SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Từ năm ngoái đến nay, Sài Gòn đã phát hiện 178 vụ vi phạm về thuốc tân dược, 38 vụ liên quan thực phẩm bổ sung, bắt giữ hàng trăm ngàn sản phẩm và xử phạt hàng tỷ đồng.
Thông tin trên được ông Nguyễn Quang Huy, phó chi cục trưởng Quản Lý Thị Trường TP.HCM, nói tại hội thảo về “Ngăn chặn thuốc giả” tổ chức hôm 26 Tháng Năm tại Sài Gòn.
Báo VNExpress hôm 27 Tháng Năm dẫn phúc trình cho hay, riêng năm 2024 và năm tháng đầu năm 2025, lực lượng hữu trách đã thu giữ hơn 262,000 sản phẩm thuốc tân dược vi phạm, trị giá hơn 15.4 tỷ đồng ($594,132). Trong đó, có bốn vụ “có dấu hiệu tội phạm” đã được chuyển cho cơ quan điều tra.
Ngoài ra, lực lượng hữu trách kiểm tra bốn vụ liên quan thuốc, thu giữ hơn 35,000 hộp, trị giá gần 15 tỷ đồng ($578,700).
Ở mảng thực phẩm bổ sung, sau 38 vụ phát hiện sai phạm, nhà chức trách đã tạm giữ hơn 18,000 sản phẩm, tổng trị giá hơn 835 triệu đồng ($32,000). Các con số này tăng so với các năm trước.
Ông Huy cho biết các vi phạm phổ biến gồm buôn bán hàng lậu, không rõ nguồn gốc, không niêm yết giá, giả mạo nhãn hiệu…
Bà Nguyễn Thị Trúc Vân, phó Phòng Kế Hoạch Tổng Hợp, Viện Kiểm Nghiệm Thuốc TP.HCM, cho rằng số lượng thuốc giả bị phát hiện cũng đang tăng nhanh.
Cụ thể, hồi năm 2022 viện chỉ phát hiện năm mẫu nhưng sang năm 2023 là 12 và đến 2024 thì tăng vọt lên 40, trong đó 25 mẫu không chứa dược chất và 15 mẫu thuốc Đông y có dược liệu bị pha trộn tân dược.
“Mỗi năm, Viện Kiểm Nghiệm Thuốc TP.HCM đều ghi nhận các trường hợp thuốc không đạt tiêu chuẩn phẩm chất, tức không đáp ứng tiêu chuẩn đã ghi danh với cơ quan quản lý nhà nước. Nguồn cung cấp mẫu kiểm nghiệm đến từ nhiều kênh như cơ quan công an, trung tâm kiểm nghiệm tuyến tỉnh, bệnh viện và cả người dân,” bà Vân cho biết.
Trong phạm vi cả nước Việt Nam, hồi năm 2023, lực lượng hữu trách phát hiện hơn 160 vụ sản xuất, buôn bán thuốc giả xử lý nhiều nghi can. Sang năm 2024, có 27 loại thuốc bị đình chỉ lưu hành do không đạt phẩm chất, trong đó tám loại xác định là thuốc giả…
Lãnh đạo Chi Cục Quản Lý Thị Trường TP.HCM nhận định, nhiều vụ vi phạm sử dụng thủ đoạn hợp thức hóa bằng danh nghĩa “hàng xách tay” để tiêu thụ thuốc, thực phẩm bổ sung không rõ nguồn gốc, phẩm chất.
Song, một chiêu trò nguy hiểm là trộn thuốc thật với thuốc giả khi bán ra, nhằm tạo lòng tin cho người mua và qua mặt lực lượng kiểm tra.
Một số trường hợp tự đặt tên thuốc, công ty sản xuất “ảo” ở Malaysia, Singapore… sau đó lên mạng xã hội quảng cáo là “hàng xách tay,” giới thiệu dưới danh nghĩa nhân viên hoặc dược sĩ của công ty dược.
Ngoài ra, còn có tình trạng ghi nhãn không đúng. Nhiều sản phẩm dù được quảng cáo là “sữa” hoặc “thuốc,” nhưng thực chất tên gọi theo công bố và ghi nhãn sản phẩm lại là “thực phẩm bảo vệ sức khỏe,” “thực phẩm bổ sung,” “sản phẩm dinh dưỡng công thức” hoặc “thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt.” Việc này gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng trong việc lựa chọn sản phẩm để sử dụng.
Bên cạnh các yếu tố trên, nhiều lỗ hổng pháp luật còn tồn tại khiến thuốc, thực phẩm bổ sung giả bán tràn lan.
Trong một cuộc họp hồi cuối Tháng Tư vừa qua, bà Trần Việt Nga, cục trưởng Cục An Toàn Thực Phẩm thuộc Bộ Y Tế, thừa nhận rằng có một số quy định pháp luật “chưa thực sự chặt chẽ, tạo kẽ hở cho các đối tượng lợi dụng.”
Trong khi đó, cơ chế hậu kiểm còn chồng chéo giữa các bộ ngành và địa phương, dẫn đến sự buông lỏng trong kiểm soát phẩm chất… (Tr.N) [qd]
