ó làm rúng động dư luận

Tại Việt Nam, lần đầu tiên một vụ dùng pin để nhuộm đen cà phê bột được xác nhận công khai trên mặt báo. Cơ sở này do bà Nguyễn Thị Thanh Loan làm chủ.

Cả triệu cư dân Vũng Tàu dùng nước sinh hoạt từ… trại heo

Nước thải của cả ngàn trại nuôi heo đang xả thẳng ra ao, hồ ở Bà Rịa-Vũng Tàu, kể cả những hồ đang cấp nước sinh hoạt cho hơn một triệu người dân.

Bình Định: Một phụ nữ tự thiêu phản đối cưỡng chế nhà

Cho rằng việc nhà cầm quyền bồi thường để lấy đất không công bằng đối với gia đình mình, một phụ nữ ở phường Đống Đa, thành phố Quy Nhơn đã tẩm xăng lên người tự thiêu.

Việt Nam-Indonesia cam kết giải quyết nạn đánh cá lậu

Việt Nam và Indonesia vừa cam kết hợp tác với nhau để giải quyết nạn đánh cá lậu trên Biển Đông trong khi hai bên đang muốn thúc đẩy gia tăng thương mại song phương.