WASHINGTON (AP) – Tổng Thống Barack Obama hôm Thứ Sáu đề cử TNS John Kerry làm ngoại trưởng Mỹ, thay thế bà Hillary Rodham Clinton, người đã dự tính từ trước sẽ rời khỏi nội các của chính phủ Obama vào đầu năm tới.
PTT Joe Biden đứng nhìn TT Barack Obama bắt tay và loan báo đề cử TNS John Kerry làm ngoại trưởng Hoa Kỳ kế tiếp. Buổi lễ diễn ra tại Roosevelt Room ở Tòa Bạch Ốc, hôm 21 Tháng 12, 2012. (Hình: AP/Carolyn Kaster)
Vị nghị sĩ đảng Dân Chủ 67 tuổi này chỉ còn chờ sự phê chuẩn của đồng sự ở Thượng Viện, điều mà theo các giới phân tích, rằng ông sẽ được biểu quyết dễ dàng. Ông được xem là người đầu tiên của những khuôn mặt mới trong tân hội đồng an ninh quốc gia, trong đó có một bộ trưởng quốc phòng và một giám đốc cơ quan tình báo CIA.
Ông được đề cử sau khi bà Susan Rice, hiện làm đại sứ Hoa Kỳ tại LHQ rút tên khỏi danh sách ứng viên do bị chỉ trích về cách ứng xử trong công việc và với báo chí sau khi xảy ra vụ tấn công vào tòa Lãnh Sự Hoa Kỳ ở Benghazi hồi Tháng Chín.
TNS Kerry từng tham chiến ở chiến trường Việt Nam và được trao tặng huy chương cao quí của quân đội Mỹ. Sau khi trở về, ông tham gia tuần hành chống chiến tranh Việt Nam ở Washington DC hồi tháng 5, 1971.
Khi ra tranh cử tổng thống vào năm 2004, ông gặp phải sự chỉ trích của những người trong nhóm lấy tên “Swift Boat Veterans for Truth,” công kích chiến tích của ông ở Việt Nam.
Sau cuộc chiến, ông nổi tiếng là người có chủ trương xích lại gần Hà Nội. Năm 1992, ông cùng một số giới chức đi sang Hà Nội để bàn về vấn đề tù binh chiến tranh và lính Mỹ bị mất tích. Ông cũng thường đón các giới chức Hà Nội sang công du Hoa Kỳ.
Andrew Billo, người từng làm việc ở Việt Nam và hiện làm phụ tá giám đốc về các chương trình chính sách của Asia Society, trong một cuộc phỏng vấn gần đây nói rằng, nhìn chung đảng Dân Chủ đang có nhiều nỗ lực hơn trong việc cải thiện quan hệ Mỹ-Việt. Ông Billo nhận xét: “TT Obama và Ngoại Trưởng Hillary Clinton đang thừa hưởng di sản hợp tác của đảng Dân Chủ với Việt Nam từ sau chuyến thăm lịch sử của cựu Tổng Thống Bill Clinton vào năm 2000. Một khi ông Kerry trở thành ngoại trưởng, sự hợp tác giữa hai nước càng gần nhau hơn, nhờ sự tôn trọng ông dành cho Việt Nam và nỗ lực của ông nhằm dỡ bỏ lệnh cấm vận vào năm 1994.”
Liên quan tới căng thẳng tại Biển Ðông, Ủy Ban Ðối Ngoại Thượng Viện Mỹ hồi tháng 5 có mở phiên điều trần nằm trong nỗ lực vận động thông qua Công Ước LHQ về luật biển (UNCLOS), vốn đã có từ 30 năm qua. Tại đây ông Kerry phát biểu: “Trung Quốc và một số nước khác đang đưa ra những đòi hỏi không hợp pháp ở Biển Ðông và các vùng biển khác trên thế giới. Tham gia vào công ước sẽ lập tức nâng cao uy tín của Hoa Kỳ, trong khi chúng ta có thể đẩy lùi những đòi hỏi chủ quyền quá đáng và những lệnh cấm thiếu tính cách hợp pháp đối với tàu chiến lẫn thương thuyền của chúng ta.”
Trong khi Mỹ và Việt Nam đều có chung quan ngại về sự trỗi dậy của Trung Quốc, hai nước lại vướng phải trở ngại lớn về hồ sơ nhân quyền, khiến cả Hà Nội lẫn Washington khó lòng gần gũi nhau một cách toàn diện.
Việc đối thoại giữa đôi bên về vấn đề này dự trù tổ chức tại Hà Nội bị hoãn lại gần đây, được giới quan sát xem là dấu hiệu cho thấy Washington không hài lòng về việc nhà nước Việt Nam đã đối xử ngày càng mạnh tay đối với các nhà bất đồng chính kiến trong hai năm qua.
TNS John Kerry cũng là người từng cản trở việc bỏ phiếu thông qua dự luật nhân quyền đối với Việt Nam tại Thượng Viện. Tuy nhiên về sau ông trở nên ít quyết đoán hơn. Nữ Dân Biểu Liên Bang Loretta Sanchez, đảng Dân Chủ đơn vị 47 tiểu bang California, nhận xét: “Trong một hai năm nay, chúng tôi chú ý thấy TNS Kerry có vẻ cởi mở hơn và có cân nhắc trong việc bỏ phiếu cho dự luật này.” (T.P.)
