HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Đã quá tuổi nghỉ hưu từ lâu lại từng bị đột quỵ, liệu Nguyễn Phú Trọng sẽ về vườn trước đại hội đảng dự trù sẽ diễn ra đầu năm 2026?
Ông Zachary Abuza, chuyên viên về các vấn đề Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, viết trên báo Nhật Nikkei hôm Thứ Sáu, 15 Tháng Bảy vừa qua là ông Trọng “dự trù về vườn trước đại hội đảng kỳ thứ 14 sẽ diễn ra đầu năm 2026.”
Ông Abuza là giáo sư tại National War College, một phân khoa thuộc Đại Học Quốc Phòng Quốc Gia (National Defense University) tại thủ đô Washington. Ông là chuyên viên về các vấn đề Đông Nam Á, đã viết nhiều bài phân tích thời sự chính trị quân sự khu vực này trên các tạp chí nổi tiếng quốc tế.
Trong bài phân tích vừa kể, ông Abuza mổ xẻ tình hình Việt Nam với các rối rắm trong nội bộ đảng CSVN, nạn tham nhũng khủng khiếp và thiếu kế hoạch, đang kềm giữ sự phát triển của đất nước. Hiện vẫn chưa biết ai sẽ là người thay thế ông Nguyễn Phú Trọng.
Ông Trọng 78 tuổi, đã được châm chước tuổi hưu đã hai lần để ngồi lại ghế tổng bí thư tại đại hội đảng kỳ thứ 13 đầu năm ngoái.
Theo điều lệ đảng CSVN, tới 65 tuổi thì đảng viên nắm các chức vụ trong đảng và guồng máy công quyền phải nghỉ hưu. Tuy nhiên ở vị trí chóp bu của đảng thì lại được châm chước để ngồi lại theo sự “đề nghị” của Bộ Chính Trị. Nhờ vậy, ông Trọng đã làm tổng bí thư đảng CSVN nhiệm kỳ thứ ba dù ông ta tự biết vừa quá tuổi, lại từng bị đột quỵ nên đi đứng khó khăn.
Để có thể trở thành tổng bí thư đảng, phải là ủy viên Bộ Chính Trị hai nhiệm kỳ cho nên chỉ có sáu trong 18 thành viên của Bộ Chính Trị CSVN hiện nay đủ điều kiện. Theo ông Abuza, trong số đó, chỉ có ba người có thể được coi là đủ tư cách tranh giành. Theo đó “ai là người được bầu sẽ báo hiệu chiều hướng CSVN đi theo những năm sau đó.”
Theo nhận xét của tác giả bài phân tích trên Nikkei, ông thủ tướng vốn là một tướng công an Phạm Minh Chính chẳng có kinh nghiệm gì về kinh tế, lại cũng chưa từng là phó thủ tướng, nhưng lại được ông Trọng “cơ cấu” vào cái ghế hiện tại.
“Cái chính phủ của ông ta cảm thấy bất an, quá bận tâm về các cuộc cách mạng màu, bằng chứng nghe thấy qua nhiều lần phát biểu của ông ta và cả cái vụ lỡ lời bị ghi âm ở khách sạn tại Washington khi ông ta đến đây dự thượng đỉnh Mỹ-ASEAN Tháng Năm vừa qua.”
Ông ta ưu tiên củng cố giữ ghế thay vì ưu tiên giải quyết các thách đố kinh tế phức tạp. Đấu đá chính trị nội bộ và các cuộc điều tra tham nhũng có tính phân hóa hàng ngũ đảng đang làm tê liệt hoạch định chính sách.
Theo ông Abuza, “Ông Chính có vẻ không tin cậy gì các thành viên chính phủ của ông ta trong khi ngược lại, họ cũng chẳng tin ông ta.”
Trong khi Việt Nam cần chính sách, kế hoạch để tiến lên thì cái chính phủ của ông ta như thế, không có dấu hiệu gì sắp có một sự cải cách cần thiết, xuất hiện ở chân trời. Có vẻ ông Azuza ám chỉ nhiều phần ông Phạm Minh Chính khó lòng nắm được cái ghế tổng bí thư khi ông Nguyễn Phú Trọng về vườn.
Khi trung ương đảng CSVN họp hồi Tháng Năm vừa qua, nhiều nhà phân tích thời sự quốc tế đã từng đặt dấu hỏi là ai sẽ là người thay thế ông tổng bí thư quá tuổi và bệnh tật này. Không ai thấy một nhân vật nổi bật nào trong Bộ Chính Trị vượt lên trên các đối thủ khác để thay ông Trọng.
Mà chắc gì ông Trọng chịu buông ghế sớm hơn 2026? (TN) [kn]
