SƠN LA (NV) – Vụ “Ðắp chiếu một dự án ứng dụng điện mặt trời cho khu vực miền núi và dân tộc được chính phủ Phần Lan viện trợ trị giá 8 triệu Euro” vừa bị phanh phui, đã gây chấn động dư luận Việt Nam mới đây.
Các thiết bị cung cấp điện mặt trời bị bỏ mặc trong thùng gỗ để ngoài mưa nắng. (Hình: báo Tuổi Trẻ)
Báo Người Việt ra ngày 5 Tháng Năm dẫn tin trong nước cho hay, các thùng thiết bị thu điện mặt trời dự tính lắp cho xã Háng Ðồng, huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La đã được chuyển đến từ năm 2009, đã bị bỏ “một đống” đội nắng phơi sương. Tại xã Chiềng Nơi, huyện Mai Sơn cũng xảy ra tình cảnh tương tự.
Theo báo Tuổi Trẻ, người khám phá sự kiện gây chấn động nói trên là ông Nguyễn Tuấn Linh, cư dân Hà Nội, một thành viên nhóm từ thiện “Chung tay xây lớp học.” Ông Linh ngạc nhiên khi nhìn thấy một chục thùng gỗ lên mốc xanh nằm cạnh trụ sở chính quyền xã Háng Ðồng. Thùng không khóa, chứa đầy các thiết bị tinh vi, ghi của Ủy Ban Dân Tộc mua của chính phủ Phần Lan.
Một bức thư của ông Nguyễn Tuấn Linh gửi đến Ðại Sứ Quán Phần Lan tố cáo sự việc đã vén màn bí mật. Ðó là các thiết bị của tổ hợp NAPS Systems, Phần Lan chuyển đến tỉnh Sơn La sau một dự án được ký kết giữa chính phủ Phần Lan và Ủy Ban Dân Tộc Việt Nam. Dự án này nhằm cung cấp điện mặt trời cho 300 xã dân tộc nghèo ở Việt Nam, trị giá 8 triệu euro.
Trong đó, chính phủ Phần Lan cho Việt Nam vay 7 triệu euro trong vòng 17 năm, không trả lãi; còn nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam đóng góp 1 triệu euro. Lễ ký kết hợp đồng vay vốn được tổ chức hồi năm 2005.
Theo kế hoạch giai đoạn 1, dự án này được xúc tiến tại 70 xã “đặc biệt khó khăn” của 20 huyện ở tám tỉnh miền Trung và miền núi. Thời gian thực hiện dự án kéo dài từ Tháng Tư năm 2009 cho đến Tháng Chín năm 2010, tức khoảng một năm rưỡi. Cũng theo dự tính, phía Phần Lan chuyển thiết bị đến các xã để lắp đặt, và cung cấp điện cho trụ sở chính quyền, trạm y tế, nhà văn hóa xã…
Thế nhưng, riêng tại xã Chiềng Nơi và Háng Ðồng, thiết bị thực hiện dự án trên lại bị bỏ hoang phế ngoài trời từ năm 2009 cho đến nay. Những hình ảnh đáng tiếc nói trên chỉ được dư luận biết đến từ Tháng Ba, 2013 thông qua trang blog của một cư dân Hà Nội.
Báo Tuổi Trẻ gọi việc khám phá trên là sự kiện “lật tẩy một bản báo cáo đẹp.” Báo này trích dẫn nội dung bản tin của Ủy Ban Dân Tộc công bố ngày 25 Tháng Ba, 2013 ca ngợi việc “Ban quản lý dự án đã tổ chức nghiệm thu 420 trạm điện của dự án để bàn giao cho chính quyền địa phương tiếp quản, khai thác sử dụng và bảo đảm tiến độ.”
Cũng theo báo Tuổi Trẻ, một phúc trình của Ủy Ban Dân Tộc do ông thứ trưởng, Phó chủ nhiệm Ủy Ban Dân Tộc Hà Hùng ký tên, mang tựa đề “Chỉ đạo, điều hành công tác dân tộc năm 2012 và nhiệm vụ trọng tâm công tác dân tộc năm 2013” cũng từng “vinh danh” dự án trên.
Báo Tuổi Trẻ cho biết, trong trang 6 của bản phúc trình trên nói rằng, “Dự án ứng dụng điện mặt trời cho khu vực miền núi và dân tộc do Phần Lan trợ giúp được xúc tiến tại 70 xã đặc biệt khó khăn, đã hoàn thành, nghiệm thu và đưa vào sử dụng, cấp điện cho chính quyền xã, trường học, trạm xá, các hộ dân xung quanh, đồng thời góp phần tham gia chương trình chống biến đổi khí hậu tại Việt Nam, thông qua việc sử dụng nguồn năng lượng tái tạo tự nhiên, phục vụ lợi ích cộng đồng.”
Cũng phúc trình nói trên cho hay, “Hiện nay Ủy Ban Dân Tộc đang xúc tiến thủ tục đầu tư giai đoạn 2.”
Báo Tuổi Trẻ còn cho biết, các cấp chính quyền xã Háng Ðồng, Chiềng Nơi, Hua Nhàn, tỉnh Sơn La đang đổ trách nhiệm cho nhau về để các thiết bị sản xuất điện mặt trời trị giá bạc triệu euro bỏ ngoài mưa nắng. (PL)
