HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Việt Nam vẫn còn đang “đàm phán kỹ thuật” với Mỹ về các chi tiết của thỏa thuận thương mại giữa hai nước mà rắc rối nằm ở chỗ hàng hóa “trung chuyển.”
Trang mạng của Bộ Công Thương Việt Nam hôm Thứ Năm, 7 Tháng Tám, thuật lời ông Nguyễn Hồng Diên, bộ trưởng, trình bày trong “phiên họp thường kỳ chính phủ ngày 7 Tháng Tám” như vậy trong kế hoạch nhà cầm quyền Việt Nam “thích ứng với chính sách thuế Mỹ.”
Trong đó, bộ này “đề nghị Bộ Tài Chính cùng các cơ quan đánh giá tác động của mức thuế suất với Việt Nam, để có giải pháp, kịch bản ứng phó. Các địa phương, bộ ngành liên quan sớm hoàn thành việc gỡ vướng cho các dự án, để giải phóng nguồn lực cho nền kinh tế.”
Chính sách thuế quan đối ứng của Mỹ công bố từ đầu Tháng Tư và qua nhiều vòng đàm phán đã làm đảo lộn thị trường thương mại và chuỗi cung ứng hàng hóa toàn cầu. Hà Nội ra dấu hiệu chấp nhận thuế suất thuế quan 20% cho hàng hóa của mình sản xuất, giảm xuống từ 46%. Nhưng với các loại hàng hóa bị Mỹ cáo buộc là “trung chuyển” (transshipping) cho nước khác thì vẫn còn mù mờ.
Mù mờ từ định nghĩa thế nào là “trung chuyển” đến mức độ nào thì được công nhận là hàng của Việt Nam dù sản xuất với các bộ phận rời, phụ tùng nhập cảng từ Trung Quốc. Từ đó, thuế suất thuế quan của Mỹ ở khoảng nào từ 20% đến 40%. Bộ Thương Mại hay Bộ Tài Chính Mỹ vẫy chưa thấy công bố tiêu chuẩn và định nghĩa nên các nước và giới đầu tư vẫn còn đang phải ngóng chờ.
Trong khi chờ đợi kết quả đàm phán, Bộ Công Thương Việt Nam nói rằng bộ này sẽ “xây dựng và khai triển kế hoạch thực hiện thỏa thuận thương mại với Mỹ, gồm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thương mại, thị trường xuất cảng, nâng năng lực và khả năng tiêu dùng nội địa,” trong đó gồm cả “giải pháp về xây dựng đề án và chính sách phát triển các công nghệ hỗ trợ.”
Tuy nhiên, theo hãng thông tấn Reuters thuật lời một số viên chức ngoại giao Mỹ tại Việt Nam nói với giới doanh nhân thì “thuế quan 20% được áp dụng cho hàng hóa của Việt Nam, cho dù chúng hoàn toàn được sản xuất với các bộ phận nhập cảng từ Trung Quốc và chỉ lắp ráp thành phẩm tại Việt Nam mà thôi.” Reuters thuật lời một viên chức thân cận với các cuộc đàm phán.
Hãng tin Reuters liên lạc với Tòa Đại Sứ Mỹ tại Hà Nội cũng như Văn Phòng Đại Diện Thương Mại Mỹ tại Washington đều không thấy phản hồi ngay.
Theo các con số thống kê của Tổng Cục Thống Kê Việt Nam, xuất cảng của Việt Nam tăng 16% trong Tháng Bảy so với cùng kỳ năm ngoái với $42.3 tỷ. Trong khi đó, Việt Nam nhập cảng tới $40 tỷ hàng hóa mà trong đó phần lớn là nhập cảng bộ phận rời và phụ tùng để sản xuất hàng hóa xuất cảng.
Xuất cảng từ Việt Nam sang Mỹ gia tăng 26% trong Tháng Bảy với $14.2 tỷ, theo Tổng Cục Thống Kê Việt Nam. Trong khi đó, Việt Nam nhập cảng từ Trung Quốc cũng gia tăng tới 30.5% với khoảng $16.7 tỷ trong Tháng Bảy. Điều này cho thấy mối quan hệ răng môi giữa hai nền kinh tế nằm cạnh nhau.
Tin tức gần đây cũng cho thấy dấu hiệu nhiều công ty Trung Quốc gia tăng đầu tư tại Việt Nam với khả năng đưa chuỗi cung cấp bộ phận rời, kỹ nghệ phụ trợ từ Trung Quốc sang Việt Nam để tránh quả tạ “đối ứng” có thể ập xuống trong tương lai. (NTB) [qd]
