QUẢNG NGÃI, Việt Nam (NV) – Khói bụi, tiếng ồn từ các lò sấy cà phê lậu xây xen giữa khu dân cư ở xã Ngọk Réo, tỉnh Quảng Ngãi, gây khốn đốn, bệnh tật nhiều năm qua cho người dân nhưng giới chức địa phương “bó tay” không thể xử lý.
Báo Tuổi Trẻ hôm 22 Tháng Mười Hai, dẫn lời người dân ở xã Ngọk Réo cho biết từ năm 2012, công ty Tiến Hưng Thành đầu tư khu thu mua, xay xát và sấy cà phê tại thôn 7.
Đến năm 2023, công ty này giải thể, toàn bộ hạ tầng kho, xưởng và bốn lò sấy nông sản được chuyển giao cho ông Nguyễn Tiến Trọng tiếp tục kinh doanh.
Sau đó, ông Trọng tiếp tục xây dựng thêm 12 lò sấy mới trên diện tích khoảng 3,000 mét vuông, sát khu dân cư.
Anh Lương Minh Vũ, người dân sống gần khu lò sấy, cho biết do nhiều năm qua phải chịu cảnh khói bụi mù mịt, mùi khét nồng nặc khi lò sấy hoạt động dày đặc bủa vây cả ngày lẫn đêm nên gia đình anh cả bốn người đều mắc các bệnh liên quan đến đường hô hấp, mắt và họng.
“Chúng tôi không khác gì chuột bị hun khói. Mùa cà phê đến là cửa đóng kín mít vẫn không chịu nổi. Trẻ con, người lớn đều ho, cay mắt, rát cổ. Tôi không dám khẳng định bệnh tật hoàn toàn do lò sấy, nhưng khói bụi dày đặc, cả nhà đều bệnh thì rất khó nói là không liên quan,” anh Vũ bất bình nói.
Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, khói bụi còn gây thiệt hại trực tiếp cho việc sản xuất nông nghiệp ở địa phương.
Ông Huỳnh Văn Kỷ ở thôn 7 cho biết, gia đình ông có hơn 1 hécta cà phê. Trước đây, mỗi năm thu hoạch gần 30 tấn quả. Năm nay chỉ thu được khoảng 7 tấn, giảm hơn 20 tấn so với trước.
Trước phản ứng gay gắt của người dân, hồi Tháng Mười Một, 2024, chính quyền xã Ngọk Réo tổ chức kiểm tra và xác định cơ sở sấy cà phê của ông Nguyễn Tiến Trọng vi phạm nhiều quy định về sử dụng đất, môi trường, và sau đó ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính, yêu cầu tạm dừng hoạt động, khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, theo người dân, hồi Tháng Mười vừa qua, các lò sấy hoạt động trở lại với tần suất cao hơn trong mùa cà phê.
Trước tình trạng tái diễn, để xoa dịu công luận, ủy ban xã Ngọk Réo ra văn bản yêu cầu ông Trọng tạm dừng hoạt động sấy cà phê kể từ ngày 5 Tháng Mười Hai cho đến khi hoàn tất các thủ tục về đất đai, xây dựng và môi trường.
Thế nhưng, hôm 21 Tháng Mười Hai vừa qua, người dân khu vực quay video, ghi lại cảnh lò sấy vẫn hoạt động liên tục ngày đêm, phát tán khói bụi, tiếng ồn, mùi khét ra khu dân cư.
Xác nhận với báo Tuổi Trẻ hôm 22 Tháng Mười Hai, ông A Tuân, bí thư đảng ủy xã Ngọk Réo, cho biết ở xã hiện có bảy cơ sở thu mua, sấy, xay xát cà phê hoạt động tự phát, không bảo đảm các quy định về đất đai và môi trường. Trong đó, cơ sở của ông Nguyễn Tiến Trọng là “điểm nóng,” gây bất bình kéo dài nhiều năm qua. Dù bị xử phạt nhưng hiện các lò sấy vẫn hoạt động, bất chấp yêu cầu tạm dừng của chính quyền địa phương.
Trong khi đó, trả lời báo đài, ông Đặng Ngọc Tiến, chủ tịch xã Ngọk Réo, chỉ nói chung chung cho qua chuyện: “Về lâu dài, xã sẽ đề xuất tỉnh quy hoạch hai cụm công nghiệp nhỏ, di dời các lò sấy vào sản xuất tập trung, thu hút doanh nghiệp đầu tư và tránh ảnh hưởng đời sống người dân.”
Không riêng ở Quảng Ngãi, tại nhiều xã ở tỉnh Lâm Đồng tình trạng các lò sấy cà phê lậu mọc ngay trong khu dân cư cũng đang diễn ra như chốn không người. Việc sản xuất theo mùa vụ, hoạt động bất kể ngày đêm khiến môi trường bị ô nhiễm, đời sống người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Khi cơ quan hữu trách kiểm tra, nhiều chủ cơ sở chỉ tạm ngưng một thời gian rồi tiếp tục hoạt động như “bắt cóc bỏ dĩa.” (Tr.N) [dt]
