BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư đảng CSVN, đi “cà nhắc” đến Bắc Kinh hôm Chủ Nhật, 30 Tháng Mười, bắt đầu chuyến “ngoại giao cây tre.”
Guồng máy tuyên truyền của CSVN đưa tin rầm rộ về chuyến thăm Trung Quốc được tổ chức vội vã, cũng như buổi đưa tiễn phái đoàn ông Nguyễn Phú Trọng đi gặp chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, chỉ một tuần lễ sau khi ông Tập ngồi lại nhiệm kỳ thứ ba.
Phái đoàn ông Nguyễn Phú Trọng dẫn đầu đi Bắc Kinh gồm phần lớn giới chức lãnh đạo các ban bệ chóp bu đảng CSVN và đưa tiễn ông là cả chủ tịch nước và thủ tướng.
Hiếm thấy có cuộc công du nào được tổ chức trịnh trọng như thế, trong chế độ độc tài đảng trị tại Việt Nam. Thành phần ông Trọng đưa sang Trung Quốc họp với ông Tập Cận Bình biểu lộ sự quan tâm đặc biệt của chuyến đi.
Khi đến Bắc Kinh, ông Trọng được Lưu Kiến Siêu, trưởng Ban Liên Lạc Đối Ngoại của đảng cộng sản Trung Quốc, ra đón chứ không phải một cấp cao hơn.
Đài truyền hình VTV1 của Việt Nam phổ biến một video clip ngắn Lưu Kiến Siêu ra đón phái đoàn ông Nguyễn Phú Trọng. Trong clip, người ta thấy ông Trọng bước đi cà nhắc, chân phải bước đi trước rồi kéo lê chân trái để đi từ từ, chứng tỏ hậu quả vẫn còn từ khi ông ta bị đột quỵ vào giữa Tháng Tư 2019 ở Rạch Giá, Kiên Giang.
Nhiều viên chức an ninh đứng vòng quanh theo dõi bước chân của ông Trọng cho hiểu người ta chuẩn bị sẵn sàng để đối phó, nếu chẳng may ông ta ngã. Tin ông Trọng bị đột quỵ làm cho việc đi đứng của ông ta khó khăn đến nay vẫn còn bị giấu kín, dù ai cũng biết.
Guồng máy tuyên truyền của Hà Nội cũng như của Bắc Kinh đều ca ngợi ý nghĩa “hết sức quan trọng” của chuyến công du này của ông Trọng, là “thúc đẩy và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Việt Nam – Trung Quốc; củng cố tin cậy chính trị giữa hai đảng (cộng sản), hai nước, góp phần đưa quan hệ song phương bước sang giai đoạn phát triển mới,” theo báo Chính Phủ hôm 30 Tháng Mười.
Tờ Hoàn Cầu Thời Báo ở Bắc Kinh hôm 29 Tháng Mười dẫn lại lời bình luận trên Thông Tấn Xã Việt Nam (TTXVN) nói, chuyến đi Bắc Kinh của ông Trọng “phản ảnh lập trường trước sau như một của Việt Nam đối với Trung Quốc là “ưu tiên hàng đầu” trong chính sách đối ngoại.” Rồi báo này bình luận rằng “Tình hữu nghị song phương đã đạt tầng cao mới của đối tác chiến lược toàn diện. Cuộc gặp mặt lần này giữa lãnh tụ hai nước chắc chắn sẽ làm tình bạn Trung Quốc – Việt Nam thêm bền chặt.”
Hơn chục năm trước, chính tờ Hoàn Cầu Thời Báo này, khi có các căng thẳng tranh chấp biển đảo giữa hai nước đã từng đe dọa là “người Việt Nam hãy nhỏng tai lên mà nghe tiếng đại bác” của quân đội Trung Quốc.
Ông Nguyễn Phú Trọng từng đến Trung Quốc năm lần, từ 1992 đến 2007, trước khi trở thành tổng bí thư đảng CSVN. Khi ông Trọng lên ghế tổng bí thư đầu năm 2011, đến Tháng Mười năm này, ông ta sang Bắc Kinh gặp Tập Cận Bình. Sau đó, ông Trọng lại sang Bắc Kinh vào Tháng Tư 2015 rồi Tháng Giêng 2017.
