RAMALLAH, Tây Ngạn sông Jordan (AP) – Hàng chục ngàn dân Palestine hôm Thứ Tư xuống đường ở lãnh thổ Tây Ngạn sông Jordan và dải Gaza, trong ngày kỷ niệm 65 năm phải rời bỏ nơi cư trú vì cuộc chiến tranh lập quốc của Israel.
Dân Palestine đốt đuốc biểu tình tưởng niệm ngày “Nakba” 15 tháng 5, tại thành phố Bethlehem trong lãnh thổ Tây Ngạn Jordan. (Hình: AP/Majdi Mohammed)
Ngày 15 tháng 5 được dân Palestine gọi là ‘Nakba’, có nghĩa là tai họa, đánh dấu sự khởi đầu của cuộc tranh chấp xung đột ở Trung Đông kéo dài chưa dứt cho đến nay. Giữa trưa Thứ Tư, còi hụ kéo dài 65 giây trên lãnh thổ Tây Ngạn.
Tại nhiều nơi, binh sĩ Israel phải bắn hơi cay để chống lại dân biểu tình ném đá. Ở thành phố Hebron một trái bom xăng ném trúng một xe quân đội khiến xe lật và 4 binh sĩ Do Thái bị thương. Một hỏa tiễn từ Gaza bắn sang lãnh thổ miền nam Israel nổ trên một khu đất trống không gây tổn thất gì. Ở khu Đông thành phố Jerusalem, cảnh sát cưỡi ngựa giải tán cuộc biểu tình của nhiều trăm người.
Trong lịch sử qua 2000 năm, Do Thái một dân tộc không có tổ quốc sống phân tán trên khắp thế giới. Sau Thế Chiến II, tháng 11 năm 1947 đại hội đồng Liên Hiệp Quốc chấp thuận nghị quyết yêu cầu phân chia lãnh thổ Palestine do Anh Quốc quản trị trước đó thành hai khu vực cho dân Do Thái và dân Á Rập. Nội chiến tức khắc xảy ra tại đây nhưng dân Do Thái thắng thế và tới ngày 14 tháng 5 năm 1948 tuyên bố thành lập quốc gia Israel.
Một ngày sau, 15 tháng 5 năm 1948, chiến tranh xảy ra giữa liên minh các nước Á Rập và Israel. Chiến tranh kéo dài tới 1949 và kết thúc bằng một hiệp định đình chiến. Tổn thất nhân mạng ước lượng 7,000 về phía Israel và từ 7,000 đến 15,000 về phía Á Rập. Nhưng khoảng 700,000 dân Á Rập tại Palestine phải rời bỏ nhà cửa ở những vùng đất do Israel chiếm giữ, vào sống trong các trại tị nạn.
Hiện nay, theo thống kê của chính quyền tự trị Palestine, có 11.5 triệu dân Palestine trong số đó 1.4 triệu còn sống trên đất Israel. (HC)
