Kỳ 140
Khiết tiếp:
– Tôi từ chức chánh văn phòng, nói với hắn: “Anh quan niệm như vậy tôi không thể hợp tác với anh được!” Chính phủ Liên Hiệp thành lập xong, cử một phái đoàn thiện chí sang Trùng Khánh yết kiến Tưởng Giới Thạch, chúng tôi dùng áp lực bắt Việt Minh phải để cho ông Bảo Ðại cùng đi nói là để thêm uy tín và càng sáng tỏ thiện chí, kỳ thực để sẽ tôn ông lên làm “minh chủ” làm bình phong cho một mặt trận quốc gia thống nhát sau này, như thế tiện bề ngoại giao với liệt cường bên thế giới tự do. Ðại biểu các đoàn thể quốc gia sẽ tùy theo phương tiện mà từ các ngả đổ về tạp trung tại Nam Kinh.
Một số lớn đại biểu Quốc Dân Ðảng theo quân đội rút lui từ Yên Bái tới Lao Kay để rồi tới Nam Kinh bằng con đường ngang qua Côn Minh.
Một đại biểu tham chính thì dùng đường hàng không từ Hà Nội qua Côn Minh, qua Trùng Khánh, sẽ gặp ông Bảo Ðại ở đây, cố thuyết phục ông tới Nam Kinh phó hội.
Một toán đại biểu khác đi đường Móng Cáy, qua Ðông Hưng, rồi tới Nam Kinh bằng con đường ngang qua Ngô Châu.
Một toán đại biểu khác nữa đi đường Lạng Sơn qua Liễu Châu để tới Nam Kinh.
Còn toán do tôi cầm đầu thì rời Hải Phòng bằng đường thủy, qua Hương Cảng, tới Thượng Hải, rồi từ Thượng Hải chúng tôi tới Nam Kinh bằng xe hỏa.
Khiết mím môi gật gù nhưng chưa nói tiếp, Hãng hỏi:
– Các anh gặp ông Bảo Ðại ở Nam Kinh?
Khiết lắc đầu:
– Không, ông không đến.
– Sao thế?
Hiển hỏi:
– Vì Ủy Ban Giải Phóng của ông thành lập với cụ Trần Trọng Kim không được thống chế Tưởng Giới Thạch và Tướng Marshall ủng hộ.
– Vì sao thế anh? vẫn lời Hiển.
– Dạo đó Mỹ còn ngây thơ lắm, tin ông Hồ là người có tinh thần quốc gia. Biết cơ sự như vậy, ông Bảo Ðại rời Trùng Khánh về Hương Cảng, nơi đây hình như ông nhờ Anh trung gian cho tiếp xúc với Pháp, không phải ông muốn đầu hàng Pháp mà là muốn tìm một giải pháp dung hòa nào đó.
– Còn các anh ở lại Nam Kinh?
– Chúng tôi tiếp tục chờ đại biểu các đoàn thể kháng chiến quốc gia từ miền Nam tới để chuẩn bị thành lập Mặt Trận Quốc Gia Thống Nhất Toàn Quốc. Trong thời gian đó, một lần chúng tôi thành lập một phái đoàn nhỏ, đệ cử một vị lão thành cách mạng làm trưởng đoàn, cùng đến Trùng Khánh xin yết kiến thống chế Tưởng Giới Thạch để tỏ bày lập trường cùng mọi lẽ thiệt hơn, mong được sự ủng hộ tích cực hơn của Quốc Dân Ðảng Tàu. Tới gặp được thống chế Tưởng Giới Thạch thì vị lão thành của chúng ta – người rất đạo đức nhưng quá thật thà và còn cổ quá – khề khà nói: “Ít khi được dịp gặp Tưởng Tổng Tài, nay được hân hạnh đó xin có một bài thơ tặng Tưởng Tổng Tài.”
Thống Chế Tưởng Giới Thạch tuy ngạc nhiên nhưng cũng cười xã giao đợi nghe. Rồi đọc thơ, rồi vài lời giải thích thêm ý nghĩa. Thời gian tiếp khách đã được án định trước, đến giờ viên Sứ Trưởng – tựa như trưởng ban nghi lễ của ta – ra thựa nhỏ với Tưởng Thống Chế là phái đoàn Tây Tạng hiện đương đợi được yết kiến. Thế là việc chính chưa bàn được máy, coi như viên gạch nhỏ ném mất hút xuống sông sâu.
Mọi người vẫn yên lặng theo dõi câu chuyện Khiết thuật với một nhịp điệu trầm buồn.
Tiếng Kha:
– Rõ hoài!
Khiết cải chính:
– Chẳng hoài đâu, ở Nam Kinh một thời gian tôi đã có dịp quan sát, nghe ngóng và thấy rằng Quốc Dân Ðảng Tàu đã hủ hóa quá rồi. Một anh tỉnh trưởng mới lên – tỉnh bên họ lo bằng cả nước mình – thôi thì mang cả họ hàng làng nước đặt vào guồng máy chính quyền, ấn hành tiền tệ mới, thu vét vàng về… cứ như thế, tại mỗi miền mỗi lần thay đổi người cầm đầu, là toàn thể cánh cũ lật nhào, quan tân chế độ tân mà! Nhưng thôi việc mình mình cứ làm, chúng tôi vẫn chuẩn bị thành lập Mặt Trận Quốc Gia Thống Nhất Toàn Quốc Toàn Quốc. Trong khi chờ đợi tôi viết báo, viết cho Courrier de Shanghai và North Chiana Morning Post (Hoa-Bắc Chiêu Báo). Tôi vừa làm cái thoi liên lạc với các anh em giữa Nam Kinh với Thượng Hải vừa làm quản lý cho cả hai nơi, vì vậy tôi cũng biết kinh doanh tí ti. Nam Kinh có món hàm-ạp, vịt muối để hấp với xôi, ngon nhất thế giới; mỗi khi từ Nam Kinh đi Thượng Hải tôi mang theo vài tá hàm-ạp, cứ bán hết mười hai con như vậy thì được lãi hai con; ở Thượng Hải về Nam Kinh tôi mang theo gấm Thượng Hải, dạ Thượng Hải…
