HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Đang có những đồn đoán ở Hà Nội là Tổng Thống Nga Vladimir Putin có thể thăm Việt Nam trong năm nay sau Tổng Thống Mỹ Joe Biden.
Nhà báo, nhà phân tích thời sự chính trị Ian Storey viết như vậy trên chuyên trang Fulcrum của viện nghiên cứu ISEAS-Yusof Ishak Institute tại Singapore ngày 14 Tháng Tám. Theo Storey, nếu chuyện đó xảy ra, sẽ là điều đáng để ý khi thêm vào đó cả quan hệ giữa Hà Nội và Washington.
Ngày 22 Tháng Năm, 2023, báo Nga Sputnik đăng bản tin ngắn chỉ vẻn vẹn có hai câu nhưng rồi mọi thứ chìm nghỉm không ai để ý giữa những rối ren của tình hình thế giới, đặc biệt cuộc chiến tranh tại Ukraine mà Nga là thủ phạm.
“Việt Nam chờ đợi chuyến thăm của lãnh đạo Nga, Thủ Tướng Việt Nam Phạm Minh Chính cho biết. ‘Ngoài chuyến thăm của ngài, chúng tôi cũng đang tích cực chuẩn bị cho chuyến thăm sắp tới của lãnh đạo nước Nga,’ thủ tướng Việt Nam phát biểu trong cuộc họp với Phó Chủ Tịch Hội Đồng An Ninh Dmitry Medvedev tại Hà Nội.”
Bản tin của Sputnik viết như trên khi ông Medvedev thăm Việt Nam.
Nhà phân tích Storey không đề cập tới bản tin đó mà ông chỉ dựa vào những thông tin của riêng ông để viết bài phân tích mà ông chỉ gọi là “tin đồn.”
Tuần trước, Tổng Thống Mỹ Joe Biden loan báo ông sắp đi thăm Việt Nam vì nước này muốn nâng cấp mối quan hệ với Hoa Kỳ. Ông không cho biết khi nào sẽ đi nhưng nhiều phần sẽ diễn ra vào dịp ông đi dự Hội Nghị G20 ở New Delhi hai ngày 9 và 10 Tháng Chín. Báo chí Mỹ nói rằng ông không tham dự cuộc họp thượng đỉnh ASEAN và các đối tác ở Jakarta vào các ngày 4 đến 7 Tháng Chín trước đó.
Theo Storey, việc các lãnh tụ Hà Nội tiếp đón Biden là dấu hiệu quan trọng cho thấy Washington muốn củng cố mối quan hệ với Việt Nam. Nhưng nếu như tin đồn đại là đúng rằng Tổng Thống Nga Vladimir Putin cũng muốn thăm Việt Nam trước cuối năm nay, thì chuyến thăm của cả Biden và Putin cho thấy Hà Nội vẫn theo chính sách đối ngoại cân bằng.
Tuy nhiên, khi cuộc chiến tàn khốc giữa Nga và Ukraine vẫn tiếp diễn, Hà Nội sẽ phải cân nhắc về chiều hướng mà chuyến thăm của Putin sẽ bày ra trước mặt thế giới, đặc biệt là Tây phương. Nếu lãnh tụ Nga thật sự sẽ đến Việt Nam, chuyến đi có nhiều ý nghĩa. Sau khi Nga xua quân vào Ukraine, công du thế giới không phải nằm hàng đầu trong lịch hoạt động của Putin.
Sau khi xua quân vào Ukraine Tháng Hai, 2022, Putin chỉ tới hai nước thuộc cựu Liên Xô và Iran. Cuối tháng này dự tính tới Thổ Nhĩ Kỳ. Ngoài chuyện phải theo dõi sát cuộc chiến, Putin khi ra nước ngoài còn phải cân nhắc vì Tòa Án Hình Sự Quốc Tế (ICC) đã phát lệnh truy nã quốc tế đối với ông ta từ Tháng Ba vừa qua.