Sau khi ông Trọng đạt “những thỏa thuận cấp cao” mang tính định hướng quan hệ Việt Nam – Trung Quốc với ông Tập Cận Bình, thì CSVN có những hoạt động dò tìm và khai thác dầu khí trên thềm lục địa, tuy hoàn toàn nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, lại đụng chạm tới cái chủ quyền “Lưỡi bò” ngang ngược của Trung Quốc.
Tháng Sáu 2017, Bắc Kinh cho tướng Phạm Trường Long, phó Quân Ủy Trung Ương Trung Quốc, tới Hà Nội dọa đánh chiếm các vị trí mà CSVN đang chiếm giữ tại Trường Sa, nếu vẫn tiếp tục kế hoạch dầu khí. Hà Nội đã dừng lại. Một số kế hoạch dò tìm dầu khí khác, mấy năm sau, cũng đã bị buộc bỏ ngang và phải đền bù cho công ty ngoại quốc cả tỷ đô la thiệt hại.
Theo báo chí tại Việt Nam, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ đón tiếp ông Nguyễn Phú Trọng ngày Thứ Hai 31 Tháng Mười 2022 tại “Đại lễ đường Nhân dân Bắc Kinh” và “Ngay sau lễ đón, Tổng Bí thư hai nước sẽ tiến hành hội đàm cấp cao và chứng kiến lễ ký kết nhiều văn kiện quan trọng”, trang mạng “chinhphu.vn” đưa tin.
Cuối năm ngoái, khi họp “Hội nghị đối ngoại toàn quốc” ông Nguyễn Phú Trọng lần đầu tiên diễn tả chính sách đối ngoại của CSVN là “ngoại giao cây tre.”
Tờ Tuổi Trẻ hôm 14 Tháng Mười Hai, 2021 dẫn lại lời ông ta giải thích: “Cây tre Việt Nam gốc thì vững chắc, cành thì uyển chuyển, mềm dẻo nhưng rất kiên cường…”
Giới bình luận chính trị thường dùng nhóm từ “đu dây” để chỉ chính sách ngoại giao của CSVN, giữa hai trung tâm quyền lực dẫn đầu thế giới cả về chính trị, kinh tế và quân sự Bắc Kinh và Washington. Chính sách này tốt cho CSVN thời gian qua, nhưng sẽ ngày càng bị áp lực “chọn phe” nhiều hơn trong thời gian tới, theo một số nhà phân tích.
Theo nhận định của ông Lê Minh Nguyên, chủ tịch Đảng Tân Đại Việt, việc Tập Cận Bình mời ông Trọng tới Bắc Kinh là “phù hợp với đường lối mới là chương trình ‘Vành đai con đường’ sẽ thu hẹp lại cho những quốc gia lân cận ven biên của Trung Quốc, tức những quốc gia ngày xưa được gọi là chư hầu.”
Còn về phía ông Nguyễn Phú Trọng thì chuyến đi này, theo ông Lê Minh Nguyên, là “Thứ nhất để chứng tỏ rằng Việt Nam vẫn sát cánh với Trung Quốc, thứ hai là CSVN cho rằng Trung Quốc đang đi lên và phương Tây đang đi xuống, Trung Quốc đang tiếp tục phát triển và Việt Nam không thể chống Trung Quốc được, thứ ba là vấn đề kinh tế, hiện giờ kinh tế Việt Nam đang lệ thuộc Trung Quốc nên rất cần dựa vào Trung Quốc để phát triển.”
Hôm 12 Tháng Mười, khi quay trở lại Việt Nam trong vai trò phụ tá ngoại trưởng Mỹ, ông Daniel Kritenbrink, từng là đại sứ Mỹ tại Hà Nội, nói trong cuộc họp báo là “quan hệ đối tác toàn diện của Việt Nam và Hoa Kỳ đang phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ.” (TN) [kn]
