Ở nhà, nói với con bằng tiếng Anh hay tiếng Việt?

Lời Người Điều Hợp:

Theo kết quả cuộc kiểm kê dân số 2010, hiện nay số người Việt ở Mỹ là  1,548,449 người và số người nói tiếng Việt tăng lên 511% kể từ năm 1980.

Tuy nhiên, việc nói tiếng Anh hay tiếng Việt với con ở nhà là điều băn khoăn của rất nhiều bậc cha mẹ là người Việt Nam ở Mỹ.

Vì thế câu hỏi ‘Ở nhà, nói với con bằng tiếng Anh hay tiếng Việt?’ là đề tài của diễn đàn Người Việt Online kỳ này.

* Chỉ nói tiếng Anh

Bà Tuyết Dao, sang Mỹ năm 1985 khi mới 10 tuổi, biết nói và viết tiếng Việt, lấy chồng là người Việt nhưng đã chọn tiếng Anh làm ngôn ngữ chính trong nhà với hai con.
Tuyết Dao ở Irvine cho biết, ‘nói tiếng Anh tiện hơn và quen hơn, nhất là khi dạy con làm bài tập ở nhà. Hơn nữa nhà ở xa cộng đồng Việt Nam, không có thời gian đưa con đi học tiếng Việt.’

Theo bà Tuyết Dao, nói tiếng Anh hay tiếng Việt không quan trọng là nói
Một người khác, ông Huy Phạm, ở San Jose, sang Mỹ định cư được 7 năm, có hai con 16 và 14 tuổi, cũng chọn tiếng Anh.

Theo lời ông Huy, vì muốn các con nhanh chóng hội nhập vào xã hội Mỹ nên dù tiếng Anh không giỏi vẫn ráng nói chuyện với các con. Hơn nữa, tập nói tiếng Anh với các con cũng là cách mình học tiếng Anh để nhanh tiến bộ.

Ông Huy chia sẻ, ‘mình ở Mỹ bắt buộc phải giỏi tiếng Anh, chưa có cơ hội đến trường thì tại sao mình không học tiếng Anh bằng cách nói tiếng Anh với con mình?’

* Tiếng Việt là ưu tiên

‘Ngoài thời gian các cháu ở trường, nếu có cơ hội, mình luôn nói tiếng Việt với con bất cứ lúc nào.’ Bà Lê Hằng ở Katy, Texas chia sẻ.

Theo bà Hằng, con mình ở trường học tiếng Anh, nói tiếng Anh với bạn bè… vì thế không lo con mình nói tiếng Anh không giỏi. Điều bà Hằng lo nhất là các con không chịu nói tiếng Việt.

‘Ít nhất là các cháu cũng biết chào hỏi, xã giao với người trong gia đình, họ hàng bằng tiếng Việt. Mình là người Việt mà không nói được tiếng Việt thì xấu hổ vô cùng.’ Bà Hằng tâm sự.

Không có chỗ cho con học tiếng Việt, nhiều năm qua bà Hằng làm cô giáo tại nhà để dạy tiếng Việt cho hai con 14 và 8 tuổi.

Bà Hằng chia sẻ, ‘Điều cần nhất là mình phải hy sinh thời gian và công sức, đi làm ít giờ để có nhiều thời gian ở nhà dạy tiếng Việt cho con. Cái đó còn tùy thuộc vào hoàn cảnh, mức sống và văn hóa của từng gia đình.’

Một trường hợp khác, muốn nói tiếng Việt với con, nhưng nay thì quá muộn. Bà Ngọc Nguyễn ở Anaheim, qua mỹ từ 1975 có hai con trai nay đã hơn 30 tuổi nhưng không nói được chút xíu tiếng Việt nào.

‘Mình qua Mỹ khi đó quá khó khăn, lo đi làm nên giao khoán việc học hành của hai con cho nhà trường. Ở nhà thì nói tiếng Việt được chăng hay chớ, mà lúc đó người Việt Nam chưa đông, muốn các con học tiếng Việt cũng không có chỗ. Nay thì muốn tâm sự những điều sâu kín với con, mà tiếng Anh thì mình không đủ mà tiếng Việt thì con lại không hiểu.’

* Chọn cả hai

Đây là cách mà nhiều bậc cha mẹ sinh ra lớn lên ở Việt Nam, sang Mỹ trong độ tuổi 20 đang áp dụng để dạy tiếng Việt cho con mình.

Tuyến Phạm, 43 tuổi, một y tá ở Riverside đều đặn mỗi Chủ Nhật hàng tuần chở con đi học Việt ngữ tâm sự, ‘Tất nhiên là mình không cực đoan, bắt con phải nói tiếng Việt suốt ở nhà. Cần dạy con học thì nói tiếng Anh, nhưng trong giao tiếp, tâm sự mình vẫn nói Việt. Cái quan trọng là giúp con mình hiểu được ngôn ngữ mẹ đẻ trong khi vẫn hòa nhập tốt vào văn hóa của dòng chính.’

Theo lời bà Tuyến, cả hai ngôn ngữ Anh và Việt đều quan trọng như nhau. 
‘Tôi vẫn luôn khuyến khích con mình rằng, nếu biết thêm một ngôn ngữ nữa, thì cơ hội thành công của con sẽ mở rộng hơn. Mà tiếng Việt là ngôn ngữ mẹ đẻ của mình thì tại sao các con không học để nắm lấy thành công.’

