HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Rau quả, ngành xuất cảng “bùng nổ” trong thời gian qua của Việt Nam đang gặp khó khăn trong năm 2025 khi thị trường chính Trung Quốc lại cho kiểm tra chặt chẽ việc xuất cảng sầu riêng.
Báo VNExpress hôm 23 Tháng Hai dẫn tin từ Hiệp Hội Rau Quả Việt Nam cho biết tổng giá trị xuất cảng rau quả của Việt Nam ước tính đạt $677 triệu, giảm 17% so với cùng kỳ năm ngoái.
Đặc biệt, sầu riêng – loại trái cây chủ lực, chiếm gần một nửa giá trị xuất cảng toàn ngành tính đến giữa Tháng Hai, chỉ đạt 3,500 tấn, giảm 80% so với cùng kỳ năm 2024.
Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do các thị trường nhập cảng siết chặt quy định kiểm dịch và an toàn thực phẩm. Trong đó, Trung Quốc, thị trường tiêu thụ lớn nhất đã áp dụng chính sách kiểm tra 100% lô hàng sầu riêng nhập cảng từ Việt Nam.
Chưa hết, Trung Quốc còn yêu cầu các lô hàng hàng phải có giấy kiểm định chứng minh không chứa chất vàng O, một hợp chất có nguy cơ gây ung thư.
Điều này khiến quy trình thông quan kéo dài, làm gia tăng nguy cơ hư hỏng hàng hóa, buộc nhiều doanh nghiệp phải quay đầu đưa hàng về tiêu thụ nội địa.
Trục trặc trong xuất cảng sầu riêng đã khiến giá loại trái cây “vua” này lao dốc ngay thời điểm trái vụ khiến giá chỉ bằng lúc chính vụ với mức mua xô tại vườn khoảng 50,000-65,000 đồng ($1.9 tới $2.5)/kg tùy loại.
Ông Đặng Phúc Nguyên, tổng thư ký Hiệp Hội Rau Quả Việt Nam, thừa nhận cho biết việc kiểm tra 100% lô hàng và yêu cầu “Giấy kiểm định chất vàng O” khiến xuất cảng sầu riêng sang Trung Quốc bị đình trệ, nhiều doanh nghiệp tạm ngưng để chuẩn bị thủ tục đầy đủ.
Không chỉ Trung Quốc, các thị trường khác như Đài Loan, EU, Mỹ… cũng gia tăng rào cản, gia hạn lệnh kiểm tra các lô hàng sầu riêng nhập cảng từ Việt Nam sau khi phát hiện một số lô hàng không đạt tiêu chuẩn vào Tháng Tám năm ngoái.
Do nắm bắt thông tin trễ, nhiều doanh nghiệp xuất cảng đã mua sầu riêng và mang đến cửa khẩu trong khi chưa có giấy tờ kiểm nghiệm vàng O, thậm chí là chưa kiểm soát vàng O nên bị thiệt hại nặng nề bởi một container có giá 2-3 tỷ đồng ($78,520 tới $117,780).
Trước những khó khăn trên, doanh nghiệp xuất cảng Việt Nam buộc phải chủ động giảm lượng hàng xuất cảng trong Tháng Giêng để hoàn thiện các thủ tục đáp ứng yêu cầu mới.
Để phục hồi xuất cảng, Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam cho biết chung chung đang “tích cực đàm phán nhằm tháo gỡ rào cản kỹ thuật, mở rộng thị trường tiêu thụ, bảo đảm sự phát triển bền vững cho ngành xuất cảng rau quả.” (Tr.N) [kn]
