Việt Nam kinh tế kiệt quệ, bế tắc, lại đề cao vai trò tư nhân ‘như lối thoát’

Đồ họa của tờ Tuổi Trẻ. Dù bị đối xử tệ nhất nhưng đóng góp của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam cho kinh tế Việt Nam vẫn lớn nhất. (Hình: Tuổi Trẻ)

VIỆT NAM (NV) – Ba mươi mốt năm sau khi cho phép tư nhân tổ chức sản xuất, kinh doanh, chính phủ Việt Nam tuyên bố “sẽ tập trung phát triển kinh tế tư nhân” và xem đó như lối thoát.

Cho dù đã gạt bỏ hình thái kinh tế theo kế hoạch, nhờ vậy thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng toàn diện hồi giữa thập niên 1980 nhưng “kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa” đã làm Việt Nam kiệt quệ về nội lực, liên tục suy thoái. Vào lúc hoàn toàn bế tắc như hiện nay, thêm một lần nữa, tư nhân được xác định như cứu cánh.

Tuy nhiên cả các chuyên gia kinh tế lẫn doanh giới không lạc quan.

Nhìn lại giai đoạn vừa qua, ông Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng, sự góp mặt của tư nhân vốn đã tạo ra động lực mới, mạnh mẽ cho phát triển nhưng do có sự khác biệt lớn giữa nói và làm – tuyên bố ủng hộ nhưng trên thực tế lại “phân biệt đối xử”, vẫn “kỳ thị khu vực tư nhân”, vẫn xem doanh nghiệp nhà nước là “trụ cột”, là “anh cả” thành ra gần như toàn bộ nguồn lực quốc gia dồn vào doanh nghiệp nhà nước.

Trong cuộc trao đổi gần đây với tờ Tuổi Trẻ, ông Thiên gọi đó là sự “méo mó” về chính sách”. Sự “méo mó” này đã làm cho kinh tế tư nhân kém thế, gánh chịu nhiều thiệt thòi, chậm lớn, yếu. Ông Thiên nói thêm, đó là lý do tại sao chính quyền Việt Nam phải tiến hành “tái cơ cấu nền kinh tế” nhằm phân bổ lại nguồn lực.

Theo ông Thiên “kỳ thị khu vực tư nhân” không chỉ tạo ra sự “phân biệt đối xử” giữa doanh nghiệp nhà nước với tư nhân mà còn “phân biệt đối xử” giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư của ngoại quốc (doanh nghiệp FDI) với doanh nghiệp tư nhân của Việt Nam. Ông Thiên khẳng định, nếu sự hỗ trợ cho doanh nghiệp tư nhân của Việt Nam tốt hơn thì khối này đã có thể phát triển ngang ngửa với khối doanh nghiệp FDI, có thể cạnh tranh và liên kết tạo ra sự “cộng hưởng về sức mạnh”.

Bởi “kỳ thị khu vực tư nhân” nên số doanh nghiệp tư nhân phát triển bằng thực lực, bằng nền tảng công nghệ rất ít. Phần lớn doanh nghiệp tư nhân trở thành lớn là nhờ “đầu cơ chính sách”, có chỗ “chống lưng”. Ông Thiên khẳng định, thực tế hiện nay là hệ quả của “mô hình kinh tế lệch lạc”, duy trì tăng trưởng trên cơ sở khai thác tài nguyên, gia công, lắp ráp, khuyến khích đầu cơ, khuyến khích làm “cò mồi” hơn là sản xuất thật.

Ông Thiên nhấn mạnh, phải có nền kinh tế thị trường đúng nghĩa, muốn vậy phải xác định tư nhân là nền tảng để phân bổ nguồn lực cho phù hợp, không thể dành riêng nguồn lực cho doanh nghiệp nhà nước.

Trò chuyện với tờ Tuổi Trẻ về cùng đề tài, ông Đỗ Duy Thái, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Thép Việt, bảo rằng, dù chủ trương “tập trung phát triển kinh tế tự nhân” là quá muộn nhưng còn hơn không. Dù đóng góp cho quốc gia không nhỏ song trước nay, cộng đồng doanh nghiệp tư nhân Việt Nam luôn phải “nghe ngóng” chính phủ để tìm đường cho mình. Ông Thái bảo rằng, chủ trương “tập trung phát triển kinh tế tự nhân” nhất thiết phải được giám sát đặc biệt, phải tạo ra được sự công bằng trong môi trường kinh doanh.

