HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Người bình thường chỉ nhìn thấy ông Tổng Bí Thư Đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng đánh tham nhũng “bất kể người đó là ai” và “không có vùng cấm.”
Nhưng ông Zachary Abuza, giáo sư tại trường National War College (Học Viện An Ninh Quốc Phòng, đào tạo lãnh đạo quân sự chính trị tương lai) ở thủ đô Washington, Hoa Kỳ, chuyên nghiên cứu về khu vực Đông Nam Á, thì nhìn thấy vấn đề không chỉ giản dị như guồng máy tuyên truyền ầm ỹ.
Trên trang mạng Anh ngữ RFA ngày 4 Tháng Mười Hai, ông Abuza phân tích những vụ bắt giam gần đây một số đảng viên có chức vụ cao trong hệ thống đảng và nhà nước CSVN để thấy rằng, đánh tham nhũng cũng là một đòn phép mà ông Nguyễn Phú Trọng dùng để chặt dần vây cánh của những kẻ ông muốn loại trừ sau này, trường hợp ông ta không còn ngồi trên ghế tổng bí thư nữa.
Nạn nhân mới nhất là Nguyễn Văn Trịnh, trợ lý của ông Phó Thủ Tướng Vũ Đức Đam, bị bắt ngày 30 Tháng Mười Một, với cáo buộc “lợi dụng vị trí công tác can thiệp, tác động các đơn vị, cá nhân có trách nhiệm tại Bộ Y Tế để công ty Việt Á được cấp số đăng ký lưu hành kít xét nghiệm COVID-19 trái quy định pháp luật, giúp công ty Việt Á tiêu thụ sản phẩm kít xét nghiệm COVID-19.”
Báo chí tại Việt Nam khi loan tin này chỉ thấy nêu tên Nguyễn Văn Trịnh là “trợ lý” của một ông phó Thủ tướng nhưng không thấy cho biết trợ lý ông phó thủ tướng nào, cũng không thấy đưa hình của ông Trịnh như những vụ bắt giữ đảng viên tham nhũng khác. Chế độ Hà Nội có tới bốn ông phó thủ tướng phụ trách một số lãnh vực khác nhau.
Trước khi bắt Nguyễn Văn Trịnh, một ông “trợ lý” khác của ông Phó Thủ Tướng Phạm Bình Minh tên Nguyễn Quang Linh, bị bắt cuối Tháng Chín vì “nhận hối lộ” liên quan đến các “chuyến bay giải cứu” đưa người Việt Nam về nước khi đại dịch COVID-19 đang ở những tháng kinh hoàng từ Âu Mỹ sang Á Châu trong khi Việt Nam thì dịch chưa ập tới.
Khi đại dịch đang khủng khiếp trong năm 2020, ông Vũ Đức Đam được cử chỉ huy toàn thể kế hoạch đối phó COVID-19. Dịch dần dần được đối phó và ông Đam coi như người hùng. Nhưng khi có đại hội đảng đầu năm 2021 diễn trò bầu bán chia ghế lại mỗi 5 năm một lần, người ta ngạc nhiên không thấy ông Đam được cho vào Bộ Chính Trị, trong khi người đầy tai tiếng và bất tài như Trần Tuấn Anh lại được vào.
Rồi khi vụ Việt Á bùng nổ lớn, gần 100 đảng viên gồm cả Bộ Trưởng Y Tế Nguyễn Thanh Long, Chủ Tịch UBND Hà Nội Chu Ngọc Anh, cùng các quan chức thấp hơn bị đẩy vào lò. Cuộc điều tra thấy Tổng Giám Đốc Việt Á Phan Quốc Việt, đã kiếm lời $172 triệu và đã hối lộ từ trên xuống dưới hết $34 triệu nhờ bán độc quyền kít xét nghiệm dỏm với giá cắt cổ.
Những chuyến bay “giải cứu” đầy tai tiếng
Bộ Ngoại Giao CSVN phụ trách tổ chức các chuyến bay đưa công dân đang làm việc tại nhiều nơi trên thế giới về nước để tránh dịch COVID-19. Khoảng 70,000 người được đưa về với giá vé máy bay thấy nói từ khoảng $4,000 đến $10,000, trong khi giá vé thật sự chỉ khoảng $1,800 đến $1,900. Số tiền sai biệt được các quan chức đảng viên không riêng gì tại Bộ Ngoại Giao mà cả những cơ quan khác cũng dây phần chia nhau.
Sau khi bắt Cục Trưởng Cục Lãnh Sự Nguyễn Thị Hương Lan, rồi Thứ Trưởng Ngoại Giao Tô Anh Dũng, gần đây thì bắt Nguyễn Quang Linh, trợ lý của ông Phó Thủ Tướng Phạm Bình Minh (trước đó là bộ trưởng Ngoại Giao).
Phạm Bình Minh được đôn lên ghế phó thủ tướng và đồng thời cũng vào được Bộ Chính Trị. Ông này là một trong sáu người, trên nguyên tắc, đủ điều kiện để chạy đua vào ghế tổng bí thư khi Nguyễn Phú Trọng nghỉ hưu.
Theo nhận định của ông Abuza, rất khó lòng Phạm Bình Minh lên được cái ghế chóp bu đảng. May ra có thể lên được cái ghế chủ tịch nước, cái ghế nhiều tính lễ nghi và ngoại giao hơn quyền hành thực tế.
Ngoài Phạm Bình Minh, còn năm ủy viên Bộ Chính Trị đủ điều kiện tranh ghế tổng bí thư là Nguyễn Xuân Phúc, hiện là chủ tịch nước; Phạm Minh Chính, thủ tướng; Vương Đình Huệ, chủ tịch Quốc Hội; Tô Lâm, bộ trưởng Công An; và Trương Thị Mai, trưởng Ban Tổ Chức Trung Ương Đảng.
Tô Lâm thì tai tiếng với miếng “thịt bò dát vàng,” Nguyễn Xuân Phúc từng bị dư luận cáo buộc tham nhũng lâu nay, Trương Thị Mai thì chẳng có gì xuất sắc. Khi không đánh thẳng vào Phạm Bình Minh mà chặt tay chân của ông ta thì cũng coi như dằn mặt vì nếu chơi một loạt quá bạo sẽ gây nhiều náo loạn trong đảng.
Như vậy, theo ông Abuza, chỉ còn hai người là Phạm Minh Chính và Vương Đình Huệ là có vẻ có cơ hội được Nguyễn Phú Trọng chọn cho kế vị. (TN) [kn]