Như vậy, Putin chỉ có thể đến những nước không phải là thành viên của ICC như Việt Nam, Trung Quốc, Iran… Và cũng vì vậy, ông ta không đi Nam Phi dự hội nghị các nước trong tổ chức BRICS cuối tháng này vì Nam Phi là thành viên ICC. Nhiều phần Putin cũng không dự Hội Nghị G20 ở New Delhi hoặc ASEAN hay thượng đỉnh APEC. Nhiều thành viên G20 không những đả kích Nga xâm lăng mà còn viện trợ võ khí và tài chính giúp Ukraine.
Cũng như Tổng Thống Biden, nhiều phần Tổng Thống Putin khi thăm Việt Nam sẽ phải vào dịp trước hoặc sau một hội nghị đa quốc gia quốc tế. CSVN sẽ phải cân nhắc là có nên hy sinh lợi ích quốc gia để tiếp đón Putin hay không vì Hà Nội sẽ không có mùi vị thơm tho với Washington hay Liên Âu nếu họ trải thảm đỏ đón Putin.
Theo Storey, giả sử Putin đến Việt Nam thì nhiều phần vào dịp ông ta dự hội nghị thượng đỉnh Vành Đai và Con Đường BRI (Belt and Road Initiative) ở Trung Quốc vào Tháng Mười. Chuyện này có thể xảy ra khi Putin muốn chứng tỏ cái lệnh cấm vận của Mỹ và Liên Âu thất bại vì Nga vẫn không bị cô lập.
Storey dẫn nhận xét của một số người hiểu biết ngoại giao ở Hà Nội đặt nghi vấn về việc các lãnh tụ CSVN có nên tiếp rước Putin vào lúc này khi gia tăng căng thẳng giữa Nga với khối Tây phương.
Dĩ nhiên Nga là đồng minh cố cựu của CSVN. Không có võ khí và viện trợ dồi dào của Liên Xô thì CSVN không chiếm được miền Nam. Liên Xô cũng là một trong số ít ỏi đồng minh hậu thuẫn cho CSVN xua quân đánh Pol Pot thời thập niên 1980. Hơn nữa, Putin được coi như người đã tái thúc đẩy mối quan hệ với Việt Nam khi ông ta lên nắm quyền ở Nga năm 2000. Trong 11 chuyến công du nước ngoài, Putin đã đến Việt Nam năm lần.
Hơn hai chục năm qua, nhiều đời lãnh đạo CSVN đã thay nhau đến Moscow tiến hành các thỏa hiệp kinh tế và quân sự. Tình nghĩa sâu đậm thì như thế nhưng bây giờ, các lãnh đạo CSVN phải nhìn vào thực tế để cân nhắc.
Khi Nga xâm lăng Ukraine, nhiều hơn một lần CSVN đã tuyên bố không đứng về bên nào, tuy bỏ phiếu trắng không lên án Nga tại Liên Hiệp Quốc.
Giao thương giữa CSVN với Nga chỉ rất nhỏ so với khối lượng mậu dịch giữa CSVN với Mỹ và Liên Âu. Đặt lên bàn cân như thế, trải thảm đỏ đón Putin sẽ không làm cả Washington và Bruxels vui vẻ.
Khi Ngoại Trưởng Nga Sergey Lavrov đến Hà Nội vào Tháng Bảy, 2022, Ngoại Trưởng Mỹ Antony Blinken dự trù đến ngay sau đó nhưng đã đột ngột hủy chuyến đi. Ông chỉ đến Hà Nội vào Tháng Tư năm nay.
Cựu tổng thống và cựu Thủ Tướng Nga Dmitry Medvedev đến Hà Nội Tháng Năm vừa qua. Báo chí tại Việt Nam chỉ được lệnh đưa tin sau khi ông ta đã đi khỏi, một chỉ dấu tế nhị.
Theo Storey, rất có thể Tổng Thống Mỹ Biden không nhận lời đến thăm Việt Nam nếu chuyến thăm Việt Nam của Putin được sắp đặt ngay sau đó. Nhiều phần Putin chỉ có cơ hội chụp hình kỷ niệm với Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào Tháng Mười, 2023. (TN) [kn]