Tuần tới, chính phủ Việt Nam sẽ đối thoại với doanh giới Việt Nam về chuyện “đồng hành” cùng họ. Dù cách nhìn doanh nghiệp tư nhân của Việt Nam đã khác nhưng theo bà Phạm Thị Thu Hằng – Tổng Thư ký Phòng Thương mại Công nghiệp Việt Nam, nơi tổ chức cuộc đối thoại này thì các thủ tục để tiếp cận đất đai, thuế, hải quan, thanh tra, kiểm tra vẫn chưa như kỳ vọng của cộng đồng doanh nghiệp. Sự bình đẳng về cơ hội kinh danh, tiếp cận nguồn lực vẫn chưa rõ ràng mà chỉ nằm trong nội dung các nghị quyết. (G.Đ)

Cá chết thối bờ nửa tháng tại Quảng Nam, chính quyền vẫn thờ ơ


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Tù nhân lương tâm Trần Thị Nga ‘bị đánh và dọa giết’ trong trại giam

“Qua điện thoại Nga vội vàng cho biết thời gian qua liên tục bị đánh và dọa giết, thư từ anh chị em rất nhiều người thương mến gởi vào thì không hề nhận được.”

Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ: Quan hệ an ninh Mỹ-Việt tăng mạnh

Quan hệ an ninh Mỹ-Việt tăng mạnh trong mấy năm qua, và hai quốc gia chia sẻ tầm nhìn chung cho một vùng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Nghệ An, Thanh Hóa tan hoang vì bão số 4

Mưa lũ ở các tỉnh Nghệ An, Thanh Hóa đã khiến nhiều người chết và mất tích, nhiều bản làng ngập sâu trong nhiều mét nước.

Mỹ lo ngại vụ ông Lê Đình Lượng bị tù 20 năm

Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ hôm Thứ Bảy lên tiếng bày tỏ lo ngại vụ Việt Nam vừa kết án nhà hoạt động Lê Đình Lượng 20 năm tù giam và 5 năm quản chế, và kêu gọi Hà Nội trả tự do tất cả tù nhân lương tâm.

Cứu 2 em nhỏ chết đuối, 2 vợ chồng ở Hà Giang thiệt mạng

Hai học sinh đi câu cá không may trượt chân ngã xuống hồ treo. Hai vợ chồng cắt cỏ gần đó thấy vậy lao xuống cứu thì chẳng may cả bốn người cùng chết.

Hàng chục công nhân ở Hà Nam bị ngộ độc thực phẩm

Sau khi dùng bữa tối tại nhà ăn của công ty, hàng chục công nhân có dấu hiệu đau bụng, đi ngoài, đau đầu, buồn nôn... phải nhập viện cấp cứu.

Tù nhân lương tâm Trần Hoàng Phúc bị cấm nhận sách luật, sách ngoại ngữ

“Phúc nói gởi cho Phúc sách học tiếng Anh, tiếng Hàn, tiếng Nhật để Phúc tự học. Hai cán bộ quản giáo không cho gởi vào"

Một bà ở Tây Ninh chết sau khi ‘đoàn liên ngành’ tới làm việc

“Đoàn liên ngành” của xã đến kiểm tra giấy phép kinh doanh một điểm thu mua mì. Bất ngờ một người trong đoàn xô chủ điểm thu mua mì ngã xuống đất, khiến bà này chết tại chỗ.

Mưa lớn gây sạt lở, nhiều nơi ở Nghệ An, Thanh Hóa bị cô lập

Mưa lớn kéo dài trong hai ngày qua đã gây sạt lở đất đá, khiến nhiều đường lên các huyện vùng cao, miền núi Thanh Hóa, Nghệ An bị chia cắt.

Nghi vấn ‘cán bộ’ lấp, lấn sông Đồng Nai mở quán nhậu

Nơi lấp, lấn sông Đồng Nai là khu đất được cho là của một cán bộ thuê để mở quán nhậu, thuộc khu vực Cù Lao Phố, thành phố Biên Hòa.