Tác giả: Nhật Tiến
Nhà xuất bản: Huyền Trân, 2012
290 trang, $15.00
L/l: Phương Ðỗ, 9882 Reading Ave.
Garden Grove, CA 92844, USA
Tên thật là Bùi Nhật Tiến, tác giả vốn là một nhà giáo tại miền Nam Việt Nam trước 1975. Và từ năm 1959 đến nay, ông đã cho xuất bản độ 26 tác phẩm.
Về nội dung của cuốn sách này, chúng ta hãy nghe chính tác giả cho biết lý do khiến ông viết, trong Lời Nói Ðầu, như sau:
“…Cứ theo lẽ thông thường, thì khi bước qua tuổi 70 để chuẩn bị đi vào cõi 80, con người ta dẫu có khỏe mạnh cách nào thì năng lực hoạt động cũng bị sút giảm đi rất nhiều, nhất lại là công việc của một người sáng tác.
Cũng thuộc lớp tuổi nói trên, về phần tôi trong mấy năm trở lại đây, tôi đã dự tính tự cho phép mình ngưng việc viết lách. Bởi viết thêm nữa làm gì, khi mà điều mình muốn viết, muốn nói thì cũng đã có nhiều cây viết ở cả trong lẫn ngoài nước viết ra, nói ra rồi, mà có khi những bài viết ấy lại còn chuyên chở đầy đủ hơn những điều mình suy nghĩ.
Thế rồi nghiễm nhiên, từ vị trí người của viết, tôi đã dành nhiều thì giờ để đọc hơn là thì giờ ngồi loay hoay với ngòi bút. Tôi đã đọc chăm chỉ, đọc miệt mài những gì tôi thích hay cần đọc, với một lòng biết ơn các tác giả, những người đã cho tôi được thưởng ngoạn các công trình tim óc của họ…
… Trải gần 4 năm trầy trợt dưới một mái nhà trường XHCN, tôi phát giác ra rằng ở đấy người ta không những không được trang bị điều gì tốt đẹp thêm cho nhận thức của nhà giáo, mà tệ hơn, lại còn không cho phép các thầy các cô thực hiện trọn vẹn vai trò của một nhà giáo đúng nghĩa. Bởi vì, một nhà giáo đúng nghĩa thì không dối trá với học trò ngay trên bục giảng hay ngay trong bài giảng của mình. Nhà giáo đúng nghĩa cũng không thể tiếp tay với nhà trường để xô đẩy học sinh vào những vùng trời mê muội như lôi kéo, dụ dỗ, nhồi nhét vào đầu óc non nớt của chúng những thứ không nhằm phục vụ cho tương lai của chúng cũng như tương lai của đất nước mà chỉ nhằm phục vụ cho những ý đồ đen tối của guồng máy đang cai trị.
Những ai đã từng đi dạy học thì hẳn đều đã quen thuộc với vấn đề lương tâm và tinh thần trách nhiệm của một nhà giáo. Hành trang của một nhà giáo, tuy vốn đã nặng nề, nhưng khi mang thêm những vấn đề kể trên thì sẽ còn nặng nề thêm nữa.
… Sau cùng, kỳ lạ thay, tôi bỗng phát hiện ra rằng nỗi niềm thao thức kể trên lại không xuất phát từ lãnh vực văn chương mà lại từ một lãnh vực mà tôi đã không còn dính líu gì tới trong nhiều năm qua. Ðó là nghề gõ đầu trẻ, cái nghề chỉ chuyên gắn bó với phấn trắng, bảng đen và những đám học trò mà tâm hồn còn trong veo của lứa tuổi đang vô tư trước ngưỡng cửa vào đời.
Và tôi nghĩ rằng, chính những thứ hành trang này (mà tôi đã gác bỏ từ nhiều chục năm qua), nay đã bất ngờ trở lại để dằn vặt tâm hồn tôi trong nhiều đêm dài mất ngủ…
Nói một cách cụ thể, nếu coi tâm hồn của những trẻ thơ như là một tờ giấy trắng, thì cũng đã có một số người trong đám nhà giáo chúng tôi sau 30 tháng 4-1975, cũng đã từng bôi đen lên những tờ giấy đó bằng những bài giảng phải tuân theo sát sạt những “pháp lệnh” của nhà nước…
Như thế, chúng ta chưa có một cuốn hồi ký nào của một nhà giáo viết về sinh hoạt của thầy trò sau tháng 4-1975, dưới mái nhà trường XHCN…
Ước vọng của người viết là mong mỏi rồi ra còn có nhiều đồng nghiệp đã từng kinh qua những khoảng thời gian đó, sẽ ngồi viết lại hay góp phần phổ biến những trang sách cùng loại, để bức tranh khắc họa về ngành giáo dục Việt Nam sẽ mang một nội dung phong phú hơn, những sai lầm gây tổn hại lớn lao cho đất nước do những đầu óc thiển cận hẹp hòi trong quá khứ sẽ được nói lên rõ ràng hơn, và những thông điệp gửi gấm lại cho thế hệ đi sau sẽ mang được nhiều tâm huyết và được loan truyền rộng rãi hơn. Ðược như vậy hẳn chúng ta sẽ vô cùng hoan hỉ vì đã cùng nhau hoặc trực tiếp, hoặc gián tiếp hoàn tất trách nhiệm cuối cùng của những nhà giáo trước khi buông xuôi hai tay về chốn vĩnh hằng.”
* Hà Châu
