ANKARA, Thổ Nhĩ Kỳ (AP) –Ngoại Trưởng John Kerry lên tiếng trách thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ về lời phát biểu coi chủ nghĩa (phục quốc) Do Thái là tội ác chống nhân loại. Theo ông những lời lẽ như vậy chỉ gây thêm phức tạp cho nỗ lực xây dựng hòa bình ở Trung Ðông.
Ngoại Trưởng John Kerry (trái) họp báo chung với Bộ Trưởng Ngoại Giao Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu tại Ankara hôm Thứ Sáu. (Hình: Adem Altan/AFP/Getty Images)
Thông tấn xã Reuters dẫn lời Thủ Tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyib Erdogan trong một hội nghị Liên Hiệp Quốc ở Vienna hôm Thứ Tư: “Với chủ nghĩa phục quốc Do Thái (Zionism) cũng như phát xít (facism) cần phải thấy rằng sự thù ghét Hồi Giáo là tội ác chống nhân loại.”
Ngoại Trưởng Kerry nói với các phóng viên: “Tất nhiên chúng tôi không chỉ không đồng ý mà còn thấy là phát biểu ấy đáng trách.” Nhắc tới cái chết của một nhân viên bảo vệ trong cuộc tấn công vào tòa Ðại Sứ Hoa Kỳ ở Ankara tháng trước, Ngoại Trưởng Kerry cho rằng sự hy sinh của người này nhắc nhở chúng ta phải thúc đẩy tinh thần hòa giải, và điều ấy nên có trong ngôn ngữ của tất cả các nhà lãnh đạo. Ông cho biết sẽ trực tiếp đặt vấn đề với Thủ Tướng Erdogan.
Thủ Tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng lên án lời lẽ của thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ, một nước Hồi Giáo ôn hòa trước kia từng đã có quan hệ thân hữu với Israel. Thổ Nhĩ Kỳ cũng được coi là đồng minh tin cậy của Hoa Kỳ, có thể là mẫu mực dân chủ cho các quốc gia Á Rập và đứng trung gian trong những tranh chấp với Tây phương. Nhưng Thủ Tướng Erdogan là người phái Hồi Giáo khác với các chính trị gia thế tục trong truyền thống dân chủ của nước này.
Cuộc hội kiến giữa Kerry và Erdogan vào buổi chiều tối diễn ra ngượng nghịu trong không khí căng thẳng và Thủ Tướng Erdogan đã không mỉm cười ngay cả khi Kerry tìm cách đấu dịu. Trước đó trong cuộc hội đàm giữa Ngoại Trưởng Kerry với Bộ Trưởng Ngoại Giao Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu, ông Davutoglu nói: “Chúng tôi không bao giờ chống một quốc gia, một dân tộc, một cá nhân. Tuy vậy chúng tôi phải nhớ đến hành động thù nghịch của Israel trong vụ giết 9 thường dân trên biển.” Năm 2010, biệt kích Israel tấn công lên một tàu chở phẩm vật cứu trợ đến cho dân Palestine với ý định phá vỡ lệnh phong tỏa dải Gaza của Israel, làm 9 công dân Thổ Nhĩ Kỳ thiệt mạng.
Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia đầu tiên Ngoại Trưởng John Kerry đến thăm kể từ ngày nhận chức. Mặc dầu chia sẻ với Hoa Kỳ về quan điểm chống Tổng Thống Bashar al-Assad ở Syria và đã nhận được hỏa tiễn phòng không Patriot của NATO triển khai đến vùng biên giới Thổ Nhĩ Kỳ-Syria, Thủ Tướng Erdogan cho rằng Hoa Kỳ không hợp tác để chấm dứt cuộc nội chiến Syria được nhiều như ông hy vọng. (HC)