Trên đây là một số ý kiến mà báo Người Việt ghi nhận được, mời độc giả vào tham gia diễn đàn góp ý kiến và bỏ phiếu.

Ý kiến độc giả

2011/07/09 14:15:41 
Tôi qua Mỹ hơn 10 năm, khi đó con trai tôi 10 tuổi, cháu đọc tiếng việt và Anh lưu loát bằng nhau. Nhưng tôi vẫn thích con tôi sử dụng tiếng Anh nhiều hơn. Vì cháu sống ở đất nước sử dụng tiếng Anh. Tôi muốn trau giồi Anh ngữ nhưng rất ngại ngùng khi nói chuyện với người nước ngoài.
Tôi không ép con tôi phải học tiếng Việt – thay vào đó tôi cần học tiếng Anh – mình kéo con mình học tiếng Việt mà mình chẳng chịu học tiếng Anh thì mình xấu hổ lắm. Ði đâu, làm giấy tờ cứ mang con theo làm thông dịch, cháu khuyên mẹ cố gắng đi học ESL chứ cháu bận rộn việc học hành lắm.
Mẹ mù chữ cũng tội nghiệp cho con trẻ.

***

2011/07/09 00:02:07 18746 
Người Việt ở nhà nên nói tiếng Việt.
sd

***

2011/07/09 11:16:34 18763 
Tiếng Việt là tiếng mẹ đẻ của tất cả các trẻ em mang dòng máu Việt . Trong gia đình người Việt, đa số nhập cư trong hạng tuổi đã lớn, cho nên tiếng Mỹ đối với một số lớn người Việt khi nói chuyện phát âm không được chuẩn xác, có khi bị trẻ em sửa lưng về cách phát âm. Tốt nhất là nên nói tiếng Việt để trẻ em VN hiểu biết tiếng Việt còn hơn là nói tiếng Việt bập bẹ với chúng. Hơn nữa trẻ em VN sống ở Mỹ cần thông thạo hai thứ tiếng, rất có lợi cho vấn đề giao tế trong xã hội Mỹ.
Kimhoang nguyen

***


2011/07/09 13:08:42 18767 
Sống trên đất Mỹ, đi học trường Mỹ từ nhỏ tới lớn dĩ nhiên tiếng Mỹ là thông thạo, không cần phải về nhà cha mẹ nói tiếng Anh với chúng. Ðó là chuyện không nên.
Lý do:
1) Với cha mẹ mà vốn liếng tiếng Anh không nhiều nói tiếng Anh giọng Việt Nam hay nói tiếng Anh không đúng mà người ta bảo là “broken English” thì chỉ làm hại cho con mình mà thôi bởi vì không ít thì nhiều con cái bị ảnh hưởng rất nặng khiến cho chúng nói tiếng Anh không hay.
2) Con mình có cái vốn sẵn tiếng Việt từ trong huyết quản thì tại sao lại bỏ đi trong lúc có những người Anh hay người Mỹ, nhất là các nhà chính trị, nhà truyền giáo có người phải khổ công học tiếng Việt, cũng giống như học sinh Việt Nam phải khổ công học tiếng Anh. Những người nào muốn quên đi tiếng Việt để trở thành người Mỹ hay người Anh thì xin lỗi nói theo ông Bá Dương, tác giả cuốn Người Trung Quốc xấu xí viết rằng “người Trung Quốc thì dù có ở đâu cũng vẫn là người Trung Quốc.”
Xuyên qua câu nói ấy ta chỉ cần viết lại như sau: “Người Việt Nam thì ở đâu cũng là người Việt Nam.” Nên nhớ là một người biết cả tiếng mẹ đẻ (mother language) lẫn sinh ngữ phụ (additional language acquired from education) được hiểu là tiếng Anh sẽ khôn hơn bởi vì người ấy có thể thâu thái cùng một lúc hai nền văn hóa.
Những người trẻ ở hải ngoại tỉ dụ như Trần Thái Văn, như Andy Quách hay như Ðinh Ðồng Phụng Việt nói tiếng Việt rất hay nhưng ai dám bảo họ nói tiếng Anh không hay?
Ai coi thường tiếng Việt và coi thường văn hóa của ông cha Việt Nam ta là một sự sai lầm, tôi có thể nói như vậy. Ngôn ngữ Việt Nam vô cùng phong phú và có thể nói là độc đáo, không có một ngôn ngữ nào trên thế giới có thể nói ngược nói xuôi hay bằng.
Thí dụ như trong bài thơ xưa thời kháng Pháp người ta nhạo báng bọn Việt Minh như sau:

Chú phỉnh tôi rồi chính phủ ơi 
Chiến khu để của chú khiêng rồi 
Thi đua kháng chiến thua đi mãi 
Kháng chiến lâu dài khiến chán thôi

Khi đọc bài thơ này phải đọc theo giọng người Miền Nam hay Miền Trung Việt Nam thì mới hay.
Lại nữa khi cộng sản chiếm Miền Nam thì dân miền Nam có câu như thế này:

Ðại thắng lợi xác Hồ đem lộng kiếng 
Ðợi thắng lại xác Hồ đem liệng cống

Còn gì hay bằng “lộng kiếng” đối với “liệng cống?”
Lại một lần nữa chúng ta phải đọc theo giọng miền Trung hay miền Nam nước Việt Nam ta thì mới hay.
Ý tưởng thì còn nhiều nhưng sợ làm nhàm tai quý độc giả, và chúng tôi chỉ xin kết luận là: ở nhà phải nói tiếng Việt với trẻ.
Nguyễn Saigon