Tháng 10 năm ngoái, Tháp Truyền hình Nam Định bị bão đốn gãy. Lúc đầu, người ta bảo rằng, Tháp Truyền hình Nam Định đổ vì bão lớn ngoài dự kiến – một thứ hệ quả của “biến đổi khí hậu”. Sau đó, phát giác, nguyên nhân khiến tháp truyền hình này sụp chỉ vì mua sắm gian lận, dùng loại thép không đúng tiêu chuẩn. (Hình: VietNamNet)
SÀI GÒN (NV) .- Một tiến sĩ tên là Lê Anh Tuấn, làm việc tại Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu thuộc Đại học Cần Thơ vừa lên tiếng báo động về tình trạng lợi dụng “biến đổi khí hậu” để trốn trách nhiệm.
Tổ chức phát triển của Liên hiệp quốc (UNDP) dự đoán, khi mực nước biển dâng cao thêm 1 mét, ở Việt Nam sẽ có 22 triệu người mất nhà với thiệt hại lên tới 10% GDP, lũ lụt và bão tố mạnh hơn cũng có thể làm chậm những tiến bộ trong phát triển con người ở những vùng dân cư chính, chưa kể, biến đổi khí hậu sẽ làm cho bão nhiều hơn, lũ lụt lớn hơn.
Hạn hán cũng nghiêm trọng hơn, rồi dịch bệnh gia tăng, lương thực, nguồn nước sụt giảm… thì Việt Nam bắt đầu soạn thảo các dự án, thực hiện nhiều kế hoạch để giảm thiểu các tác động bất lợi của biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, cụm từ “biến đổi khí hậu” đang được sử dụng như một “lá chắn” che đỡ các thất bại trong quy hoạch, gian dối trong xây dựng và yếu kém trong quản lý.
Chẳng hạn, nhiều công trình cầu, đường bị hư hại do thi công cẩu thả, sử dụng vật liệu kém phẩm chất, sai quy cách, thay vì phải điều tra, truy cứu trách nhiệm, đã được khỏa lấp bằng lý do “biến đổi khí hậu”.
Ông Tuấn cũng lên án chuyện tùy tiện san lấp vùng trũng, vùng ngập nước, xâm lấn kênh rạch, làm thu hẹp dòng chảy tự nhiên. Bê tông hoá các khu đất trống, bãi cỏ để xây dựng cao ốc, nhà cửa, đường sá, khiến nước mưa, nước thải không thoát đi được, làm cho đô thị ngập úng nặng nề và đổ cho “biến đổi khí hậu”.
Thậm chí tình trạng xả nước thải công nghiệp, nước thải sinh hoạt khiến nhiều dòng sông bị bức tử hoặc việc thi nhau xây các đập nước, hồ chứa khổng lồ làm dòng chảy xuống hạ lưu bị xáo trộn nghiêm trọng, nước mặn xâm lấn sâu vào đất liền. Những lý cớ này cũng đang được dùng để phân bua rằng, đó là hậu quả của “biến đổi khí hậu và nước biển dâng”.
Thay vì nhìn nhận lũ lụt hung hãn hơn, khô hạn khắc nghiệt hơn vì nhiều khu rừng bị khai thác trắng để mở rộng diện tích cư trú, canh tác, để lấy gỗ, để làm thuỷ điện, khai khoáng,… thì người ta cũng đang đổ cho “biến đổi khí hậu”.
Ông Tuấn thừa nhận, việc ban hành nhiều văn bản, tổ chức nhiều hội nghi, soạn thảo – thực hiện nhiều dự án, chiến dịch truyền thông… về “biến đổi khí hậu” đã tạo ra một số tác động tích cực đến nhận thức của giới lãnh đạo, giới khoa học, doanh nhân, các tổ chức xã hội dân sự và dân chúng.
Tuy nhiên, theo ông, hiện đang có nhiều cảnh báo quá mức về các nguy cơ từ “biến đổi khí hậu” và là nguyên cớ cho việc cổ súy nhiều ý định thực hiện những công trình vĩ đại, tốn kém cả tiền bạc, nguồn lực lẫn thời gian mà tính khả thi rất đáng ngờ.
Ông tiến sĩ đang làm việc tại Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu thuộc Đại học Cần Thơ, lưu ý, biến đổi khí hậu là hệ quả tổng hợp một chuỗi tương quan đa tác nhân, gồm cả lý do tự nhiên lẫn lý do nhân tạo (bùng nổ dân số, chính sách phát triển kinh tế “nhanh”, thúc đẩy công nghiệp tăng trưởng “nóng”).
Muốn đánh giá tác động của biến đổi khí hậu lên cơ sở hạ tầng, tình trạng ngập úng, ô nhiễm, cần phải dựa vào các đo đạc chuẩn xác, phân tích khoa học, chứ không thể nói lấy được. (G.Đ)
