Toàn Như
Một con én không làm nên Mùa Xuân. Ðiều ấy quá đúng cả về nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Nhưng khi có cả một đàn én bay về thì chắc chắn đó là Mùa Xuân đã đến.
Ðối với người Việt thì Mùa Xuân bắt đầu từ ngày Tết Nguyên Ðán, nhưng ở Nam California, những ngày Tết vẫn còn khá lạnh như những ngày Mùa Ðông. Chỉ mới từ Tháng Ba, trời mới bớt lạnh, tương đối mát mẻ, và Mùa Xuân mới thực sự bắt đầu với những đàn chim én bay lượn đây đó báo hiệu Mùa Xuân đã trở về.
Những đàn chim én báo hiệu Mùa Xuân thì ở đâu cũng có, nhưng khi đàn én với hàng ngàn con bay về thì có lẽ là một hiện tượng độc đáo của quận Cam. Hàng năm, cứ vào khoảng ngày 19 Tháng Ba, ngày Lễ Thánh Joseph, một đàn chim én cả hàng ngàn con đã vượt qua hàng ngàn dặm, khoảng 6,000 miles, từ xứ Á Căn Ðình xa xôi ở Nam Mỹ để bay về đây trốn Mùa Ðông lạnh giá ở Nam bán cầu. Chúng bay về làm tổ tại một tu viện cổ ở San Juan Capistrano, một thành phố nhỏ của quận Cam, cách Little Saigon khoảng gần 30 dặm về hướng Nam. Chúng về đây làm tổ và sống ở đây đến hết Mùa Xuân và Mùa Hè cho đến khoảng cuối Tháng Mười, ngày Lễ Thánh Juan (Day of San Juan, 23/10) chúng lại bay về lại Á Căn Ðình, Nam Mỹ, để lại tránh những ngày lạnh giá Thu Ðông của miền Nam California.
Ðây quả là một hiện tượng kỳ thú đã làm cho tu viện cổ San Juan Capistrano trở thành nổi tiếng thu hút nhiều du khách đến viếng trong dịp này. Tu viện này được xây dựng từ năm 1776 và nó đã từng bị hư hại nặng sau một trận động đất vào năm 1812, mặc dù vậy hình như nó chưa bao giờ được tu bổ lại một cách hoàn chỉnh. Người ta vẫn không hiểu nguyên do nào đã làm cho đàn chim én này đã chọn tu viện San Juan Capistrano làm tổ. Phải chăng vì chúng cảm thấy được an toàn bên trong những bức tường cổ kính của tu viện? Ðể bảo tồn một hiện tượng độc đáo có một không hai này, chính thành phố Capistrano đã thông qua một nghị quyết cấm hủy hoại các tổ én này. Về việc đàn én đến tu viện Capistrano làm tổ có người giải thích rằng, do tu viện tọa lạc ở gần hai con sông nên vùng đất quanh đó luôn ẩm thấp trở thành một môi trường thuận tiện cho các loài côn trùng sinh sôi nảy nở làm nguồn thức ăn dồi dào cho đàn chim én hội tụ trở về. Nhưng những năm gần đây, do sự phát triển đô thị tại địa phương đã làm giảm đi đáng kể số lượng côn trùng nên số lượng chim én bay về Capistrano cũng đã giảm đi vì một số đã bay đi nơi khác. Vào Tháng Ba năm 2010, người ta đã thấy hàng ngàn con chim én đã bay về làm tổ tại câu lạc bộ Vellano Country Club ở Chino Hills, cách xa San Juan Capistrano khoảng 50 dặm về hướng Bắc. Không biết đàn chim én này có liên hệ gì đến đàn én ở San Juan Capistrano hay không?
Tuy số lượng chim én đã giảm đi so với những năm trước nhưng không vì thế mà San Juan Capistrano mất đi sự thu hút chú ý của du khách và dân chúng trong vùng, nhất là cư dân quận Cam. Hàng năm cứ vào dịp này, rất nhiều người từ khắp nơi đã tìm đến San Juan Capistrano để được chứng kiến sự trở về của đàn chim én. Vào đúng ngày Lễ Thánh Joseph 19 Tháng Ba, tiếng chuông trong ngôi nhà thờ cổ đã vang lên ròn rã báo hiệu đàn chim én đang trở về. Người ta tổ chức lễ hội để đón mừng sự trở về của đàn chim én một cách trang trọng như đón một người thân. Có cả diễn hành mang tên Chim Én (The Annual Swallow’s Day Parade) được tổ chức hàng năm vào ngày 26 Tháng Ba.
Muốn đi xem đàn chim én ở tu viện San Juan Capistrano, từ Little Saigon, phải đi qua nhiều xa lộ mới tới, cho nên nếu không cẩn thận rất dễ bị lạc đường. Trước hết là phải dùng xa lộ xuyên bang I-405 S đi về hướng Nam, rồi nhập vào xa lộ CA 73 S (Nam) hướng về San Diego, sau đó lại chuyển tiếp vào xa lộ xuyên bang I-5 S (Nam), rồi lại nhập vào xa lộ Ortega Highway CA 74 bằng cách exit 82 hướng về San Juan Capistrano (rẽ phải) [đây là đoạn dễ bị lạc nhất]. Cho nên để tránh bị lạc, xin mách các bạn nên sử dụng máy hướng dẫn chỉ đường (navigator) tìm đến địa chỉ tu viện ở số 31520 Camino Capistrano, San Juan.
