HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hai chuyên viên phân tích dữ liệu cho rằng Trung Quốc không xây dựng thêm phi đạo tại đảo Tri Tôn thuộc quần đảo Hoàng Sa.
Ngày 15 Tháng Tám vừa qua, tạp chí The War Zone dựa trên các hình ảnh vệ tinh do Planet Labs cung cấp, giải thích rằng Trung Quốc đang xây dựng phi đạo trên đảo Tri Tôn, đảo cực Nam của quần đảo Hoàng Sa hiện đang bị Trung Quốc chiếm giữ nhưng Việt Nam vẫn tuyên bố chủ quyền.
Nếu điều này là đúng sự thật, một số nhà phân tích tình hình khu vực cho rằng nó sẽ ảnh hưởng đến an nguy của Việt Nam hơn, vì hai nước vẫn có những tranh chấp chủ quyền biển đảo và tài nguyên dầu khí mà chiến tranh không phải không thể xảy ra.
Năm 2014, quan hệ Việt Nam – Trung Quốc xuống rất thấp khi Bắc Kinh đưa giàn khoan nước sâu HD 981 tới phía nam đảo Tri Tôn khoan tìm dầu khí.
Hành động vừa kể dẫn tới cuộc đối đầu kéo dài ba tháng giữa lực lượng Cảnh Sát Biển, Kiểm Ngư của Việt Nam đối diện với lực lượng Hải Cảnh, Hải Giám của Trung Quốc to lớn, đông đảo gấp bội. Cuộc đối đầu chỉ chấm dứt khi Trung Quốc kéo giàn khoan HD 981 về nước. Một số cơ sở kỹ nghệ của Trung Quốc đầu tư sản xuất tại Sài Gòn và Bình Dương đã bị dân chúng phẫn nộ đốt phá.
Tin tức Trung Quốc xây dựng phi đạo ở đảo Tri Tôn đưa ra hai ngày trước khi Phó Thủ Tướng CSVN Trần Lưu Quang gặp Ngoại Trưởng Trung Quốc Vương Nghị ở Vân Nam, nghe người đại diện Bắc Kinh lập lại những lời dụ dỗ đường mật “nắm tay nhau duy trì lý tưởng Cộng sản, đóng góp bảo vệ hòa bình ổn định ở khu vực” và “chống lại các thế lực thù địch bên ngoài can thiệp…” theo tường thuật của báo South China Morning Post.
Theo tạp chí The War Zone, cái có vẻ là phi đạo hiện mới chỉ ở giai đoạn khởi sự nhưng nó tiến bộ nhanh chóng chỉ sau một thời gian ngắn, tức từ giữa Tháng Bảy đến nay. Chiều dài của nó chỉ khoảng 2,000 feet (600 mét) và bề ngang khoản 45 feet (gần 14 mét) hiển nhiên là rất ngắn.
Nếu là phi đạo chỉ có thể dùng cho những loại phi cơ rất nhỏ chỉ cần đường băng ngắn, hoặc các loại trực thăng. Dù sao, cũng là cải thiện tiếp vận đáng kể dù họ đã có một bãi đáp trực thăng. Nó cũng có thể được dùng cho các loại máy bay không người lái.
Tuy nhiên, theo một bài phân tích trên trang mạng Sáng Kiến Minh Bạch Hàng Hải Á Châu (AMTI), cho dù nó sẽ được kéo dài hơn, tới bờ mép của đảo thì nó cũng chỉ dài cỡ 930 mét. Thêm nữa, cũng không thấy xây dụng các đường chạy song song nên có vẻ không phải là một phi đạo mới được chuẩn bị xây dựng tại đây.
Theo đánh giá của AMTI, nó nhiều phần chỉ là một bờ kè chắn sóng hoặc đường đê đắp cao hơn lên để kết nối mấy khu vực ở trên đảo hiện đang được xây dựng thêm. Mặt phía nam của Tri tôn đang có một số cơ sở khá lớn đang được xây dựng với mục đích gì hiện chưa ai biết.
Đảo Tri Tôn rất thấp so với mực nước biển nên rất hay bị ngập lụt liên tiếp nhiều ngày. Chính vì vậy, việc xây dựng những bờ đê để tránh bị sói mòn mặt tây nam có vẻ có lý hơn nhằm bảo vệ tránh ngập và sạt lở. Năm 2021 đảo này từng bị sói lở rất nhiều.
Một chuyên viên khác của nhóm nghiên cứu ursaspace.com cũng cho rằng nghi vấn xây dựng phi đạo trên đảo Tri Tôn có vẻ chỉ là đê chắn sóng. Nếu họ muốn xây phi đạo, cách hợp lý nhất phải xây theo chiều Đông Bắc – Tây Nam để có đường băng đủ dài dọc theo chiều dài của đảo, thay vì quá ngắn theo hướng đông-tây.
Không riêng gì Việt Nam, các nước tây phương cũng theo dõi rất sát tất cả các hoạt động của Trung Quốc ở khu vực Biển Đông. (TN) [kn]
